III SA/Wa 200/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od czerwca od sierpnia 2008 r. postanawia 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżąca W.W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z uwagi na trudną sytuację finansową. Skarżąca oświadczyła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku, ani oszczędności. Jedynym dochodem skarżącej jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.100 zł netto, które pokrywa jej minimalne bieżące potrzeby. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących sytuacji finansowej, skarżąca nadesłała zeznania podatkowe PIT-37 za 2012 i 2013 r., kserokopie dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanego wynagrodzenia. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącą Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącej oraz jej zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 500 zł. Z oświadczeń i dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, że utrzymuje się ona jedynie z dochodu ze stosunku pracy. Wynagrodzenie to wynosi 1.100 zł netto. Łączny dochód skarżącej za 2013 r., zgodnie z zeznaniem PIT-37 wyniósł 5.066,20 zł. Skarżąca jest zadłużona u rodziny. Tak przedstawiona sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że skarżąca nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości 500 zł, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Jednocześnie jednak uznać należy, że skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja finansowa dawała podstawy do zwolnienia jej z ponoszenia kosztów sądowych w całości. W szczególności wskazać należy na fakt, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym elementem kosztów sądowych jest wpis od skargi, z którego skarżąca zostaje zwolniona. Jeżeli chodzi z kolei o koszty sądowe, które ewentualnie mogą pojawić się na dalszych etapach postępowania, uznać należy, że sytuacja materialna skarżącej może ulec poprawie, w związku z chociażby, ze wskazywaną przez samą skarżącą, możliwością uzyskania odszkodowania. W przeciwnym wypadku, w razie takiej potrzeby, skarżąca może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.