Sygnatura
III SA/Wa 1960/20
Wyrok WSA w Warszawie z 10 marca 2021 r., III SA/Wa 1960/20 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 10 marca 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uchyla zaskarżoną decyzję
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – po rozpatrzeniu odwołania D. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka") od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2019 r. określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości położonej w W. przy [...] za poszczególne lata od 2015 do 2019 r. – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji uznał, że zadeklarowana przez Spółkę ilość odpadów komunalnych w poszczególnych miesiącach (w latach 2015 do 2019) była zaniżona. Zdaniem organu, odpady przekazywane innym podmiotom (m.in. folia i papier) powinny być przekazane podmiotowi wskazanemu przez Miasto, a stan ten potwierdziła kontrola przeprowadzona przez pracowników urzędu [...] października 2017 r. W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie obowiązku działania na podstawie przepisów prawa, co przejawia się w szczególności w: - naruszeniu art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędne stwierdzenie, że wysokość zobowiązania podatkowego Spółki jest inna niż wykazana w deklaracji i że powstałego zobowiązania nie wykazano, a w konsekwencji bezpodstawne wydanie skarżonej decyzji, w której określono wysokość zobowiązania podatkowego, - naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie z góry założonych tez i prowadzenie postępowania zmierzającego do ich potwierdzenia, - naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie Spółce zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, aby doprowadzić do wykonania decyzji przez Spółkę bez stosowania środków przymusu, - naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, - naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędną ocenę, czy zostały udowodnione okoliczności, na których oparto skarżoną decyzję, - naruszenie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy było ono bezprzedmiotowe, - naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2010 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji (brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a uzasadnienie prawne nie zawiera należytego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji), co przejawia się m.in. brakiem wyjaśnienia, dlaczego przyjętą dla kolejnych okresów, za które należna jest opłata, jest stawka z miesięcy styczeń - listopad 2019 r., - naruszenie art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej "u.c.p.g.") poprzez błędne przyjęcie, że Spółka jest obowiązana ponosić na rzecz gminy opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w większym zakresie, niż wynika to ze złożonych deklaracji, naruszenie art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. poprzez błędne przyjęcie, że po stronie Spółki powstał obowiązek ponoszenia ww. opłaty w większym zakresie, niż wynika to ze złożonych deklaracji, - naruszenie art. 6j ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. w zw. z art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. w zw. § 5 uchwały nr W85/2015 Rady m. st. Warszawy z 12 lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki za pojemnik o określonej pojemności - poprzez błędnie przyjętą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, naruszenie art. 6o u.c.p.g. poprzez błędne stwierdzenie istnienia uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, a w konsekwencji bezpodstawne określenie wysokości ww. opłaty biorąc pod uwagę rzekomo uzasadnione szacunki, naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r., poz. 701 ze zm.) poprzez błędną wykładnię pojęcia "odpadów komunalnych i przyjęcie, że prawie wszystkie odpady powstające na przedmiotowej nieruchomości były odpadami komunalnymi, co wynika z braku należytej analizy pojęć "charakter" i "skład" w odniesieniu do przedmiotowych odpadów i przyjęciu, że występowanie w odpadach powstających na nieruchomości takich samych lub podobnych elementów odpadów, jak w odpadach komunalnych samo przez się oznacza podobieństwo charakteru i składu odpadów. W uzasadnieniu wymienionej na wstępie zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołało się na art. 6q, art. 5g, art. 6i, art. 6j, art. 6m, art. 6o u.c.p.g. i stwierdziło, że w sprawie można posiłkowo powołać się na dokument - opinię, złożoną w innej podobnej sprawie, pt.: "Badanie składu morfologicznego odpadów wytwarzanych i selektywnie zbieranych na terenie obiektu K. zlokalizowanego w W. przy ul. [...]" sporządzoną przez Zespół [...] Politechniki W. z sierpnia 2019 r., który to dokument Kolegium postanowiło dopuścić jako dowód w innych sprawach (decyzje SKO w W. z [...] października 2019 r. sygn. [...] i [...] z [...] 03.2019 r.). W ww. opinii dotyczącej innej nieruchomości (budynek biurowy, podobnie jest nieruchomość w niniejszej sprawie) wskazano, że budynek jest przeznaczony pod najem powierzchni użytkowej - biurowej, wykorzystywanej w celu prowadzenia działalności gospodarczej; na jego powierzchni znajduje się nie wynajęta przestrzeń pod działalność usługową (kawiarnia, restauracja, klub fitness, centrum medyczne). Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w selektywnie zbieranych odpadach komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych w składzie odpadów z tworzyw sztucznych dominują typowe opakowania z tworzyw twardych PET, HDPE (butelki po napojach, chemii gospodarczej i kosmetykach) stanowiące ponad 60% wszystkich odpadów z tworzyw sztucznych. Tworzywa sztuczne w postaci folii występują w niewielkich ilościach - zaledwie około 5% i są to tworzywa o niskiej jakości (np. cienkie torby foliowe, reklamówki, często kolorowe), stanowią one ponadto mieszaninę różnych gatunków tworzyw sztucznych (różne polimery) Z punktu widzenia recyklingu są one mało atrakcyjne, w dużej mierze nie nadają się do dalszego przetwarzania. Badane odpady charakteryzują się diametralnie różną morfologią od odpadów komunalnych zbieranych selektywnie. Zostały wytworzone z surowców o innym charakterze, lepszych właściwościach fizyko-chemicznych, innej gramaturze oraz grubości niż frakcje odpadów komunalnych zbieranych selektywnie. Wobec powyższego odpady wytwarzane i selektywnie gromadzone na terenie obiektu nie powinny być klasyfikowane jako odpady komunalne. Nie posiadają one podobnego składu jak odpady wytwarzane w gospodarstwach domowych i powstają w wyniku prowadzenia działalności gospodarczej podmiotów wynajmujących powierzchnię użytkową w zarządzanym przez spółkę budynku. Są to odpady, które powinny być klasyfikowane (zgodnie z katalogiem odpadów) do innych grup niż odpady komunalne zbierane selektywnie (grupa 20) z uwagi na możliwe procesy ich odzysku i recyklingu oraz miejsce powstawania. Odpady powstające na terenie obiektu Kompleks zbierane selektywnie, a jednocześnie powstałe w wyniku prowadzonej tam działalności gospodarczej, należy sklasyfikować jako odpady inne niż komunalne z grupy 15. Odpady selektywnie zbierane z obiektu Kompleks należy gromadzić oddzielnie od odpadów komunalnych i przekazywać właściwym (posiadającym stosowne zezwolenia) podmiotom do dalszego zagospodarowania, ponieważ występuje w nich zwiększony udział odpadów przydatnych do recyklingu i ponownego wykorzystania w procesach produkcyjnych. Wyniki opinii należy uznać za mogące służyć modelowo do odtworzenia sposobu gospodarowania odpadami na nieruchomości, która generuje odpady inne niż komunalne, a więc np. w niniejszej sprawie. Z wnioskami tej opinii Kolegium zgadza się, w szczególności co do klasyfikowania odpadów z działalności gospodarczej jako odpady niekomunalne. W ocenie organu odwoławczego wyników kontroli przeprowadzonych przez organ I instancji na przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] października 2017 r., nie można uznać za jednoznacznie wskazujące, że w pojemnikach firmy zewnętrznej były umieszczane odpady komunalne; same zdjęcia załączone do protokołu kontroli nie dowodzą, że pokazane na nich odpady mają charakter odpadów komunalnych. Wniosek, że odpadów odbieranych poza gminnym systemem odbierania odpadów komunalnych nie można zakwalifikować jako odpady komunalne, należy uznać za zasadny, bo oparty na ww. wiarygodnych dokumentach, tj. wskazaniach Spółki, co do charakteru i składu odpadów przekazujących innym podmiotom (np. B.). W tym stanie sprawy nie sposób zakwestionować stanowiska odwołania, że odpady odbieranie przez firmę zewnętrzną (w tym B.), nie były odpadami komunalnymi. Należy też uznać, że organ I instancji naruszył art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r., poz. 701 ze zm.) poprzez błędną wykładnię pojęcia "odpadów komunalnych" i przyjęcie, że prawie wszystkie odpady powstające na przedmiotowej nieruchomości były odpadami komunalnymi, co nie wynika z akt sprawy (protokół kontroli z [...] października 2017 r.). Stąd naliczenie w zaskarżonej decyzji opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z przedmiotowej nieruchomości w podanej tamże wysokości za poszczególne okresy, należało uznać za niezasadne. Zatem uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. poprzez błędne przyjęcie, że po stronie Spółki powstał obowiązek ponoszenia ww. opłaty w większym zakresie, niż wynika to ze złożonych deklaracji, a także zarzut naruszenia art. 6o u.c.p.g. poprzez błędne stwierdzenie istnienia uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, a w konsekwencji bezpodstawne określenie wysokości ww. opłaty, biorąc pod uwagę błędnie przyjęte przez organ I instancji szacunki; organ I instancji dokonał ww. szacunków niezgodnie z danymi, jakie wynikają z harmonogramów odbioru odpadów dla nieruchomości podobnych, a także danych wynikających z umów w sprawie odbierania odpadów zawartych z innymi podmiotami (w tym sądami) - tak wynika z umów przedstawionych przez Spółkę w materiałach załączonych do pisma stanowiącego uzupełnienie odwołania z dnia 30 marca 2020 r. Szacunki odnośnie faktycznej ilości odpadów komunalnych, które - zdaniem organu I instancji - powinny być odbierane od Spółki, a więc zadeklarowane przez Spółkę, są znacznie zawyżone w zestawieniu z ww. danymi przedstawionymi przez Spółkę dla innych podmiotów (jw.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prokurator Okręgowy w W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawda materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6o ust. 1 w zw. z art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g, w brzmieniu obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2010) i art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w brzmieniu obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 701 ze zm. wyn. z Dz. U. z 2019 r. poz. 1579), polegające na błędnym przyjęciu, iż wszystkie odpady pochodzące z działalności gospodarczej stanowią odpady inne niż komunalne, w sytuacji gdy prawidłowa wykładania przywołanych przepisów przemawia za uznaniem, iż pod pojęciem odpadów komunalnych rozumieć należy, nie tylko odpady powstające w gospodarstwach domowych, ale także - bez względu na źródło pochodzenia, a więc również pochodzące z działalności gospodarczej - odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy; a) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q u.c.p.g., polegające na braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie; b) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q u.c.p.g., polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, dokonanej niezgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, - co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych w zakresie składu i charakteru odpadów pochodzących z nieruchomości należącej do uczestnika postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z dnia 8 lutego 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.a") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Rozpoznając niniejszą sprawę we wskazanych wyżej granicach, sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie odpowiada prawu i nie jest zgodna z niżej powołanymi przepisami ustawy. Stan faktyczny niniejszej sprawy w znacznej części, istotnej z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia, jest niesporny. Poza sporem pozostaje, że Spółka jest właścicielem nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, na którym ciążą przewidziane w niej obowiązki, w tym przede wszystkim obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Poza sporem pozostaje również, że Spółka, jako właściciel nieruchomości, była obowiązana do złożenia deklaracji, o której mowa w art. 6m ustawy. Deklaracje takie Spółka składała. Jednocześnie spółka korzystała z usług innego podmiotu odbierającego odpady, który nie uczestniczył w programie realizowanym przez Gminę na podstawie stosownych przepisów prawa miejscowego. Zdaniem Sądu, wbrew temu na co wskazuje treść decyzji organu odwoławczego, składane przez spółkę deklaracje nie odzwierciedlały faktycznego sposobu odbioru odpadów z nieruchomości. W konsekwencji, zdaniem Sądu, w pełni uprawnione było wszczęcie postępowania przez organ pierwszej instancji, a następnie wydanie przez niego decyzji. Przechodząc do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że art. 6o ust. 1 u.c.p.g. stwierdza, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt. burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Przypomnieć należy, że zgodnie z definicją odpadów komunalnych zawartą w treści art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, przez odpady komunalne rozumie się odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości. Wskazać należy (przytaczając uzasadnienie wyroku tutejszego sądu z 16 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1915/19), że jak widać, zasadniczym komponentem takiej definicji jest powstawanie odpadów w gospodarstwach domowych. Te odpady, które powstają normalnie w takich gospodarstwach, są odpadami komunalnymi. Stwierdzić można, że ta część definicji ustawowej opiera się na kryterium podmiotowym - typowy odpad wytwarzany w gospodarstwie domowym (podmiot) ma charakter komunalny ipso iure. Druga część definicji opiera się już na kryterium przedmiotowym - odpadami komunalnymi są także (niezależnie od odpadów mających charakter komunalny ze względów podmiotowych) te, które są fizycznie podobne do komunalnych ze względu na swój charakter lub skład. Zdaniem Sądu, dla ustalenia czy odpady powstające na danej nieruchomości stanowią odpady komunalne, konieczne jest ich porównanie do odpadów powstających w gospodarstwie domowym. Na tle przedstawionej wyżej definicji odpadów komunalnych nie jest możliwe stosowanie automatyzmu. Analogiczny pogląd został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 maja 2020 r. II FSK 2555/19. Sąd stwierdził w tym orzeczeniu, odwołując się do definicji odpadów komunalnych, że odpady komunalne to nie tylko odpady gospodarstw domowych. Należy też zgodzić się z poglądem - wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym orzeczeniu - że nie można przyjąć, aby na gruncie obowiązującej ustawy o odpadach odpady powstałe w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej mogły a priori zostać uznane za odpady nie mieszczące się w zakresie odpadów komunalnych (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 15 marca 2018 r., sygn. akt V ACa 131/17, Lex nr 2531587). Ponadto w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1915/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że podobieństwo podmiotowo ujętych odpadów komunalnych do takich odpadów ujętych przedmiotowo zachodzić bowiem może tylko ze względu na dwie, wyżej wskazane cechy odpadów: charakter lub skład. Zatem, te cechy są oddzielone od siebie spójnikiem "lub", co oznacza, że niezależnie od dyskusyjnej kwestii pojęcia "charakter", odnoszącego się do odpadów, komunalne są te z nich, które ze względu na skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Zatem w ocenie Sądu, na nieruchomości niezamieszkałej, na której prowadzona jest działalność gospodarcza powstają także odpady pochodzące z bytowania ludzi, jak też odpady wynikające wyłącznie z tej działalności. Odpady komunalne z nieruchomości niezamieszkałych to takie odpady, które powstają w związku z okresowym pobytem na tych nieruchomościach ludzi np. pracowników i klientów, najemców, którzy wytwarzają odpady komunalne. Natomiast do odpadów powstałych w wyniku działalności gospodarczej zakwalifikować należy np. kartony i opakowania z towarów, którymi przedsiębiorca handluje, opakowania z materiałów, których używa w procesie produkcji oraz odpady produkcyjne - odpady tego rodzaju można przekazać przedsiębiorcy, który posiada stosowne zezwolenia na ich odbiór. Niedopuszczalne jest przy tym takie klasyfikowanie selektywnie zebranych odpadów komunalnych, pozwalające na przypisanie ich do innego kodu (rodzaju) odpadów zgodnie z klasyfikacją odpadów określoną w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923), a następnie przekazywanie, poza gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi podmiotom, które nie zostały wyłonione przez miasto stołeczne do odbioru odpadów komunalnych z terenu gminy. Nie można zatem było zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które w ocenie Sądu błędnie zastosowało przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd natomiast w pełni podzielił stanowisko Prokuratora Okręgowego w W., że opakowania tekturowe, szklane, metalowe i foliowe (plastikowe), zużyty papier, resztki jedzenia i inne podobne, które są odpadami powstającymi w związku z bytowaniem na nieruchomości ludzi i prowadzeniem działalności gospodarczej, polegającej na wynajmie powierzchni biurowej i usługowej, w świetle definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy o odpadach, stanowią odpady komunalne. Powyższe wynika z faktu, że ich skład i charakter są podobne do odpadów, jakie powstają w gospodarstwach domowych. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oceny dowodów, to w tym zakresie, w ocenie Sądu również należy przyznać rację Prokuratorowi Okręgowemu w W. Sąd wskazuje – na co słusznie zwrócił uwagę Prokurator Okręgowy w W. - że opinia, na którą powołuje się organ odwoławczy została przedstawiona w innym postępowaniu, a jednocześnie z uzasadnienia nie wynika nawet na czyje zlecenie została wykonana (tj. czy była to ekspertyza prywatna czy też opinia biegłego powołanego w toku postępowania). W związku z tym, nie ulega wątpliwości, że dokument powołany w uzasadnieniu skarżonej decyzji nie jest opinią biegłego, a jedynie dokumentem prywatnym, który wyraża stanowisko jego autora w określonej kwestii. Organ odwoławczy wskazał, że z racji podobieństwa świadczonych usług (wynajem powierzchni biurowej i usługowej) na przedmiotowej nieruchomości oraz na nieruchomości, której dotyczył ten dokument, wnioski płynące z tego dokumentu mają zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy. Z takim stanowiskiem organu odwoławczego nie można się zgodzić z wielu powodów. Po pierwsze opinia została jedynie fragmentarycznie przytoczona w uzasadnieniu skarżonej decyzji, a więc nie ma możliwości całościowego odniesienia się do tez w niej zawartych ani tym bardziej przeanalizowania prawidłowości wnioskowania autora tego dokumentu. Po drugie, dokument odnosi się do oceny dokonanej przez nieokreślone osoby, dotyczącej odpadów pochodzących z nieznanej nieruchomości, bez sprecyzowania zasad przyjętej metodologii, bez omówienia sposobu i wyników badań. W związku z tym, taka opinia - wydana przez nieznaną osobę - w żadnym stopniu nie może zostać poddana weryfikacji, a tym bardziej nie jest możliwe stwierdzenie, że wnioski z niej płynące można w drodze analogii przenieść na grunt niniejszej sprawy. W związku z tym, stanowiska organu odwoławczego nie można było zaakceptować. Ponadto, z przytoczonych w uzasadnieniu fragmentów tego dokumentu wynika, że autor uważa, iż w ramach działalności gospodarczej prowadzonej na nieznanej nieruchomości, wytwarzane są odpady w postaci opakowań plastikowych i tekturowych, które mają wyższą jakość (z punktu widzenia możliwości recyklingu) niż wytwarzane w gospodarstwach domowych. Nie powielając powyżej wskazanych zarzutów, dotyczących niemożliwości pełnej weryfikacji tez zawartych w tym dokumencie, dodatkowo wskazać należy, że w dalszym ciągu takie opakowania, spełniają kryterium podobieństwa składu lub charakteru do tych wytwarzanych w gospodarstwach domowych, a tym samym twierdzenia autora dokumentu pozostają bez wpływu na ocenę prawną, którą organ odwoławczy powinien dokonać samodzielnie. Natomiast co do innych rodzajów odpadów, które zostały wymienione jako typowo pochodzące zdaniem autora dokumentu z działalności biurowej, w niniejszej sprawie pozostają bez znaczenia, albowiem w niniejszej sprawie nie zostało ustalone, aby takie odpady były rzeczywiście wytwarzane na nieruchomości należącej do Spółki. Na marginesie zauważyć także należy, że nawet gdyby przyjąć rzetelność i prawidłowość wniosków wynikających z tego dokumentu, to dotyczą one wyłącznie odpadów pochodzących ze wskazanej w tym dokumencie nieruchomości. Natomiast generalizowanie tych wniosków i przenoszenie ich na każdą podobną nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, jest nieuprawnione, tym bardziej, że organ dysponował dowodem, dotyczącym odpadów pochodzących z nieruchomości, której niniejsza sprawa dotyczy, i na tym dowodzie przede wszystkim powinien bazować, dokonując ustaleń w niniejszej sprawie. Dowodem, o którym mowa, jest protokół kontroli na przedmiotowej nieruchomości, wraz z załączonymi do niego zdjęciami zawartości kontenerów. Na podstawie zdjęć jednoznacznie można stwierdzić, że Spółka składowała w dwóch kontenerach innego podmiotu segregowane odpady w postaci opakowań foliowych (plastikowych) i tekturowych, a więc odpady, które swoim składem i charakterem są podobne do odpadów pochodzących z gospodarstw domowych. Ponadto, w kontenerze na odpady budowlane znajdowały się także inne odpady, których powstanie bez wątpienia związane było z bytowaniem na nieruchomości ludzi (butelki szklane i plastikowe, puszki po napojach, opakowania po żywności itp.), a więc również odpady komunalne. Powyższy dowód w sposób oczywisty wskazuje na obecność odpadów komunalnych w kontenerach innego podmiotu, a w konsekwencji na usuwanie odpadów przez ww. spółkę poza zorganizowanym przez gminę systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. W ocenie Sądu organ odwoławczy bezpodstawnie odrzucił ten dowód, powołując się na wnioski płynące z dokumentu, dotyczącego innej nieruchomości. Takie stanowisko organu odwoławczego jest sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania, bowiem organ odrzucił wnioski wprost płynące z dowodu na okoliczność faktycznej zawartości kontenerów na przedmiotowej nieruchomości, a zamiast tego uznał, że zastąpi oczywiste fakty domniemaniami o podobieństwie składu i charakteru odpadów wytwarzanych na innej nieruchomości. Ponadto, dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego nie została przekonująco uzasadniona. W związku z tym, nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy, mimo iż miał swobodę oceny dowodów, jednakże dokonał jej z przekroczeniem zasad logiki, wbrew doświadczeniu życiowemu oraz wartości i znaczeniu dowodów dla rozpatrywanej sprawy. Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej opierać się musi na właściwie ustalonym stanie faktycznym. Prawidłową decyzję podatkową można wydać jedynie wówczas, gdy organ podatkowy rozporządza całokształtem niezbędnych informacji, które pozostają w zgodzie ze stanem faktycznym, a więc odpowiadają prawdzie. Stan faktyczny jest rekonstruowany w oparciu o przeprowadzane dowody i musi być przy tym ustalony w sposób obiektywny. Ustalenia faktyczne, na których organ oparł rozstrzygnięcie, powinny znajdować pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Gromadzenie i utrwalanie dowodów jest celem postępowania podatkowego. W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej obowiązkiem organu podatkowego jest podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z kolei, na podstawie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ jest zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wyczerpujący sposób rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza dochodzenie do wyjaśnienia zdarzeń w sposób dokładny i obiektywny. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. Sąd wskazuje na jednolite stanowisko sądów administracyjnych w kwestii wykonania przez organy podatkowe obowiązku całościowej oceny zebranych dowodów i to we wzajemnym ich powiązaniu z uwzględnieniem w tej ocenie zasad logiki, doświadczenia życiowego oraz stosownej wiedzy dostępnej każdemu przeciętnemu człowiekowi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2019 r" sygn. akt I FSK 993/17, LEX nr 2684473). Wynikająca z art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Jednak aby w ramach owej swobodnej oceny nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy. Innymi słowy w razie sprzeczności występujących w materiale dowodowym, dla potrzeb ustaleń faktycznych organ może wybrać jedno ze źródeł dowodowych pod warunkiem, że przekonująco to uzasadni, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1628/14, LEX nr 2082918; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1/18, LEX nr 2755710). Mając powyższe rozważania na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo przez niewłaściwą wykładnię przepisu art. 6o ust. 1 w zw. z art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. i art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach. W sprawie zostały także naruszone przepisy postępowania tj. art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Ponownie rozpoznając sprawę, organ podatkowy, stosownie do art. 153 P.p.s.a. zobowiązany jest uwzględnić przy orzekaniu, przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu, ocenę prawną. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit a i c P.p.s.a. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 października 2020
- Symbol z opisem
- 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
- Hasła tematyczne
- Odpady
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Beata Sobocha /sprawozdawca/ Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący/ Piotr Przybysz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
art. 6o ust. 1, art. 6i ust. 1 pkt 2 · Dz.U. 2019 poz. 2010
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 3 ust. 1 pkt 7 · Dz.U. 2019 poz. 701
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
art. 122, art. 187 par. 1, art. 191 · Dz.U. 2019 poz. 900
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Wa 2420/20 · 10 marca 2021
Postanowienie WSA w Warszawie z 10 marca 2021 r., III SA/Wa 2420/20 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygnatura: I SA/Sz 890/20 · 10 marca 2021
Wyrok WSA w Szczecinie z 10 marca 2021 r., I SA/Sz 890/20 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygnatura: I SA/Ol 879/20 · 10 marca 2021
Wyrok WSA w Olsztynie z 10 marca 2021 r., I SA/Ol 879/20 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny