Sygnatura
III SA/Wa 1888/25
Wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2026 r., III SA/Wa 1888/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 17 lutego 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Jacek Kaute, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej jako "Naczelnik US") prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na M.C. oraz na M.C. i A.C. (dalej jako "Strona" lub "Skarżąca") jako małżonków odpowiedzialnych solidarnie. Organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu 2 października 2019 r. dokonał zajęcia ruchomości w postaci m.in. samochodu ciężarowego [...] rok prod. 2003, nr rej. [...]. Zajęty pojazd został pozostawiony pod dozorem M.C. Następnie w dniu 25 września 2024 r., przy udziale Skarżącej, dokonano odbioru ww. pojazdu. Strona w skardze z dnia 2 października 2024 r. wskazując na art. 767 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1568; dalej jako "K.p.c.") zwróciła się o uchylenie zajęcia ruchomości wchodzących w skład majątku wspólnego małżonków, tj. pojazdu [...] nr rej. [...], dokonanego na podstawie protokołu przejęcia pojazdu. Zarzuciła, iż zajęcie zostało przeprowadzone bez uprzedniego zawiadomienia jej jako współwłaściciela pojazdu. Ponadto wniosła o zbadanie legalności działań poborcy skarbowego oraz zobowiązanie go do przedstawienia pełnej dokumentacji dotyczącej podstaw egzekucji. Skarżąca pismem z 7 października 2024 r. (wniesionym w tym samym dniu), powołując się na art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 132; dalej jako "u.p.e.a.") złożyła "Wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego". Wskazała, że 3 października 2025 r. wniosła skargę na czynności egzekucyjne poborcy skarbowego, podnosząc istotne naruszenie przepisów prawa. W związku z powyższym wystąpiła o wstrzymanie dalszych czynności egzekucyjnych w postępowaniu prowadzonym wobec jej męża do czasu rozpatrzenia skargi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako "Dyrektor") pismem z 16 października 2024 r. przekazał skargę z 2 października 2024 r. oraz wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego z 7 października 2024 r. Naczelnikowi US, celem załatwienia zgodnie z właściwością (data wpływu wniosku wraz z aktami: 18 października 2024 r.). Naczelnik US przyjął ww. pisma do osobnego rozpatrzenia jako skargę na czynność egzekucyjną oraz wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnej do czasu rozpatrzenia skargi, w związku z czym prowadził dwa odrębne postępowania. Organ egzekucyjny pismem z 17 października 2024 r. wezwał Stronę do złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania M.C. przed Naczelnikiem US w sprawie dotyczącej wniosku z 7 października 2024 r. Skarżąca w odpowiedzi na ww. wezwanie, pismem z 5 listopada 2024 r., za nieuzasadnione uznała żądanie przedłożenia pełnomocnictwa w sytuacji, gdy zgodnie z art. 27 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., zwana dalej "O.p.") w przypadku egzekucji z majątku wspólnego małżonków organ egzekucyjny jest zobowiązany poinformować małżonka dłużnika o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W jej ocenie nie wymaga to ustanawiania pełnomocnictwa, gdyż nie jest stroną postępowania. Ponadto zauważyła, że art. 923 K.p.c. wskazuje, że zajęcie składników majątku wspólnego wymaga wyłącznie powiadomienia współmałżonka, który nie jest dłużnikiem, aby mógł dochodzić swoich praw, ale nie zobowiązuje go do występowania w roli pełnomocnika. Żądanie przedłożenia pełnomocnictwa przekracza wymagania związane z jej statusem prawnym, jako osoby niebędącej stroną postępowania, co stanowi naruszenie zasad wynikających z art. 3 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572: dalej "K.p.a."). Organ egzekucyjny pismem z 27 listopada 2024 r. wezwał Skarżącą do sprecyzowania skargi z 2 października 2024 r., poprzez wskazanie w toku jakich postępowań została ona złożona, tj. czy złożony środek zaskarżenia dotyczy postępowań prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na Stronę, czy tytułów wykonawczych wystawionych na M.C. Organ zwrócił uwagę, że w razie braku odpowiedzi pismo zostanie rozpatrzone jako skarga na czynność w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. złożona w toku postępowań prowadzonych wobec M.C. Strona nie udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie. Naczelnik US postanowieniem z [...] stycznia 2025 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Strony z 2 października 2024 r. dotyczącego skargi na czynności dokonane w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M.C. Skarżąca nie wniosła zażalenia na to rozstrzygnięcie. Naczelnik US postanowieniem z [...] stycznia 2025 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie złożonego przez Stronę wniosku z 7 października 2024 r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M.C. Przesyłka zawierająca ww. postanowienie, skierowana na adres Strony, tj. [...], została zwrócona do organu 18 lutego 2025 r. z adnotacją "adres na liście niezgodny z adresem elektronicznym". W dniu 20 marca 2025 r. organ egzekucyjny ponownie skierował pismo do wysyłki, postanowienie doręczono Skarżącej w dniu 11 kwietnia 2025 r. Strona w zażaleniu z 16 kwietnia 2025 r. wskazując, iż dotyczy ono postanowienia z [...] stycznia 2025 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie jej wniosku z 7 października 2024 r., zarzuciła mu: – błędne uznanie, iż nie posiada legitymacji prawnej, mimo że wniosek dotyczył ochrony jej praw jako osoby trzeciej, bez związku z reprezentowaniem dłużnika. Za nietrafne uznała zastosowanie art. 18 u.p.e.a.; – pominięcie powołanych przez nią przepisów art. 27 § 1 O.p., art. 923 K.p.c. oraz art. 3 i 8 K.p.a., które wskazują że organ ma obowiązek ochrony praw osób trzecich w toku postępowania egzekucyjnego; – naruszenie zasady pogłębionego zaufania obywatela do organów administracji, poprzez nieudzielnie odpowiedzi na wniosek przez wiele miesięcy i udzielenie jej dopiero po ponagleniu złożonym na podstawie art. 37 § 1 K.p.a.; – brak merytorycznego rozpoznania sprawy, mimo że podjęte przez organ działania egzekucyjne miały istotny i nieodwracalny wpływ na sytuację majątkową osoby trzeciej. W związku z powyższym Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz nakazanie wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wstrzymanie egzekucji na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu wskazała, że złożony przez Nią wniosek dotyczył ochrony jej praw jako współwłaściciela majątku objętego egzekucją. Wskazała, że posiada interes prawny w złożeniu wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, a brak pełnomocnictwa do reprezentowania dłużnika nie powinien stanowić podstawy do odmowy wszczęcia postępowania. Do zażalenia załączyła m.in. kopię postanowienia Naczelnika US z [...] stycznia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako "Dyrektor") postanowieniem z [...] maja 2025 r., utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zwrócił uwagę, że jeżeli z twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sposób ewidentny, niebudzący wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ wydaje na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Według Dyrektora w sytuacji, gdy w rozpoznawanej sprawie Skarżąca pismem z 7 października 2024 r. wniosła na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. o wstrzymanie dalszych czynności egzekucyjnych w postępowaniu prowadzonym wobec jej męża, do czasu rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną z 2 października 2024 r., a ponadto w piśmie z 5 listopada 2024 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu egzekucyjnego do złożenia pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania M.C. w przedmiotowej sprawie wskazała, że nie jest stroną postępowania, organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] stycznia 2025 r. prawidłowo zastosował tryb uregulowany w art. 61a § 1 K.p.a. i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 7 października 2024 r., z uwagi na wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną. Organ nadzoru mając na uwadze, że Skarżąca jako podstawę wniosku z 7 października 2024 r. wskazała art. 54 § 1 u.p.e.a., odnoszący się do skargi na czynności egzekucyjne, stanął na stanowisku, że w przypadku wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnej w związku ze złożoną skargą, stanowisko o odmowie wszczęcia postępowania znajduje dodatkowe uzasadnienie w okoliczności, że art. 54 § 7 u.p.e.a. nie przewiduje złożenia takiego wniosku - innymi słowy, orzekając o wstrzymaniu czynności egzekucyjnej na podstawie tego przepisu organ egzekucyjny oraz organ nadzoru działają z urzędu, a postanowienie w tym przedmiocie nie podlega zaskarżeniu. Także z tego względu uznał, że wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnej do czasu rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną jest niedopuszczalny. W rezultacie za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania, które miałoby prowadzić do zbadania zasadności tego wniosku. Dyrektor odnosząc się do zawartego w zażaleniu z 16 kwietnia 2025 r. argumentu, iż wniosek dotyczył ochrony praw Strony jako współwłaściciela majątku objętego egzekucją, wskazał, że zgodnie z danymi zawartymi w CEPiK właścicielem pojazdu [...], rok prod. 2003, jest wyłącznie M.C. Z kolei Strona nie przedstawiła dokumentów poświadczających, że jest współwłaścicielką zajętego pojazdu. Nie złożyła również wniosku w trybie art. 38 u.p.e.a. o wyłączenie spod egzekucji składników majątku. Organ nadzoru w odniesieniu do zarzutów dotyczących pominięcia przepisów art. 27 § 1 O.p. oraz art. 923 K.p.c. wskazał, że nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie. Natomiast ustosunkowując się do przewlekłości postępowania zainicjowanego wnioskiem z 7 października 2024 r., zauważył, że w tym zakresie Strona złożyła ponaglenie do Dyrektora na podstawie art. 37 K.p.a., które zostało rozpatrzone przez tutejszy organ w odrębnym trybie. Strona pismem z 23 lipca 2025 r., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora, zobowiązanie organu do wszczęcia i merytorycznego rozpoznania sprawy zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu mając na uwadze, że złożony przez nią wniosek z dnia 7 października 2024 r. dotyczył wstrzymania czynności egzekucyjnych w sprawie pojazdu [...], objętego współwłasnością majątkową z mężem, a z kolei wniosek miał na celu ochronę jej praw jako osoby trzeciej, której interes prawny został naruszony przez działanie organu egzekucyjnego, stanęła na stanowisku zgodnie z którym organy obu instancji błędnie przyjęły, że nie jest stroną postępowania, nie przeprowadzając żadnych czynności wyjaśniających w tym zakresie. Zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. podniosła, że organ nie podjął jakichkolwiek czynności weryfikujących jej status prawny względem zajętego majątku. W szczególności nie zażądano dokumentów dotyczących współwłasności oraz nieodniesiono się do faktu, że pojazd został nabyty w trakcie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej, ograniczono się wyłącznie do formalnej przesłanki braku legitymacji, ignorując obowiązki wynikające z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Według Strony takie działanie stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady pogłębionego zaufania obywatela do organów. Wskazując na nieprawidłowe oparcie się na danych z CEPiK w sytuacji, gdy nie jest on rejestrem prawa własności, lecz administracyjnym rejestrem pojazdów, zaznaczyła, że posiadanie interesu prawnego wynika z ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, a nie z rejestracji. Z kolei organ zaniechał wezwania jej do uzupełnienia dokumentacji w tym zakresie. Ponadto za błędną uznała wykładnię art. 54 § 7 u.p.e.a. polegającą na uznaniu, że ponieważ art. 54 § 7 u.p.e.a. nie przewiduje formalnej procedury wnioskowania o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, wniosek był niedopuszczalny. Zdaniem Skarżącej taka wykładnia narusza zasadę zaufania i prowadzi do bezwzględnego wyłączenia osób trzecich z możliwości ochrony ich praw - co pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą prawa do sądu oraz art. 2 i 45 Konstytucji RP. Przepis ten nie zakazuje składania takich wniosków - uprawnia natomiast organ do działania z urzędu, a nie do ignorowania sygnałów od zainteresowanych. Końcowo zarzucając przewlekłość postępowania i skutki realne zwróciła uwagę, że chociaż przewlekłość postępowania została formalnie rozpatrzona w odrębnym trybie (art. 37 K.p.a.), to jej skutki miały realny wpływ na jej prawa. Skarżąca wskazała, że przez wiele miesięcy pozostawała bez informacji o losach jej wniosku, w trakcie, gdy prowadzono działania egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Skarżąca w replice na odpowiedź na skargę, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W jej ocenie odpowiedź organu nie odnosi się do meritum sprawy, a jedynie powiela błędną interpretację przepisów postępowania egzekucyjnego, prowadząc do pozbawienia jej ochrony prawnej jako współwłaścicielki majątku objętego egzekucją. Zauważyła, że organ oparł swoje stanowisko wyłącznie na twierdzeniu o braku pełnomocnictwa do reprezentowania dłużnika (jej małżonka), pomijając fakt, że wniosek z 7 października 2024 r. został złożony we własnym imieniu, jako współwłaścicielki majątku wspólnego. Podkreśliła, że nie domagała się reprezentowania zobowiązanego tylko ochrony przysługujących jej praw wynikających z małżeńskiej wspólności majątkowej. Ponadto zauważyła, że skoro organ egzekwuje z majątku wspólnego, działając na podstawie tytułów wystawionych wyłącznie na męża, to w istocie ingeruje również w jej sferę majątkową. W jej przekonaniu tym samym nie może powoływać się na brak pełnomocnictwa, jednocześnie sam nie dysponując żadnym pełnomocnictwem upoważniającym go do egzekucji z części majątku Skarżącej. Ponadto zdaniem Strony w przedmiotowej sprawie doszło do odwrócenia relacji między prawem materialnym a proceduralnym. Organ - zamiast umożliwić jej realizację przysługujących praw jako współwłaścicielce majątku - ograniczył się do formalnej interpretacji przepisów, pozbawiając Stronę skutecznej ochrony prawnej. Zamiast realizować zasadę prawdy obiektywnej i dążyć do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, organ skupił się na uchybieniach formalnych, tworząc z procedury tarczę chroniącą własną bierność. Według Skarżącej takie działanie stanowi aberrację zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.) oraz zasady praworządności (art. 6 K.p.a.). Skarżąca mając na uwadze, że organ przez wiele miesięcy nie podejmował żadnych czynności, mimo jej licznych pism i ponagleń, podkreśliła, że dopiero po upływie kilku miesięcy wydano decyzję formalnie kończącą sprawę - bez rozpoznania jej istoty. Tym samym organ naruszył art. 12 § 1 K.p.a. (zasadę szybkości i prostoty postępowania), art. 35 § 1 K.p.a. (obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki) oraz art. 36 § 1 K.p.a. (obowiązek zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki i wyznaczeniu nowego terminu). Jej zdaniem takie zaniechanie nie tylko pogłębiło jej szkodę, ale także doprowadziło do utraty zaufania wobec organu, który powinien działać jako gwarant ochrony prawa, a nie źródło niepewności i dezorientacji prawnej. Skarżąca wskazując, że pomimo złożonych wniosków o wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz trwającego postępowania przed WSA, w dniu 4 września 2025 r. ruchomość - pojazd [...], rok produkcji 2003 została zlicytowana za kwotę 9.000 zł, mimo że jej wartość rynkowa wynosiła od 30.000 do 60.000 zł. Organ przystąpił do sprzedaży mimo tego, że: 1) posiadał wiedzę o współwłasności ruchomości (akt małżeństwa znajdował się w aktach sprawy), 2) toczyło się postępowanie sądowe, w którym badany jest zakres dopuszczalności egzekucji, 3) istniały przesłanki do zastosowania art. 23 § 6 u.p.e.a. i wstrzymania czynności egzekucyjnych. Strona mając powyższe na uwadze uznała, że działania te nie tylko doprowadziły do szkody majątkowej, lecz także naruszyły jej prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz ochrony własności (art. 64 ust. 1 Konstytucji RP). Końcowo stawiając zarzuty naruszenia zasady legalizmu i równości podniosła, że organ uniemożliwił jej ochronę współwłasności majątku i zignorował jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu czym podważył jej zaufanie do państwa. Reasumując wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora z dnia [...] maja 2025 r., zobowiązanie organu do wszczęcia i merytorycznego rozpoznania sprawy zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., a także zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Jak wynika z akt sprawy, w niniejszej sprawie warunki zastosowania wskazanego przepisu zostały spełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 o.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] maja 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie NUS z [...] stycznia 2025 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie złożonego przez Stronę wniosku z 7 października 2024 r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M.C. Odnosząc się do ram prawnych wyjaśnić należy, iż w świetle art. 54 § 7 u.p.e.a. wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje dalszej realizacji środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny lub organ sprawujący nadzór może z urzędu wstrzymać dalszą realizację tego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne. Z treści powyższej normy prawnej literalnie wynika, że wstrzymanie realizacji środka egzekucyjnego nie następuje na wniosek jakiegokolwiek podmiotu, wniosek taki bowiem żadnemu podmiotowi nie przysługuje. W świetle zaś art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Podkreśla się, że zastosowanie omawianego przepisu może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, tj. gdy nie trzeba prowadzić postępowania wyjaśniającego po to, aby stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania z przyczyn formalnych. Jako "inną uzasadnioną przyczynę" nakazującą odmowę wszczęcia postępowania wskazuje się ponadto brak w przepisach prawa podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Ke 519/25). Słusznie zatem, w ocenie Sądu w składzie niniejszym, DIAS zajął stanowisko zgodnie z którym art. 54 § 7 u.p.e.a. nie przewiduje złożenia takiego wniosku - innymi słowy, orzekając o wstrzymaniu czynności egzekucyjnej na podstawie tego przepisu organ egzekucyjny oraz organ nadzoru działają z urzędu, a postanowienie w tym przedmiocie nie podlega zaskarżeniu. Z tego względu między innymi uznał, że wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnej do czasu rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną jest niedopuszczalny. Zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. sformułowany w skardze jest chybiony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje pogląd zgodnie z którym formalny, a nie merytoryczny charakter postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania oznacza, że organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego. Na tym etapie postępowania, w fazie inicjatywnej, nie aktualizują się jeszcze ustawowe kompetencje organu do prowadzenia postępowania dowodowego, a jedynie do podjęcia czynności wyjaśniających poza formalnymi ramami procedury administracyjnej. Z tego względu wydanie postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. nie poprzedza gromadzenie dowodów, organ nie ustala stanu faktycznego, nie formułuje wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, lecz ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt II OSK 559/25). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Zarzuty w niej sformułowane okazały się bowiem niezasadne, a Sąd nie stwierdził też naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia z urzędu.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 sierpnia 2025
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Dariusz Czarkowski /sprawozdawca/ Ewa Izabela Fiedorowicz /przewodniczący/ Jacek Kaute
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
art. 247 § 1, art. 54 § 7 · Dz.U. 2025 poz. 111
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 · Dz.U. 2024 poz. 572
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Gd 791/25 · 17 lutego 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 17 lutego 2026 r., I SA/Gd 791/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: I SA/Po 823/25 · 17 lutego 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 17 lutego 2026 r., I SA/Po 823/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: III FSK 636/25 · 17 lutego 2026
Wyrok NSA z 17 lutego 2026 r., III FSK 636/25 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny