III SA/Wa 1895/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący st. referendarz sądowy Marcin Piłaszewicz (spr.), , , na posiedzeniu niejawnym w dniu 13/9/2017 r. po rozpoznaniu wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/5/2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o odpowiedzialność członków zarządu za zaległości spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych, za odsetki za zwłokę i za koszty egzekucyjne. p o s t a n a w i a 1. Zwolnic Skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej; 2. Odmówić Stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we pozostałym zakresie;

Strona skarżąca R.S., początkowo na formularzu stosowanym przed sądami powszechnymi, a następnie na urzędowym formularzu PPF z 1/09/2017 r, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego). W uzasadnieniu wskazała, że: - od 27/1/2017 r. jest bezrobotnym; - po dziewięciu miesiącach bezskutecznego poszukiwania pracy postanowił wyjechać do H. w celu "podjęcia pracy fizycznej"; - w lipcu stracił prawo do zasiłku; - nie posiada oszczędności, ani majątku, lecz mieszkanie (62 m.kw.), obciążone kredytem hipotecznym (393.597,- zł); - posiada za to żonę i – jak zadeklarował – orzeczenie o separacji; - żona posiada dochód miesięczny netto z tytułu stosunku pracy w kwocie 3500,- zł; W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Strona skarżąca przekazała deklaracje PIT-37 oraz decyzję o uznaniu za osobę bezrobotną. Pozostałych informacji (wyciągi z rachunku bankowego, deklaracje podatkowe za 2015 r., kalkulacji kosztów życia i in.) – Skarżący nie udzielił. Referendarz sądowy wskazuje, ze Strona skarżąca zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienia pełnomocnika z urzędu - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środ ki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. Jedyny (wymagalny) koszt sądowy, który bezpośrednio wpływa do kasy Sądu, to wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100,- zł. Z uwagi na to, że oświadczenia Strony skarżącej (co do istoty jej sytuacji finansowej) zostały złożone pod groźbą odpowiedzialności karnej, referendarz sądowy daje im wiarę i nie weryfikuje ich treści – lecz z poniższymi zastrzeżeniami. Jednakże, zdaniem referendarza sądowego, Strona przedstawiła jedynie wycinek informacji, o które zwrócił się do niej Sąd. Brak jest (w szczególności) informacji o rachunku bankowym (wyciągi), deklaracji podatkowych za wszystkie wskazane okresy, czy też danych o sposobie zaspokajania potrzeb życiowych (szczegółowa kalkulacja kosztów życia) – zwłaszcza wobec deklarowanego przez Skarżącego stanu pozbawienia zasiłku dla osób bezrobotnych i – niewykazanego (brak odpisu orzeczenia) o separacji z żoną. Nie ma jakichkolwiek informacji, i to pomimo skutecznie doręczonego w dniu 28/8/2017 r. wezwania (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy) o działaniach (próbach) w celu samodzielnego ustanowienia przez Skarżącego pełnomocnika w sprawie. Ubocznie tylko należy zauważyć, że nawet fakt nieprowadzenia z małżonkiem wspólnego gospodarstwa domowego, co (prawdopodobnie) nie ma miejsca w sprawie, nie zwalnia go od pomocy finansowej, co wynika wprost z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Usiłując wyważyć, z jednej strony, postulat zabezpieczenia Skarżącemu dostępu do Sądu, także drugiej instancji oraz uznanie za prawdziwe złożonych szczątkowych deklaracji, a z drugiej strony – skutki prawne niewykonania wezwania i obowiązek sporządzenia przez urzędnika sądowego uzasadnienia postanowienia tak, by odparło możliwe zarzuty naruszenia dyscypliny finansów publicznych poprzez trwonienie środków publicznych (wydatkowanie bez uzasadnionych podstaw) – referendarz sądowy zadecydował o zaniechaniu poboru należnych Sądowi środków z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej. Koszty jednak profesjonalnego pełnomocnika Skarżący będzie zobowiązany, wobec okoliczności sprawy przedstawionych powyżej (w tym niewykazania podjęcia działań w celu samodzielnego ułożenia relacji z pełnomocnikiem), ponieść samodzielnie. Tymi argumentami uzasadnione jest przyjęte rozstrzygnięcie (bonum ex malo non fit). Z tych powodów referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.