III SA/Wa 1963/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 1 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 października 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1963/16 oddalającego skargę A. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do sierpnia 2012 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 października 2016 r. oddalił skargę A. S.A. w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do sierpnia 2012 r. Spółka po doręczeniu odpisu wyroku z uzasadnieniem pismem z 7 lutego 2017 r. poinformowała o wypowiedzeniu pełnomocnictwa procesowego przez dotychczasowego pełnomocnika i zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu. Postanowieniem z 3 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustanowił na rzecz skarżącej doradcę podatkowego jako pełnomocnika z urzędu. Pismem z 12 czerwca 2017 r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie o wyznaczeniu dr. M.C. na pełnomocnika Skarżącej. Jak wynika z akt sądowych, pełnomocnik został zawiadomiony o wyznaczeniu 19 czerwca 2017 r. (vide: kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia – k. 502 akt sądowych). Pismem z 8 sierpnia 2017 r. pełnomocnik Skarżącej zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 28 października 2016 r., składając jednocześnie skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku poinformował, że 20 czerwca 2017 r. podjął próbę zapoznania się z aktami sprawy, stawiając się w czytelni akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie nie otrzymał akt sprawy do wglądu. Pełnomocnik wskazał, że został poinformowany, iż ze względu na okres urlopowy akta zostaną udostępnione za 2-3 tygodnie. Pełnomocnik poinformował, że z aktami sprawy zapoznał się w czytelni akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 4 sierpnia 2017 r., przy czym zaznaczył, iż w toku wizyty 1 sierpnia 2017 r. w czytelni akt został poinformowany, że akta zostaną mu udostępnione w późniejszym terminie. Podniósł, że akta sprawy są obszerne i miał mało czasu na zapoznanie się ze sprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powołanego na wstępie wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 § 2 P.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Niezależnie od powyższego zgodnie z art. 177 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (§ 1), a w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (§ 3). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy odnotować, że pełnomocnik Spółki został zawiadomiony o wyznaczeniu go na pełnomocnika procesowego z urzędu 19 czerwca 2017 r., w związku z czym termin wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg 20 czerwca 2017 r. i zakończył 19 lipca 2017 r. W terminie tym pełnomocnik Skarżącej nie złożył skargi kasacyjnej od wyroku z 28 października 2016 r., czyniąc to dopiero 8 sierpnia 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jako przyczynę niedotrzymania terminu złożenia środka zaskarżenia pełnomocnik wskazał nieudostępnienie mu akt postępowania 20 czerwca 2017 r. oraz 1 sierpnia 2017 r. i zapoznanie się z nimi dopiero 4 sierpnia 2017 r. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Jako miernik ziszczenia się przesłanki braku winy Sąd przyjął obiektywną staranność w działaniu, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, w tym także od pełnomocnika Strony. Brak winy w uchybieniu terminu można bowiem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego nawet wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 1744/00, niepublikowane), przy jednoczesnym przyjęciu, że za winę nie można poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970, s. 136). W niniejszej sprawie pełnomocnik Spółki wskazał, że przeszkodą w terminowym sporządzeniu skargi kasacyjnej było nieudostępnienie mu akt sprawy 20 czerwca 2017 r. oraz 1 sierpnia 2017 r. i zapoznanie się z nimi dopiero 4 sierpnia 2017 r. Jednocześnie jednak pełnomocnik zaznaczył, że został poinformowany 20 czerwca 2017 r. przez pracowników czytelni akt Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że z uwagi na okres urlopowy akta zostaną mu udostępnione w ciągu 2-3 tygodni, a 1 sierpnia o późniejszym terminie udostępnienia akt sprawy. Termin ten mijał zatem 11 lipca 2017 r. podczas gdy pełnomocnik Spółki zgodnie z jego oświadczeniem i aktami sprawy zapoznał się ze stanem sprawy dopiero 1 sierpnia 2017 r., a ostatecznie zapoznał się z aktami sprawy dopiero 4 sierpnia 2017 r. Odnotować przy tym należy, że pełnomocnik Skarżącej nie wskazuje na żadne przyczyny, które uniemożliwiły mu wcześniejsze zapoznanie się z aktami sprawy. Na marginesie powyższego należy odnotować, że nawet przy założeniu, że kwestie organizacyjne leżące po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uniemożliwiały pełnomocnikowi niezwłoczne zapoznanie się z aktami sprawy, możliwe było uzyskanie dostępu do akt w dacie umożliwiającej terminowe sporządzenie środka zaskarżania. Termin 3 tygodni wskazany jako data pierwszego możliwego udostępnienia akt upływał 8 dni przed upływem terminu wniesienia skargi kasacyjnej, przy czym jak wynika z akt sprawy, termin ten był wystarczający dla pełnomocnika do sporządzenia środka zaskarżenia, który został ostatecznie złożony 4 dni od dnia zapoznania się z aktami sprawy. Z uwagi na powyższe zdaniem Sądu argumentacja pełnomocnika Spółki odnosząca się do przyczyn uchybienia terminowi nie przemawia za uznaniem, że w ustalonym stanie faktycznym można mówić o braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowym wskazywano także na okoliczności, które nie uzasadniały przywrócenia terminu, do których zaliczono m.in. niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117/ 99, niepublikowane). Przykładając obiektywny miernik staranności w działaniu do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że pełnomocnik Skarżącej nie dochował wymaganej od niego staranności i dbałości o interesy procesowe swojego mocodawcy. Jego obowiązkiem było zapoznanie się z aktami sprawy i terminowe wniesienie skargi kasacyjnej, podczas gdy z akt sprawy wynika, że od 21 czerwca do 31 sierpnia 2017 r. nie podejmował on działań mających na celu nadanie sprawie dalszego biegu. Sąd uznając, że skoro niedochowanie przez pełnomocnika Skarżącej terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powołanego na wstępie wyroku nie jest następstwem okoliczności, których nie mógł on przezwyciężyć i od niego niezależnych, lecz jest następstwem braku aktywności w prowadzeniu sprawy Skarżącej, brak jest podstaw uzasadniających przywrócenie uchybionego terminu. W konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. L