III SA/Wa 1866/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi V.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Skarżąca V.J. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wskazała, iż jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, bez oszczędności i źródeł dochodu – na utrzymaniu rodziny i konkubenta, który uzyskuje łączny dochód w wysokości 8.629,59 zł. Podkreśliła, że wielkość ciążących na niej zobowiązań przekracza możliwości wynajęcia pomocy prawnej. Do zobowiązań tych zaliczyła kredyty i pożyczki (ich spłata pochłania miesięcznie 5.502,19 zł) ora koszty bieżącego utrzymania w łącznej wysokości 2.900 zł. Skarżąca oświadczyła, że posiada dom (zajęty przez urząd skarbowy), zaś jej konkubent udział spadkowy po ojcu oraz samochód. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku Skarżącej o ustanowienie adwokata stwierdzić należy, iż uczynienie zadość temu żądaniu nie jest możliwe. Ustanowienie w ramach prawa pomocy zawodowego pełnomocnika jest bowiem dopuszczalne jedynie wtedy, gdy strona nie zatrudnia takiego pełnomocnika lub nie pozostaje z nim w innym stosunku prawnym, o czym stanowi art. 246 § 3 P.p.s.a. Tymczasem – jak wynika z akt niniejszej sprawy – Skarżąca ustanowiła swoim pełnomocnikiem adwokata K.M. Na mocy udzielonego mu pełnomocnictwa jest on uprawniony do działania w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] kwietnia 2016 r. "przed wszystkimi instytucjami, organami administracji, sądami wszystkich instancji i w postępowaniu egzekucyjnym – z prawem substytucji". Powyższe oznacza, iż Skarżącą w dalszym ciągu łączy z tymże pełnomocnikiem stosunek prawny, wykluczający możliwość ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu. Z akt sprawy nie wynika bowiem jakoby wspomniane pełnomocnictwo zostało wypowiedziane. Z tego względu wniosek Skarżącej o ustanowienie adwokata należało załatwić odmownie. Podobnie zresztą jak jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynym takim kosztem, do którego uiszczenia Skarżąca będzie ewentualnie zobowiązana jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Uwzględniając przedstawioną przez nią kalkulację wydatków referendarz sądowy doszedł natomiast do przekonania, iż w wydatkach tych Skarżąca może dokonać pewnych zmian i oszczędności, które pozwolą jej wygospodarować powyższą kwotę. Co istotne zapłata tej kwoty nie wywoła negatywnego wpływu na możliwość utrzymania Skarżącej i jej konkubenta. Jakkolwiek ciążą na nich liczne zobowiązania, to jednak fakt ten nie może być jedynym argumentem przemawiającym za przyznaniem prawa pomocy. Przyjęcie takiej argumentacji prowadziłoby bowiem do wniosku, że w zasadzie każdy podmiot, który spłaca kredyty i pożyczki powinien być zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych. W efekcie uznać należało, że Skarżąca nie wykazała, iż jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.