III SA/Wa 2/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10/2/2017 r po rozpoznaniu wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.M. i J. M. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] /10/2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Stronę od wpisu od skargi powyżej kwoty 10,- zł; 2. Odmówić Stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie;

Strona Skarżąca J. M. , na urzędowym formularzu PPF (24/1/2017 r.) zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza zadeklarowała, ze w wyniku doręczenia zarządzeń o uiszczeniu wpisu jest zobowiązana, wraz z żoną do uiszczenia 600 zł wpisu. Jest to niemożliwe z uwagi na brak pracy, wiek stan zdrowia. Jedyny dochód w gospodarstwie domowym to przychody Z. M. w wysokości 600 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienia pełnomocnika z urzędu - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. Urzędnik sądowy wskazuje, że Strona skarżąca wywodzi wadliwie skutki z doręczenia sześciu wezwań, tj. dla każdego z małżonków z osobna (Z. i J.M. ) do uiszczenia wpisu od skargi w każdej z trzech spraw. Wpis jest w każdej sprawie "jeden" i wynosi (w każdej) sprawie 100 zł "w całości", tj. we wszystkich sprawach, w sumie, 300 zł. Do uiszczenia tej kwoty są zobowiązane obie strony "solidarnie", co oznacza, że nie jest istotne, która ze stron i w jakiej kwocie uiści wpis, byle wpis został zapłacony. Oczywiście błędne i nieprawdziwe są twierdzenia, że "koszt" rozpoznania trzech spraw – i to dotyczących egzekucji administracyjnej – ma wynieść 600 zł. Błąd ten jednak popełniony przez Stronę skarżącą w wyniku analizy treści "sądowych druków urzędowych" pouczeń nie determinuje sposobu rozpoznania wniosku. Zdaniem referendarza, ani z deklaracji co do sytuacji majątkowej wynikających z formularza PPF (pod groźbą odpowiedzialności karnej), ani z treści akt administracyjnych (egzekucyjnych) nie wynika zdolność Strony skarżącej do pokrycia w pełnej wysokości wymagalnych kosztów sadowych, w sumie we wszystkich sprawach, w kwocie 300 zł. Nie umożliwia tego ani rozmiar posiadanych nieruchomości, ani rozmiar posiadanych ruchomości o znacznej wartości. Również kwota 600 zł z tytułu emerytury Z.M. ogranicza zdolność do pokrywania innych wydatków, niż tych związanych bezpośrednio z podtrzymaniem egzystencji. Dlatego referendarz sądowy zadecydował – i to bez prowadzenia szczegółowego postępowania w celu weryfikacji twierdzeń o stanie majątkowym - o zwolnieniu Strony skarżącej od kosztów sądowych z tytułu wpisu od skargi i (ewentualnie) opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wielkości wyrażonej w sentencji. Oznacza to, że Z. i J. M. będą zobowiązani do pokrycie we wszystkich sprawach łącznie kosztów (za wpis od skargi i – ewentualnie – opłaty kancelaryjne za uzasadnienia) w wysokości 30 zł (trzydzieści). Nie jest istotne przy tym, które z nich uiści tą kwotę (caveant consules (ne quid detrimenti respublica capiat). Z tych powodów referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.