Sygnatura
III SA/Wa 2074/24
Wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2025 r., III SA/Wa 2074/24 – podatek dochodowy od osób fizycznych
Wynik
Uchylono zaskarżoną interpretację
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 10 stycznia 2025
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski, asesor WSA Agnieszka Sułkowska (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Anna Skorupska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 lipca 2024 r. nr 0115-KDIT1.4011.247.2024.2.AS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. S. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
W dniu 25 marca 2024 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KIS" lub "DKIS") wpłynął wniosek M.S. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący" lub "Strona") o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, dotyczący możliwości skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego, uzupełniony pismem z 5 czerwca 2024 r. We wniosku wskazano, że Skarżący jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce oraz podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej "podatek PIT"). Wnioskodawca jest ekonomistą, studiował w [...] oraz ukończył studia wyższe na Uniwersytecie w [...] w N. Wnioskodawca jest wysokiej klasy menadżerem z doświadczeniem biznesowym na wielu rynkach zagranicznych. W 1994 r. Wnioskodawca rozpoczął pracę w koncernie F. w N. na pozycji Dyrektora Controllingu Europy Wschodniej, z początkiem 2003 r. Wnioskodawca objął posadę Dyrektora Departamentu [...] oraz członka rad nadzorczych spółek F. w P., R., C. i na U. Od 2006 r. zajmował stanowisko Prezesa Zarządu F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Pracodawca" lub "Spółka") oraz jednocześnie Dyrektora Regionalnego [...] (region ten obejmował następujące kraje: R., K., B., P., C., S. i U.). Ostatnią umowę o pracę Wnioskodawca zawarł ze Spółką 12 lutego 2013 r. (dalej "Umowa o Pracę"). W 2014 r. Wnioskodawca został Prezesem [...]. Istotne dla niniejszej sprawy jest to, że aby podjąć pracę w Spółce, Wnioskodawca przeprowadził się do P. z N. (z [...]), gdzie zamieszkał wraz z rodziną (żoną oraz córką). Wnioskodawca przez ponad 18 lat wykonywał nieprzerwanie pracę na rzecz Spółki w ramach Umowy o Pracę. Wnioskodawca i Spółka uzgodnili, zawierając Umowę o Pracę, że okres wypowiedzenia Umowy o Pracę będzie wynosił 6 miesięcy. Dodatkowo w Załączniku 1 do Umowy o Pracę wskazano, że w związku z przeprowadzką Wnioskodawcy do P., Spółka pokryje roczne opłaty związane z edukacją córki Wnioskodawcy za dwa lata nauki (łącznie w tamtym okresie było to 52.400 złotych brutto) oraz koszty relokacji. Dodatkowo w Załączniku 1 do Umowy o Pracę wskazano, że po rozwiązaniu Umowy o Pracę Pracodawca pokryje koszty powrotu Wnioskodawcy oraz jego rodziny do dogodnego dla Skarżącego miejsca w E. (zgodną wolą stron było pokrycie wszelkich kosztów relokacji). W momencie zawierania Umowy o Pracę dla Wnioskodawcy i Spółki było oczywiste, że konieczność przeprowadzki do Polski oraz relokacji po zakończeniu stosunku pracy będzie stanowiło uszczerbek w jego majątku związany z kosztami takiej relokacji. Ostatnio otrzymywane przez Stronę wynagrodzenie miesięczne brutto wynosiło 18.968,92 euro. W dniu 20 listopada 2023 r. Pracodawca wypowiedział Wnioskodawcy Umowę o Pracę. Zgodnie z treścią złożonego Wnioskodawcy oświadczenia o rozwiązaniu Umowy o Pracę, przyczyną rozwiązania Umowy o Pracę było odwołanie Wnioskodawcy z Zarządu Spółki i ze stanowiska Prezesa Zarządu (w ramach którego Skarżący wykonywał funkcję Dyrektora Zarządzającego) na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników z dnia 22 listopada 2023 r. oraz likwidacja zajmowanego przez Wnioskodawcę stanowiska pracy, tj. Dyrektora Regionalnego [...]. Pracodawca wskazał, że likwidacja stanowiska pracy zajmowanego przez Wnioskodawcę spowodowana jest reorganizacją Spółki przeprowadzoną z powodu konieczności dostosowania struktury organizacyjnej Spółki po procesie zamknięcia produkcji i w związku z obecną sytuacją rynkową. W związku z tym część zadań przypisanych do stanowiska pracy Wnioskodawcy miała zostać rozdzielona pomiędzy innych pracowników Spółki, a pozostała część - zgodnie z oświadczeniem Spółki - miała przestać być realizowana. Wnioskodawca nie zgodził się z tak wskazaną przyczyną wypowiedzenia Umowy o pracę. Wnioskodawca przed wszczęciem sporu sądowego ze Spółką podnosił, że likwidacja stanowiska pracy, na którą powołuje się Spółka, jest pozorna, a ponadto wywodził inne roszczenia, w tym wskazywał na naruszenie jego dóbr osobistych (wskazując na konkretne sytuacje, z których wywodzi swoje roszczenia), szkody wizerunkowej oraz szkody majątkowej. Wnioskodawca wskazywał, że nie jest zgodne ze stanem faktycznym, że Spółka nie potrzebuje pracownika zajmującego stanowisko Dyrektora Regionalnego [...] już chociażby tylko z tej przyczyny, że kontynuuje tam swoją działalność, a w szczególności oferuje i promuje tam swoje produkty. Wnioskodawca posiadał również wiedzę, że Spółka planuje redukcję etatów, która powinna się odbyć z zachowaniem zasad przewidzianych w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 61, z późn. zm., dalej: "Ustawa o zwolnieniach grupowych") i podnosił, że on również winien być objęty tą procedurą. Mając świadomość, że wręczone mu wypowiedzenie narusza przepisy prawa powszechnie obowiązującego, tj. przepisy ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm., dalej "Kodeks pracy") o wypowiadaniu umów oraz przepisy Ustawy o zwolnieniach grupowych (w szczególności art. 2-6 tej Ustawy), Wnioskodawca poinformował Spółkę, że zamierza odwołać się od wręczonego mu oświadczenia o rozwiązaniu Umowy o Pracę i wnosił o zainicjowanie procesu mediacji przedsądowej. Spółka przystała na propozycję przeprowadzenia postępowania mediacyjnego. Rozmowy negocjacyjne toczyły się najpierw pomiędzy stronami, a następnie przed zawodowym mediatorem sądowym z udziałem obsługi prawnej. W wyniku tych rozmów Wnioskodawca i Spółka doszli do porozumienia. Zawarcie ugody miało miejsce 7 grudnia 2023 r. (dalej "Ugoda") przed mediatorem sądowym. Na mocy zawartej Ugody Spółka zobowiązała się do uiszczenia na rzecz Wnioskodawcy następujących należności: 1) wynagrodzenia zasadniczego należnego Wnioskodawcy za grudzień 2023 r. w wysokości 18.968,92 euro; 2) odprawy w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia Wnioskodawcy, ale nie więcej niż 54.000 zł jako przewidzianej w art. 8 Ustawy o zwolnieniach grupowych odprawy za rozwiązanie Umowy o Pracę z przyczyn niedotyczących Wnioskodawcy; 3) odszkodowania z tytułu rozwiązania Umowy o Pracę w wysokości 635.689,29 euro brutto (dalej: "Odszkodowanie"); 4) ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy na zasadach określonych odrębnymi przepisami; 5) premii MIP za 2023 r. w wysokości 69.312.42 euro brutto. Pracodawca wypłacił Wnioskodawcy wszelkie przewidziane prawem świadczenia w terminach wskazanych w Ugodzie. Zaznaczenia wymaga, że bez wątpliwości Wnioskodawcy pozostaje, iż kwoty należności opisane w pkt 1, 2, 4 oraz 5 powyżej podlegają opodatkowaniu podatkiem PIT. Zatem cztery spośród pięciu wypłaconych Wnioskodawcy grup należności winny zostać opodatkowane podatkiem PIT. W związku z tym wniosek nie dotyczy należności opisanych w pkt 1, 2, 4 i 5 Ugody. Rozważenia wymaga jednak zwolnienie z opodatkowania podatkiem PIT Odszkodowania. Zaznaczenia wymaga w ramach opisu stanu faktycznego, że Odszkodowanie zostało skalkulowane tak, aby stanowiło naprawienie szkody w znaczeniu wyrównania uszczerbku w majątku Wnioskodawcy spowodowanym niezgodnym z prawem wypowiedzeniem Umowy o Pracę z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności dotyczących Wnioskodawcy, a związanych w wykonywaniem pracy w warunkach międzynarodowych. W Odszkodowaniu mieściły się również kwoty odszkodowania relokacyjnego gwarantowanego Wnioskodawcy w Umowie o Pracę. O tym, że odszkodowanie relokacyjne w założeniu pokrywa szkodę w majątku Wnioskodawcy świadczy choćby fakt, że pierwotnie przy zawieraniu Umowy o Pracę odszkodowanie relokacyjne obejmowało na przykład koszty nauki w polskiej szkole, do której przeniesiono córkę Skarżącego w związku z podjęciem przez niego pracy (wydatki te, których nie ponosił wcześniej, stanowiły bowiem uszczuplenie w jego majątku). Poszukiwanie pracy na podobnym stanowisku i w podobnej branży powoduje po stronie Wnioskodawcy konieczność prowadzenia rozmów rekrutacyjnych przede wszystkim na rynkach zagranicznych, co niewątpliwie łączyć się będzie z koniecznością poniesienia kosztów przez Wnioskodawcę. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że rozwiązanie Umowy o Pracę nastąpiło w okresie niedalekim do nabycia ochrony przedemerytalnej. Zaznaczenia wymaga, że kalkulując kwotę Odszkodowania brano pod uwagę fakt, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż zmiana pracy wymuszać będzie relokację Wnioskodawcy. Należy przypomnieć w tym miejscu, że Spółka pokryła również koszty relokacji do P., kiedy zależało jej na zatrudnieniu Wnioskodawcy. Odszkodowanie nie miało rekompensować utraconych w wyniku rozwiązania Umowy o pracę spodziewanych na przyszłość korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę. Ugoda została zatwierdzona przez Sąd Rejonowy dla W. w W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych prawomocnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2023 r. w sprawie pod sygnaturą akt [...]. Ugoda, na podstawie której została wypłacona kwota Odszkodowania, ma zatem moc prawną ugody sądowej na podstawie art. 18315 § 1 zd. pierwsze ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, z późn. zm., dalej "K.p.c."). Uzupełniając opis zdarzenia przyszłego, Skarżący wskazał, że otrzymał wypłatę odszkodowań, o których mowa we wniosku w 2023 r. Odszkodowanie, którego dotyczy wniosek obejmuje odszkodowanie (w znaczeniu wyrównania szkody powstałej wskutek rozwiązania umowy o pracę), w tym m.in. obejmuje świadczenie na cel relokacji z tytułu zakończenia stosunku pracy (zobowiązanie do zapłaty tego odszkodowania wynika wprost z umowy o pracę). Zaznaczenia wymaga, że świadczenie na cel relokacji zostało przewidziane w treści umowy o pracę (strony ustaliły, że w przypadku rozwiązania umowy o pracę pracodawca pokryje koszty powrotu Wnioskodawcy oraz jego rodziny do dogodnego dla Wnioskodawcy miejsca w Europie). Świadczenie na cel relokacji jest świadczeniem o charakterze odszkodowawczym (przewidzianym przez strony stosunku pracy jako wyrównanie uszczerbku majątkowego spowodowanego rozwiązaniem umowy o pracę, a związanym z koniecznością wyprowadzki do innego kraju i poniesieniem w związku tą wyprowadzką znacznych kosztów). Odszkodowanie, którego dotyczy wniosek nie jest odszkodowaniem przewidzianym wprost w przepisach prawa pracy, tj. ryczałtowym odszkodowaniem należnym w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z naruszeniem przepisów prawa, o którym mowa np. w art. 471 Kodeksu pracy. Podstawę roszczeń odszkodowawczych Wnioskodawcy na etapie rozmów przedsądowych stanowił art. 415 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, z późn. zm., dalej "Kodeks cywilny") w zw. z art. 300 Kodeksu pracy (roszczenia o naprawienie szkody poprzez zapłatę odszkodowania) oraz art. 448 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy (roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych). Wnioskodawca w Ugodzie zrzekł się zgłaszanych roszczeń w zamian za zapłatę świadczeń opisanych we wniosku. Odszkodowanie będące przedmiotem wniosku nie stanowi rekompensaty za utracone korzyści. W zamierzeniu stron Ugody odszkodowanie miało wyrównywać uszczerbek powstały w majątku Wnioskodawcy w związku z nagłą i nieprzewidywaną utratą pracy, tj. koszty relokacji (na zasadach przewidzianych w umowie o pracę), koszty poszukiwania pracy na rynkach zagranicznych, ale też utratę dostępu do samochodu służbowego i sprzętu komputerowego, konieczność zamknięcia polis na życie. Wysokość odszkodowania odzwierciedla też uszczerbek w dobrach osobistych (nie tylko takich jak w szczególności wizerunek eksperta na rynku międzynarodowym, ale również wynikających ze zdarzeń, które w sposób oczywisty w ocenie Wnioskodawcy naruszały jego dobra osobiste podczas zatrudnienia). W oparciu o powyższy stan faktyczny Skarżący sformułował następujące pytanie: 1. Czy Odszkodowanie przewidziane w Ugodzie, która ma moc prawną ugody sądowej na mocy przepisów K.p.c., korzysta ze zwolnienia od podatku PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226, z późn. zm., dalej "u.p.d.o.f.")? Zdaniem Skarżącego, prawidłowe jest stanowisko, że w przytoczonym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym odpowiedź na pytanie interpretacyjne Strony jest twierdząca. Strona wskazała, że w przypadku, gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku PIT, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. wolne od podatku PIT są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: (i) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, (ii) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Z powyższego przepisu wynika w pierwszej kolejności - zdaniem Strony - że otrzymana przez podatnika tytułem odszkodowania kwota powinna wynikać wprost z wyroku lub ugody sądowej. W analizowanym stanie faktycznym Wnioskodawca otrzymał Odszkodowanie na podstawie Ugody sporządzonej przed mediatorem i następnie zatwierdzonej przez sąd. Kwota Odszkodowania została w sposób jednoznaczny wskazana w treści Ugody. W opisanym stanie faktycznym Wnioskodawca otrzymał Odszkodowanie na podstawie Ugody mającej status ugody sądowej. Pojęcie "odszkodowania" jest wiązane jedynie z uszczerbkiem majątkowym, natomiast pojęcie "zadośćuczynienia" - z uszczerbkiem niematerialnym (doznaną krzywdą) (zob. np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1101/21, LEX nr 3305022). Warunkiem przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej i tym samym zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. jest zatem zaistnienie zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt I SA/L u 584/21, LEX nr 3339539). Jednocześnie Strona podniosła, że przepisy u.p.d.o.f. nie definiują pojęcia szkody, odszkodowania czy też zadośćuczynienia. Konieczne jest zatem sięgnięcie do definicji tych pojęć na gruncie prawa cywilnego. W tym miejscu Skarżący przywołał przepis art. 300 Kodeksu pracy, który w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. W doktrynie podkreśla się, że "szkoda" oznacza uszczerbek jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Może to być więc zarówno uszczerbek o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym ("krzywda"). Co do zasady będzie to z reguły uszczerbek powstały niezależnie lub wbrew woli poszkodowanego. Zdarzeniem, które wywołuje odpowiedzialność odszkodowawczą Spółki, jest wypowiedzenie Umowy o Pracę naruszające przepisy o wypowiadaniu umów oraz zasady wynikające z Ustawy o zwolnieniach grupowych. Wnioskodawca poniósł szkodę rozumianą jako uszczerbek w jego majątku (wysokość szkody została skalkulowana tak, żeby zrekompensować Wnioskodawcy koszty wynikające z poszukiwania pracy na rynkach zagranicznych i koszty relokacji Wnioskodawcy wraz z rodziną - to ostatnie odszkodowanie było ustalone wprost w Umowie o Pracę). Pomiędzy wypowiedzeniem Umowy o Pracę a szkodą istnieje adekwatny związek przyczynowy (Pracodawca nie powinien w ocenie Wnioskodawcy rozwiązać z nim Umowy o Pracę bowiem nie było ku temu żadnych podstaw). Bez znaczenia w tej sprawie, w ocenie Wnioskodawcy, jest fakt rozwiązania Umowy o Pracę za porozumieniem stron, bowiem, jak wykazano w stanie faktycznym wniosku, Odszkodowanie ma charakter odszkodowawczy. Wnioskodawca nie otrzymał odszkodowania w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zaś kwota odszkodowania nie uwzględnia korzyści, które Wnioskodawca mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. A zatem, w ocenie Wnioskodawcy, żaden z wyjątków uniemożliwiających skorzystanie ze zwolnienia od podatku PIT, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., nie zachodzi. Reasumując, w ocenie Skarżącego, otrzymane przez niego Odszkodowanie spełnia warunki do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., gdyż stanowi odszkodowanie w rozumieniu art. 300 Kodeksu pracy w zw. art. 415 Kodeksu cywilnego oraz w związku z art. 361 Kodeksu cywilnego, otrzymane na podstawie Ugody sądowej do wysokości wprost określonej w tej Ugodzie i jednocześnie odszkodowanie nie zostało otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ani też nie dotyczy korzyści, które Wnioskodawca mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Podsumowując, Strona stwierdziła, że otrzymane przez Wnioskodawcę Odszkodowanie korzysta ze zwolnienia od podatku PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., bowiem przepis ten wymienia jako wolne od podatku PIT odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie. Stanowisko Wnioskodawcy potwierdzają również interpretacje podatkowe, m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 27 września 2023 r., znak: 0113-KDIPT2-2.4011.518.2023.2.AKU. W wydanej w dniu 3 lipca 2024 r. interpretacji indywidualnej Dyrektor KIS uznał stanowisko Skarżącego w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego za nieprawidłowe. Organ w uzasadnieniu interpretacji wskazał, że podstawą nabycia prawa do odszkodowań wypłaconych pracownikowi lub byłemu pracownikowi jest łączący lub uprzednio łączący tę osobę z pracodawcą stosunek pracy. Zatem odszkodowania takie stanowią przychód ze stosunku pracy, opodatkowany lub zwolniony od podatku. Każde odszkodowanie stanowi przysporzenie majątkowe - przychód podatkowy. Jednakże ustawodawca ze względów celowościowych wprowadził w zakresie niektórych odszkodowań zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, które wynikają m.in. z treści art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b u.p.d.o.f. Zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. wymaga łącznego spełnienia następujących warunków: otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie: ustawy, przepisów wykonawczych do ustawy, układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy, wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z ww. aktów i nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a-g art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Zwolnienie natomiast przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w tym przepisie, wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, skonstatował DKIS. Zakres tego zwolnienia obejmuje tylko odszkodowania lub zadośćuczynienia za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Podstawowym warunkiem zwolnienia świadczenia od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub pkt 3b u.p.d.o.f. jest więc jego odszkodowawczy charakter. W kontekście rozwiązania umowy o pracę - zauważył Dyrektor KIS - ustawodawca przewiduje odszkodowanie w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 Kodeksu pracy), bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 Kodeksu pracy). Funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy oraz w Kodeksie cywilnym pełnią wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, stwierdził DKIS, że odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik - na skutek niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy - poniósł szkodę w ogóle lub poniósł ją w większym lub mniejszym rozmiarze niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. Dyrektor KIS podkreślił, że w przedmiotowej sprawie Skarżący zrzekł się zgłaszanych roszczeń w zamian za zapłatę świadczeń opisanych we wniosku o wydanie interpretacji. DKIS zwrócił uwagę na art. 917 Kodeksu cywilnego, stanowiący, że przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W konsekwencji, kwota wypłacona Skarżącemu ma w swojej istocie charakter umowny, gdyż wynika jedynie z ustaleń pomiędzy stronami ugody, a jej wysokość uwzględnia interesy obu stron. Wysokość tego świadczenia - "odszkodowania" nie wynika z przepisów ustaw, układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumieniach zbiorowych regulujących wysokość lub zasady ustalania odszkodowania, ocenił DKIS. Jak wynika z opisu zdarzenia - wywodził dalej Dyrektor KIS - w Załączniku do Umowy o Pracę wskazano, że po rozwiązaniu Umowy o Pracę Pracodawca pokryje Stronie koszty powrotu Skarżącego oraz jego rodziny do dogodnego dla niego miejsca w Europie (zgodną wolą stron było pokrycie wszelkich kosztów relokacji). A zatem koszty relokacji Strona miała zagwarantowane w umowie o pracę i otrzymałaby je niezależnie od sposobu zakończenia umowy o pracy. Nie można tu mówić o jakiejkolwiek winie pracodawcy, gdyż była to zachęta ze strony pracodawcy, aby Skarżący podpisał z nim umowę o pracę. Skoro Skarżący miał zagwarantowane to świadczenie w umowie o pracę i byłoby ono mu wypłacone niezależnie od sposobu zakończenia umowy o pracę, nie było w tym żadnego naruszenia ze strony pracodawcy, to otrzymane świadczenie jest przychodem Strony związanym ze stosunkiem pracy. Podobnie - według interpretacji DKIS - nie można mówić o żadnym uszczerbku z tytułu utraty przez Skarżącego dostępu do samochodu służbowego, sprzętu komputerowego i konieczności zamknięcia polis na życie. Jak wskazuje sama nazwa samochód służbowy czy służbowy sprzęt komputerowy służą do wykonywania obowiązków służbowych związanych z pracą. Naturalną koleją rzeczy jest ich zwrot po zakończeniu umowy o pracę. Skoro były one Stronie przydzielone do wykonywania pracy, to nie są one jej potrzebne po zakończeniu pracy. Skarżący musiałby oddać rzeczy służbowe pracodawcy po zakończeniu umowy o pracę, niezależnie od sposobu zakończenia umowy, więc nie ma tu żadnej winy, czy też żadnego naruszenia ze strony pracodawcy. W przypadku zakończenia umowy o pracę - według oceny Dyrektora KIS - także trudno doszukiwać się jakiegokolwiek uszczerbku dóbr osobistych. Umowy o pracę są zawierane i są rozwiązywane, co nie oznacza od razu naruszenia dóbr osobistych. Dyrektor KIS podkreślił, że nie nazwa, lecz rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy przybiera ono cechy odszkodowania/zadośćuczynienia, czy nie. W konsekwencji, w opisanym przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy. Tym samym określone w ugodzie świadczenie wypłacone na rzecz Skarżącego nie może podlegać zwolnieniu wynikającemu z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., ponieważ nie ma charakteru odszkodowania, ani zadośćuczynienia - podsumował Dyrektor KIS, wskazując, że kwota ta powinna być zakwalifikowana do przychodu ze stosunku pracy, bowiem wypłata tego świadczenia miała swe źródło w uprzednio łączącym Stronę z pracodawcą stosunku pracy. Tym samym wypłacona kwota stanowi dla Skarżącego przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu. Pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r. Skarżący wniósł skargę na interpretację indywidualną Dyrektora KIS, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji Strona zarzuciła: 1) Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 14b § 1-3 w zw. z art. 14h o.p. poprzez naruszenie elementarnej zasady jaką jest związanie zakresem pytania sformułowanego przez Wnioskodawcę w relacji do podanego we wniosku stanu faktycznego i poruszanie się przez organ w ramach wykreowanego przez siebie stanu faktycznego, który nie jest zgodny ze stanem faktycznym podanym we wniosku, co doprowadziło do całkowicie błędnego i niezgodnego z przedstawionym stanem faktycznym przyjęcia, że: a) świadczenie relokacyjne nie miało waloru odszkodowania oraz zostało zagwarantowane w Umowie o Pracę, więc Wnioskodawca otrzymałby je niezależnie od sposobu zakończenia Umowy o Pracę, podczas gdy w stanie faktycznym podanym we wniosku Wnioskodawca wskazał wprost, że: (i) świadczenie relokacyjne, zgodnie z zamiarem stron Umowy o Pracę, stanowiło typowe odszkodowanie (świadczenie to miało pokryć uszczerbek majątkowy Wnioskodawcy), (ii) pomiędzy stronami w chwili wypowiedzenia Wnioskodawcy Umowy o Pracę powstał spór co do świadczenia relokacyjnego i było to jedno z roszczeń, które miało być kierowane na drogę sądową (zatem Wnioskodawca nie otrzymałby go tak jak przyjął dowolnie organ), (iii) świadczenie relokacyjne nie ma charteru odszkodowania za utracone korzyści, b) rozwiązanie Umowy o Pracę nie może być okolicznością, która uzasadnia twierdzenie, że doszło do naruszenia dóbr osobistych Wnioskodawcy i nie został nadszarpnięty wizerunek Wnioskodawcy, podczas gdy w stanie faktycznym opisanym we wniosku Wnioskodawca wskazał wprost, że: (i) w wypłaconej Wnioskodawcy kwocie mieściło się zadośćuczynienie za naruszenie jego dóbr osobistych, które związane było nie tylko z rozwiązaniem Umowy o Pracę, ale również z różnymi okolicznościami/zdarzeniami, jakie miały miejsce w trakcie zatrudnienia, (ii) na skutek postępowania Pracodawcy został nadszarpnięty wizerunek Wnioskodawcy jako eksperta na rynku międzynarodowym (co Wnioskodawca potrafi w ramach ewentualnego postępowania podatkowego udowodnić), - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do błędnego uznania, że wypłacone Skarżącemu Odszkodowanie nie spełnia warunków do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.; 2) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. w zw. z art. 18315 § 1 zd. pierwsze K.p.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że skoro kwota Odszkodowania została wypłacona Wnioskodawcy na podstawie Ugody zatwierdzonej przez sąd i ma charakter umowny (nie wynika wprost z przepisów ustaw, układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumieniach zbiorowych regulujących wysokość lub zasady ustalania odszkodowania), to nie podlega zwolnieniu na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., podczas gdy z ww. przepisu wprost wynika, że odszkodowanie korzysta z przedmiotowego zwolnienia, jeśli kwota odszkodowania wynika z treści ugody sądowej; 3) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. w zw. z art. 18315 § 1 zd. pierwsze K.p.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że skoro kwota Odszkodowania wynika z Ugody, a nie wynika z przepisów ustaw, układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumieniach zbiorowych regulujących wysokość lub zasady ustalania odszkodowania, to nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, chociaż omawiany przepis nie wprowadza takiego warunku aby źródłem wypłaconej kwoty miała być ustawa, układ zbiorowy pracy lub inne oparte na ustawie porozumienia zbiorowe regulujące wysokość lub zasady ustalania odszkodowania; 4) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 448 Kodeksu cywilnego oraz art. 415 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy poprzez przyjęcie, że otrzymane przez Wnioskodawcę świadczenie nie jest odszkodowaniem ani nie obejmuje wypłaty zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych Wnioskodawcy i jednocześnie pominięcie, że w świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego pracownikowi przysługuje możliwość dochodzenia tzw. odszkodowania uzupełaniającego z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia Umowy o Pracę na podstawie art. 415 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy, a takie odszkodowanie (lub zadośćuczynienie) mieści się w pojęciu innych odszkodowań (lub innych zadośćuczynień) na gruncie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.; 5) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym, w którym wypłacone Odszkodowanie powinno korzystać ze zwolnienia podatkowego, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego opisanego w Interpretacji powinna prowadzić do niebudzącego wątpliwości wniosku o możliwości objęcia wypłaconego Odszkodowania tym zwolnieniem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 146 § 1 i przy odpowiednim zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd uchyla zaskarżoną interpretację w razie stwierdzenia, że narusza ona przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób - odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest przy tym związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i art. 14c o.p.) wynika, że Organ interpretujący, a następnie także sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej. Postępowanie inicjowane wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej jest postępowaniem autonomicznym. Celem tego postępowania jest ocena stanu faktycznego i prezentowanego przez zainteresowanego stanowiska. Stosownie do postanowień art. 14b § 1 o.p. DKIS, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie zaś z art. 14b § 3 o.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Na mocy art. 14c § 1 o.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Rolą Organu interpretującego jest dokonanie wykładni wskazanych przez wnioskodawcę przepisów prawa oraz odniesienie wynikających z nich norm do stanowiska zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, a przez to w konsekwencji dokonanie oceny, czy stanowisko występującego z wnioskiem znajduje oparcie w normach prawa podatkowego. Powyższe znajduje również potwierdzenie w postanowieniach art. 14h o.p., zgodnie z którym to przepisem w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2 i § 4, art. 170 i art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania co do skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 § 1 i 3 oraz przepisy rozdziałów 3a, 5, 6, 7, 10, 14, 16 i 23 działu IV. Podsumowując, istotą wydawania interpretacji indywidualnych jest dokonywanie wykładni konkretnych przepisów prawa podatkowego w powiązaniu z dokładnie określonym stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym, poprzez ocenę przedstawionego we wniosku stanowiska wnioskodawcy w kontekście zadanego pytania. W postępowaniu interpretacyjnym organ nie ustala stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wnioskodawcy w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), nie prowadzi postępowania dowodowego (art. 180 o.p.), a pominięcie niektórych elementów zdarzenia przyszłego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej obciąża wyłącznie składającego taki wniosek (art. 14b § 3 o.p.). Ponownie podkreślić należy, że podany stan faktyczny jest wiążący dla organu interpretacyjnego. Nie można bowiem dokonywać weryfikacji podanych okoliczności faktycznych ani ich w jakikolwiek sposób modyfikować. Organ wydający interpretację może wypowiadać się tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej. Zadanie organu interpretacyjnego zawężone jest do analizy okoliczności podanych we wniosku. Organ wydający interpretację jest związany zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku. W konsekwencji opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, zawarty we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, jest wiążący zarówno dla organu interpretacyjnego, jak i dla sądu administracyjnego kontrolującego taki akt administracyjny. Stanowisko powyższe jest obecnie ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2482/18; z 31 marca 2021 r., sygn. akt I FSK 480/18; z 23 września 2021 r., sygn. akt I FSK 1383/19; z 13 października 2021 r., I FSK 1898/18; z 19 maja 2022 r., sygn. akt II FSK 1567/20, CBOSA). Jedyną dopuszczalną ingerencją organu podatkowego w opisany przez wnioskodawcę stan faktyczny jest uznanie go za niewyczerpujący, co stanowi brak formalny wniosku o interpretację, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 169 § 1 O.p. (zob. np. wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I FSK 1915/14). W przekonaniu Sądu, w analizowanej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania. Organ, wbrew zasadom dotyczącym wydawania interpretacji wykreował własny stan faktyczny sprawy, abstrahując od stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, czym istotnie naruszył art. 14b § 1 i 3 o.p. w zw. z art. 121 o.p. Organ interpretacyjny pominął w swoich rozważaniach, że sporne świadczenie nie było wypłacone z powodu rozwiązania umowy o pracę ze skarżącym. Ono zostało wypłacone wskutek negocjacji zapoczątkowanych roszczeniami skarżącego z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy, tj. naruszającego przepisy Kodeksu pracy o wypowiadaniu umów o pracę oraz przepisów Ustawy o zwolnieniach grupowych, a także z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych oraz z tytułu odszkodowania (świadczenia) relokacyjnego. Organ nie był w tej sprawie uprawniony do oceniania, czy rozwiązanie ze skarżącym umowy o pracę przez jego pracodawcę było zawinione, czy też nie. W prawie pracy wina pracodawcy wiązana jest nie z samym faktem rozwiązania umowy, co próbował bezzasadnie analizować i wykazywać organ (twierdząc, że wskutek rozwiązania umowy o pracę nie dochodzi do żadnego uszczerbku po stronie pracownika), lecz z bezprawnym/wadliwym rozwiązaniem umowy. Źródłem wypłaty spornego świadczenia było porozumienie (ugoda) zawarte wskutek roszczeń skarżącego związanych z bezprawnym rozwiązaniem umowy o pracę, jak również z naruszeniem jego dóbr osobistych. Dywagacje organu na temat normalnych następstw rozwiązania każdej umowy o pracę (np. konieczności zwrotu samochodu służbowego) pomijają więc istotę problemu, który nie dotyczy oceny charakteru świadczenia wypłaconego w związku z jakimkolwiek rozwiązaniem umowy o pracę, lecz z wadliwym, sprzecznym z przepisami prawa pracy rozwiązaniem tej umowy. Skoro doszło do zawarcia ugody wskutek roszczeń kierowanych przez skarżącego wobec pracodawcy w związku z taką podstawą faktyczną tychże roszczeń, to najpewniej owo świadczenie zostało wypłacone z uwagi na uznanie tychże roszczeń za zasadne przez pracodawcę. Jeśli organ uważa, że w sprawie istnieją wątpliwości co do stanu faktycznego, to powinien dopytać skarżącego o konkretne postanowienia ugody. Po drugie, twierdzenie organu, iż w stanie faktycznym opisanym we wniosku nie doszło do naruszenia dóbr osobistych skarżącego jest zupełnie niezrozumiałe; już nawet abstrahując od tego, że jest to element stanu faktycznego, którego organ nie może modyfikować, to organ nie ma przecież żadnej wiedzy ani na temat współpracy skarżącego ze spółką i relacji między nimi, ani też okoliczności związanych z przebiegiem procesu zwalniania skarżącego. Organ związany stanem faktycznym opisanym we wniosku był zobowiązany przyjąć, że źródłem wypłaty świadczenia w tym zakresie było roszczenie związane z owym naruszeniem dóbr osobistych. Analizy organu świadczą natomiast o tym, że nie dostrzegł on istoty wypłaconego odszkodowania. Słusznie w skardze argumentuje strona, że organ w tej sprawie dokonał ocen, które wykraczały poza jego kompetencje. To rolą strony było wskazanie w ramach opisu stanu faktycznego, jakie świadczenie i z jakiego tytułu otrzymała. Pracodawca skarżącego uznał jego roszczenia za zasadne, skoro zdecydował się wypłacić skarżącemu owo świadczenie. Organ związany jest treścią pytania i opisem stanu faktycznego, z którego wynika, że skarżący na mocy ugody sądowej uzyskał odszkodowanie spowodowane opisanymi we wniosku zdarzeniami. Skarżący wyjaśniał we wniosku, że podstawę roszczeń odszkodowawczych na etapie rozmów przedsądowych stanowił art. 415 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy (roszczenia o naprawienie szkody poprzez zapłatę odszkodowania) oraz art. 448 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy (roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych za zdarzenia do jakich doszło w trakcie zatrudnienia), zaś zdarzeniem, które wywoływało odpowiedzialność odszkodowawczą Spółki, jest wypowiedzenie Umowy o Pracę naruszające przepisy o wypowiadaniu umów oraz zasady wynikające z Ustawy o zwolnieniach grupowych. Skarżący wskazywał także, że jego roszczenie obejmowało ponadto naruszenie dóbr osobistych, nie tylko w związku z wypowiedzeniem umowy w sposób niezgodny z prawem, ale również w związku ze zdarzeniami mającymi miejsce w trakcie trwania zatrudnienia. Analizy organu na temat konieczności zwrotu sprzętu służbowego, zamknięcia polis na życie, a także tego, że rozwiązywanie umów o pracę nie wiąże się z uszczerbkiem, pomijają przyczynę wypłaty świadczenia skarżącemu przez pracodawcę i z tego powodu są wadliwe. Dodać należy, że okoliczności te zostały podane przez skarżącego w celu zobrazowania, w jaki sposób doszło do skalkulowania wysokości owego świadczenia. Kluczowe znaczenie ma dla sprawy natomiast to, że owo świadczenie miało swoje źródło w porozumieniu, które zawarto w związku z roszczeniami związanymi z naruszającym przepisy prawa wypowiedzeniem umowy o pracę i naruszeniem dóbr osobistych skarżącego. Do takiego właśnie odszkodowania powinien odnieść się organ, zamiast dokonywać analiz, czy wypowiedzenie umowy o pracę i jej skutki wiążą się z zawinieniem czy też nie, albo dotyczących tego, czy u skarżącego powstał uszczerbek związany z brakiem dostępu do samochodu służbowego, sprzętu komputerowego itp. Organ w istocie w interpretacji polemizował z podawanymi przez skarżącego powodami takiej a nie innej wysokości odszkodowania, zamiast skupić się na ocenie charakteru tego świadczenia. W celu prawidłowej kwalifikacji uzyskanej przez skarżącego kwoty organ musi uwzględnić, że owo świadczenie ma charakter złożony. Z wniosku zdaje się wynikać, że obejmuje świadczenie relokacyjne, odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę, a także świadczenie z tytułu uszczerbku w dobrach osobistych skarżącego. W tym zakresie skarżący wskazuje, że nie chodzi tylko o sam fakt wypowiedzenia umowy o pracę, ale również uszczerbek wynikający ze zdarzeń naruszających jego dobra osobiste podczas zatrudnienia. Te trzy tytuły prawne do uzyskanego świadczenia powinny zostać przez organ przeanalizowane w kontekście zadanego przez skarżącego pytania. Jeśli organ ma wątpliwości co do tytułu prawnego uzyskanego odszkodowania, to może dopytać skarżącego o postanowienia ugody. Oczywiście błędne jest stanowisko organu interpretacyjnego, jakoby w opisanym przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, to nie mogło być mowy o naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy. Stanowisko organu jest w tym zakresie sprzeczne z brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., który jednoznacznie wskazuje, że jednak mogą istnieć "inne odszkodowania lub zadośćuczynienia" (niż te wyliczone wcześniej w tym przepisie), a które otrzymane są na podstawie ugody sądowej. Rację ma w tym zakresie autor skargi, iż stanowisko organu prowadziłoby do nieuprawnionego wniosku, iż ugodą nie można w ogóle zakończyć sprawy o odszkodowanie lub zadośćuczynienie albo że z chwilą zawarcia ugody świadczenia te zmieniają swój charakter i nie są już odszkodowaniem czy zadośćuczynieniem, a mają — jak wskazuje Organ — "charakter umowny", bowiem "nie może być mowy o żadnej szkodzie lub krzywdzie". Zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia lub odszkodowania może natomiast wynikać zarówno z wyroku, jak i ugody sądowej. Okoliczność, że strony porozumiały się co do wysokości rekompensaty za szkodę, nie odbiera takiemu świadczeniu cech odszkodowania lub zadośćuczynienia i nie zmienia charakteru tych świadczeń jako rekompensujących szkodę lub krzywdę. Nie ma przy tym znaczenia, że w odpowiedzi na skargę organ zdaje się wycofywać z tej jednoznacznie wyrażonej oceny prawnej. Kontroli Sądu podlega bowiem interpretacja indywidualna, a nie odpowiedź na skargę. Rację przyznać należy także stronie, że organ miesza warunki zwolnień przewidzianych w pkt 3 i 3b analizowanego przepisu. Organ uznał, że "kwota wypłacona Skarżącemu ma w swojej istocie charakter umowny, gdyż wynika jedynie z ustaleń pomiędzy stronami ugody, a jej wysokość uwzględnia interesy obu stron. Wysokość tego świadczenia - "odszkodowania" nie wynika z przepisów ustaw, układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumieniach zbiorowych regulujących wysokość lub zasady ustalania odszkodowania". Nie wiadomo czemu organ czyni argument na niekorzyść skarżącego twierdząc, że wysokość odszkodowania nie wynika z przepisów ustaw, układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumieniach zbiorowych regulujących wysokość lub zasady ustalania odszkodowania. Tymczasem na gruncie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. wystarczającym warunkiem w odniesieniu do kwoty odszkodowania lub zadośćuczynienia jest, by kwota rekompensaty była wprost wskazana w wyroku lub ugodzie. Przepis ten nie kreuje żadnych innych wymogów, w szczególności aby wypłacona kwota odszkodowania czy zadośćuczynienia wynikała z przepisów ustaw, układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumieniach zbiorowych regulujących wysokość lub zasady ustalania odszkodowania. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast relacja świadczeń wymienionych w pkt 3 i 3b ww. przepisu, a także kwestia weryfikacji spornego w tej sprawie świadczenia pod kątem norm zawartych w tych przepisach. Z uwagi na dokonane modyfikacje stanu faktycznego i oczywiście błędne stanowisko organu w zakresie wykładni prawa materialnego, przedwczesne byłoby wypowiadanie się przez Sąd w zakresie oceny spornego odszkodowania pod kątem możliwości zastosowania do niego art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Nie jest rolą Sądu dokonywanie interpretacji indywidualnych, tylko ocena ich legalności. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wykładnię prawa i stanowisko Sądu przedstawione w niniejszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 września 2024
- Symbol z opisem
- 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania 6560
- Hasła tematyczne
- Interpretacje podatkowe Podatek dochodowy od osób fizycznych
- Skarżony organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Sędziowie
- Agnieszka Sułkowska /sprawozdawca/ Dariusz Czarkowski Jacek Kaute /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.)
art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b · Dz.U. 2024 poz. 226
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
art. 14b § 1 i § 3 · Dz.U. 2023 poz. 2383
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II FSK 447/22 · 10 stycznia 2025
Wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r., II FSK 447/22 – podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygnatura: III SA/Wa 2522/24 · 10 stycznia 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2025 r., III SA/Wa 2522/24 – podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygnatura: II FSK 453/22 · 10 stycznia 2025
Wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r., II FSK 453/22 – podatek dochodowy od osób fizycznych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny