Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Wa 1813/20

Wyrok WSA w Warszawie z 9 marca 2021 r., III SA/Wa 1813/20 – podatki od nieruchomości

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
9 marca 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 4253 zł (słownie: cztery tysiące dwieście pięćdziesiąt trzy złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Prezydenta Miasta L. (Organ pierwszej instancji, Prezydent) decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. określił P. S.A. z siedzibą w W. (Skarżąca, Strona, Spółka, Podatnik) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 rok w kwocie 52.623 zł za nieruchomości będące w posiadaniu spółki położone na terenie Miasta L., przyjmując do opodatkowania : |Przedmiot opodatkowania |Podstawa opodatkowania |Stawka opodatkowania |Liczba |Kwota zobowiązania| | | | |miesięcy | | |Budynki mieszkalne (o wysokości kondygnacji powyżej |332,41 m2 |0,73 zł/m2 |7 |141,55 zł | |2.20 m) | | |(I-VII) | | |Budynki mieszkalne (o wysokości kondygnacji powyżej |193,06 m2 |0,73 zł/m2 |5 |58,72 zł | |2.20 m) | | |(VIII-XII | | |Budynki mieszkalne (o wysokości kondygnacji w świetle)|32,31 m2 (50%) z 64,62 m2 |0,73 zł/m2 |7 |13,76 zł | | | | |(I-VII) | | |Budynki mieszkalne (o wysokości kondygnacji w świetle)|8,30 m2 (50%) z 16,60 m2 |0,73 zł/m2 |5 |2,52 zł | | | | |(VIII- XII | | |Budynki związane z prowadzeniem działalności |324.00 m2 |22,00 zł/m2 |12 |7 128 zł | |gospodarczej (o wysokości kondygnacji powyżej 2.20 m | | | | | |Grunty pozostałe |1 169,25 m2 |0,30 zł/m2 |7 |204,62 zł | | | | |(I-VII) | | |Grunty pozostałe |850,21 m2 |0,30 zł/m2 |5 |106,28 zł | | | | |(VIII-XII) | | |Grunty związane z prowadzeniem działalności |49.263,41 m2 |0,85 zł/m2 |12 |41 873,90 zł | |gospodarczej | | | | | |Budowle |154 706,00 zł |2% |12 |3 094,12 zł | Ponadto w decyzji wskazano grunty o powierzchni 139.453 m2 zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm., dalej także "u.p.o.l.") - budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał szczegółowo przedmiot opodatkowania oraz podał, że w wyniku przeprowadzonej w okresie od 15 grudnia 2014 r. do dnia 23 lutego 2015 r. kontroli podatkowej ustalono, że Spółka P. S.A. w sposób nieprawidłowy deklarowała do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchnię użytkową budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, powierzchnię użytkową budynków mieszkalnych. Ponadto wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej znajdujących się na terenie Miasta L., powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz powierzchnia gruntów pozostałych była zaniżona. Organ podał, że w dniu 1 czerwca 2015 r. Spółka P. S.A. złożyła korektę deklaracji za 2015 rok, w której zgłoszono: - grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 24 322,10 m2; - grunty pozostałe - 1 169,25 m2; - budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m - 1 373,22 m2; - budynki mieszkalne o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m - 499,22 m2; - budowle o wartości - 383 987 zł. Dane o zwolnieniach podatkowych w podatku od nieruchomości złożone w dniu 2 lipca 2015 r. - budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty - 47 487,31 m2; - grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych – 2.028 m2 Organ podatkowy wyjaśnił, że podatnik w nieprawidłowy sposób w złożonej korekcie deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości na rok 2015 wykazał do opodatkowania powierzchnię użytkową budynków mieszkalnych, budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wartość budowli, powierzchnię gruntów pozostałych, jak również gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz w danych o zwolnieniach podatkowych w podatku od nieruchomości grunty wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, organ podatkowy przeprowadził postępowanie w związku z koniecznością określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2015. Organ podatkowy przyjął do opodatkowania stawką właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, powierzchnię gruntów będącą w posiadaniu P. S.A., na której nie są zlokalizowane budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym. Z opodatkowania wyłączono grunty stanowiące użytki "dr" oraz grunty, które zostały przekazane innym podmiotom prawa podatkowego na podstawie umów w najmu i dzierżawy lub grunty będące w bezumownym posiadaniu innych podmiotów. Organ wskazał, że stawką właściwą dla gruntów pozostałych opodatkowano grunty, na których zlokalizowane są budynki mieszkalne stanowiące własność osób fizycznych użytkowane na podstawie umów zawartych z P. S.A. Powierzchnię gruntów zwolnionych stanowią grunty będące w użytkowaniu wieczystym Spółki, które są faktycznie zajęte pod infrastrukturę kolejową. Nie zgadzając się z ww. decyzją pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie, zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 z późn. zm. dalej jako "u.p.o.l.") poprzez błędne uznanie, że w stosunku do działek nr [...], [...], [...] oraz działki [...] nie zachodzą przesłanki pozwalające na wyłączenie ich z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. 3. Pismem z dnia 19 lipca 2016 r. organ pierwszej instancji powiadomił Kolegium, że Podatnik złożył korektę deklaracji za rok 2015. W złożonej korekcie deklaracji za rok 2015 Podatnik zadeklarował zgodnie z decyzją organu podatkowego powierzchnię gruntów pozostałych. Zdaniem organu błędnie zadeklarował powierzchnię gruntów zwolnionych z podatku od nieruchomości na podstawie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nieprawidłowo zadeklarował powierzchnię użytkową budynków mieszkalnych, budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz wartość budowli związanych w prowadzeniem działalności gospodarczej. Wykazał powierzchnię gruntów, budynków i wartość budowli niebędących w posiadaniu P.S.A. (faktycznie użytkujący to: P. S.A., P. S.A. oraz osoby fizyczne). 4. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (Organ drugiej instancji, Kolegium, SKO) uznało odwołanie za niezasadne. W uzasadnieniu SKO wskazało, że umową z dnia 27 września 2001 r. P. S.A. oddało do bezpłatnego korzystania P. S.A. linie kolejowe oraz inne nieruchomości niezbędne do zarządzania liniami kolejowymi. Działki nr [...], [...], [...] (z której wyodrębniona została działka [...]) tylko w części zajęte są pod infrastrukturę kolejową. Ewidencja środków trwałych za lata 2010 -2014 wskazuje, że Podatnik nie posiadał budowli związanych z infrastrukturą kolejową. Grunty bezpośrednio zajęte pod infrastrukturę kolejową zostały zwolnione z opodatkowania. Natomiast grunty przyległe do tej infrastruktury kolejowej nie mogą być zwolnione z opodatkowania, gdyż zwolnienie wynikające z art. 7 ust. 1 pkt. 1 u.p.o.l. może mieć zastosowanie w przypadku budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajętych pod nie gruntów. P. S.A. w różnych okresach dzierżawiła lub wynajmowała część gruntów na rzecz podmiotów niebędących licencjonowanymi przewoźnikami kolejowymi. Fakt ten wskazuje, że twierdzenie Skarżącego, że na tych działkach nie można prowadzić działalności gospodarczej ze względu na bezpieczeństwo w ruchu kolejowym nie jest zgodne z zaistniałym w sprawie stanem faktycznym. Ponadto na działce [...] (obecnie [...]) znajduje się m.in. budynek mieszkalny. Z działki [...] przekazano P. powierzchnię 21.400 m2. P. S.A. pozostało 188 m2 powierzchni gruntu. Część tej działki została opodatkowana stawką dla gruntów pozostałych, a pozostała część została zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 1 u.p.o.l. Działka [...] (przed podziałem [...]) - znajdują się na niej m.in. budynki inne niemieszkalne, transportu i łączności oraz budowle, które są wykorzystywane do celów prowadzenia działalności gospodarczej i za które podatnik rozlicza się z tytułu podatku od nieruchomości stawką, jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Do funkcjonowania linii kolejowych P. przekazała część gruntów, pozostała część została opodatkowana stawką jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Działka [...] również w całości nie jest zajęta pod infrastrukturę kolejową. Działka [...] z obr. ewid. [...], mimo że nie jest zabudowana budynkami to również w całości nie jest zajęta pod infrastrukturę kolejową. Do funkcjonowania linii kolejowych załącznikiem do aneksu nr [...] z dnia 24 listopada 2014 r. do umowy nr [...] Spółka przekazała powierzchnię 21 627 m2. Biorąc pod uwagę powyższe, organ podatkowy pozostałą część gruntów w związku z faktem, że nie są bezpośrednio zajęte pod infrastrukturę kolejową opodatkował stawką jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Działka [...] z obr. ewid. 63, mimo że posiada symbol "Tk"- tereny kolejowe to nie jest zajęta pod infrastrukturę kolejową. Część tej działki Spółka wydzierżawiła P. S.A. Na przedmiotowej nieruchomości znajdują się m. in. budynki i budowle wykorzystywane do celów prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym pozostała część powierzchni działki została opodatkowana stawką jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kolegium wskazało, że jedynie grunt, na którym znajdują się dokładnie sprecyzowane elementy infrastruktury kolejowej, może być również za taką infrastrukturę uznany. W związku z powyższym nie można uznawać za wiążącego formalnego przeznaczenie gruntów pod budowle infrastruktury kolejowej, o czym świadczy oznaczenie tych gruntów w ewidencji symbolem "T." kolejowe. Skład Orzekający Kolegium nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem SKO, w niniejszej sprawie organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe (art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej także "O.p."), którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. W ocenie składu orzekającego Kolegium, argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji jest zgodna z zasadami logiki, jak również z przyjętą w orzecznictwie wykładnią przepisów dotyczących opodatkowania spornych budowli. Wskazana została podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 29 sierpnia 2020 r. Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając decyzji Organu drugiej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. poprzez błędne uznanie, że w stosunku do działek nr [...], [...], [...] (dalej łącznie: Grunty) oraz działki [...] (dalej: Działka) nie zachodzą przesłanki pozwalające na zwolnienie ich z opodatkowania podatkiem od nieruchomości; - art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz § 68 ust. 3 pkt 7 lit. b) Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1551, dalej: REGB) polegające na wydaniu decyzji z pominięciem danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków; - art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędne uznanie, że w odniesieniu do Działki oraz Gruntów nie zaistniały względy techniczne pozwalające na zastosowanie względem tych nieruchomości stawek właściwych dla "gruntów pozostałych", o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l., oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 O.p. poprzez brak wskazania dowodów i brak uzasadnienia prawnego w zakresie możliwości opodatkowania Działki oraz Gruntów preferencyjną stawką podatku od nieruchomości, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. W związku z powyższym Strona wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że skoro z ewidencji gruntów i budynków wynika, że Grunty i Działkę należy klasyfikować jako tereny kolejowe (symbol "Tk") tzn. jako grunty zajęte pod obiekty, budowle i inne urządzenia przeznaczone do wykonywania i obsługi ruchu kolejowego, na terenie tych działek faktycznie znajduje się infrastruktura kolejowa (co jest bezsporne w sprawie), dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące w sprawach wymiaru podatków (gdyby przedmiotowe działki nie były zajęte pod ww. obiekty, to obowiązkiem starosty byłaby zmiana ich klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków), to należy uznać, że Działka oraz Grunty w części niezajętej na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż związana z transportem kolejowym, podlegają w świetle art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a) u.p.o.l zwolnieniu z podatku od nieruchomości. Jednocześnie Spółka, w przypadku uznania, że Grunty i Działka nie podlegają zwolnieniu dla infrastruktury (z czym Spółka się nie zgadza), stoi na stanowisku, że nieruchomości te powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z uwzględnieniem stawek właściwych dla "gruntów pozostałych, a nie tak jak zostało to rozstrzygnięte w zaskarżonej decyzji – z zastosowaniem stawek właściwych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. P. zwraca uwagę na art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 710 ze zm., dalej także "u.t.k."), w świetle którego budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m. Powyższe oznacza, że nie ma możliwości posadowienia budynków i budowli w pewnej odległości od obszaru kolejowego (zdefiniowanego powyżej w art. 4 pkt 8 utk). Tym bardziej zatem nie ma możliwości wybudowania powyższych obiektów, ani prowadzenia działalności gospodarczej na obszarze kolejowym, do którego zaliczają się Grunty oraz Działka. Strona wskazała, że nie tylko nie jest możliwe prowadzenie działalności na takim obszarze, ale również jest to niewskazane ze względu na bezpieczeństwo w ruchu kolejowym. Takie też jest ratio legis wskazanego wyżej przepisu. Ponadto, zgodnie z art. 53 u.t.k. usytuowanie budowli i budynków oraz wykonywanie robót ziemnych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji. Mając na uwadze fakt, że budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, to należy uznać, że prowadzenie działalności gospodarczej na samym obszarze kolejowym jest tym bardziej niemożliwe. Powyższe jest szczególnie istotne w przypadku Działki. Teren ten jest ukształtowany w specyficzny sposób, charakterystyczny dla obszarów kolejowych (nasypy kolejowe). Ponadto znajdują się na nim liczne budowle infrastruktury kolejowej, co uniemożliwia wybudowanie na tej działce nowych budynków i budowli, które mogłyby służyć prowadzeniu działalności gospodarczej. Na marginesie P. zauważa, że na Działce nie znajdują się budowle lub budynki, które byłyby wynajmowane innym podmiotom w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Podobna sytuacja dotyczy Gruntów, których istotny obszar jest bezpośrednio zajęty na linie kolejowe, na których regularnie wykonywane są przewozy kolejowe. Niewątpliwie uniemożliwia to prowadzenie na tym terenie działalności gospodarczej innej niż działalność związana z obsługą ruchu kolejowego. Zdaniem Skarżącej należy zatem uznać, że Organ nie wziął pod uwagę, że Działka oraz Grunty nie mogą być wykorzystywane w innej prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej, gdyż ukształtowanie terenu, obecne wykorzystywanie oraz charakter obszaru kolejowego to wyklucza - Spółka nie ma możliwości zagospodarowania tego terenu w sposób inny niż obecnie. Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia prawa procesowego Strona wskazała, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zawiera wyjaśnienia w zakresie możliwości opodatkowania Działki oraz Gruntów stawką podatku od nieruchomości właściwą dla "gruntów pozostałych", podczas gdy Spółka w odwołaniu wskazała na możliwość naruszenia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Argumenty te zostały przez SKO całkowicie pominięte i nie odniosło się ono do nich w żaden sposób, koncentrując swoje wywody wyłącznie na kwestii rzekomego braku zwolnienia dla infrastruktury. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs 4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), to jest na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a, który nie ma rozpoznawanej sprawie zastosowania. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest wykładnia art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w odniesieniu do gruntów i działki należących do Skarżącej. Zdaniem Spółki zwolnienie dla infrastruktury powinno być stosowane do tych działek oznaczonych symbolem T., na których znajdują się elementy infrastruktury kolejowej, z wyłączeniem tych powierzchni, które są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż związana z transportem kolejowym. Organy podatkowe nie zgodziły się ze stanowiskiem Strony, że działki oraz grunty niezajęte na prowadzenie działalności gospodarczej powinny podlegać zwolnieniu dla infrastruktury. Zdaniem Organów zwolnieniu z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. podlegają jedynie te grunty, które są bezpośrednio zajęte przez budowle infrastruktury kolejowej. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla zastosowania zwolnienia dla infrastruktury nie ma znaczenia klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z twierdzeniem organu: "jedynie grunt, na którym znajduje się dokładnie sprecyzowane elementy infrastruktury kolejowej, może być również za taką infrastrukturę uznany. W związku z powyższym nie można uznawać za wiążącego formalnego przeznaczenie gruntów pod budowle infrastruktury kolejowej, o czym świadczy oznaczenie tych gruntów w ewidencji symbolem ,"T." kolejowe". Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organów podatkowych wskazując, że ze zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. będą korzystać całe działki a nie tylko grunty zajęte przez budynki i budowle infrastruktury kolejowej. Sąd w składzie orzekającym w sprawie przyznał Skarżącej rację uznając, że wykładnia przepisów prawa materialnego przedstawiona w zaskarżonej decyzji przez organ podatkowy była wadliwa. Ramy prawne: W świetle z art. 21 ust. 1 Prawa Geodezyjnego podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Powyższe stanowi wyraz tego, że dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące m.in. w zakresie wymiaru podatków. Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2017r. brzmieniem art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym. która: a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub c) tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "infrastruktury kolejowej", a przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy odwołuje w tym zakresie do przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Zatem pojęcie "infrastruktury kolejowej" należy interpretować zgodnie z ustawą z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym ( Dz.U. z 2016r. poz. 1727 z póżn. zm.). W myśl art. 4 pkt 1 ww. ustawy o transporcie kolejowym "infrastruktura kolejowa" to elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym. Przedmiotowy załącznik nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym stanowi wykaz elementów infrastruktury kolejowej, w skład której wchodzą następujące elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania: 1) tory kolejowe, W tym rozjazdy i skrzyżowania torów, wchodzące w ich skład szyny, szyny żłobkowe, kierownice, odbojnice, prowadnice, zwrotnice, krzyżownice i inne elementy rozjazdów, podkłady kolejowe i przytwierdzenia, drobne elementy nawierzchni kolejowej, podsypka w tym tłuczeń i piasek; 2) obrotnice i przesuwnice; 3) podtorze, w szczególności nasypy i przekopy, systemy kanałów i rowów odwadniających, rowy murowane, ściany osłonowe, roślinność posadzona w celu ochrony skarp; 4) obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp; 5) nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności; budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują; przytorowe urządzenia kontroli bezpiecznej jazdy pociągów i wykrywania stanów awaryjnych w przejeżdżającym taborze; hamulce torowe; urządzenia do ogrzewania rozjazdów; 6) perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego; 7) rampy towarowe, w tym w terminalach towarowych, wraz z drogami dowozu i odwozu towarów do dróg publicznych; 8) drogi technologiczne i przejścia wzdłuż torów, mury ogradzające, żywopłoty, ogrodzenia, pasy przeciwpożarowe, zasłony odśnieżne; 9) przejazdy kolejowo drogowe i przejścia w poziomie szyn, w tym urządzenia i systemy służące zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego i pieszego; 10) systemy oświetleniowe do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa;11) urządzenia przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego: podstacje, kable zasilające pomiędzy podstacjami i przewodami jezdnymi, sieć trakcyjna wraz z konstrukcjami wsporczymi, trzecia szyna z konstrukcjami wsporczymi; 12) grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11. Wskazane w punktach 1-12 elementy mogą być zaliczane do infrastruktury kolejowej, jeśli spełniają jeden z warunków: tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania. Mając powyższe na uwadze definicja infrastruktury kolejowej stanowi zamknięty katalog obiektów, co oznacza, że za infrastrukturę kolejową należy uznać wyłącznie infrastrukturę wymieniona z nazwy w przywołanym załączniku, oraz że nie można uznać za infrastrukturę kolejową infrastruktury, która w przywołanym załączniku nie figuruje. Jednocześnie należy wskazać, że art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nakazuje ustalić, czy infrastruktura rozumiana jak wyżej jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub jest wykorzystywana do przewozu osób, lub tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Według Rozporządzenia Ministra rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tj. Dz. U z 2016 roku, poz. 1034) wydanego na podstawie ww. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne działka ewidencyjna to ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych (§ 9 ust. 1). Zatem za infrastrukturę kolejową należy uznać całą działkę ewidencyjną. Dokonując analizy przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. należy uznać, że zwolnieniu podlega cała działka ewidencyjna wchodząca w skład infrastruktury kolejowej wraz z elementami wskazanymi w punktach 1 -11 załącznika nr 1 do cytowanej ustawy o transporcie kolejowym pod warunkiem, że spełnia przesłanki zawarte w ww. artykule ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Biorąc pod uwagę, że: z ewidencji gruntów i budynków wynika, że grunty i działkę należy klasyfikować jako tereny kolejowe (symbol "Tk") tzn. jako grunty zajęte pod obiekty, budowle i inne urządzenia przeznaczone do wykonywania i obsługi ruchu kolejowego, na terenie tych działek faktycznie znajduje się infrastruktura kolejowa (co jest bezsporne w sprawie), dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące w sprawach wymiaru podatków (gdyby przedmiotowe działki nie były zajęte pod ww. obiekty, to obowiązkiem starosty byłaby zmiana ich klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków), należy uznać, że działka oraz grunty w części niezajętej na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż związana z transportem kolejowym, podlegają w świetle art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a) u.p.o.l zwolnieniu z podatku od nieruchomości. Za powyższym stanowiskiem poza przedstawioną wykładnią gramatyczną i systemową przemawia też wykładnia gospodarcza. Podnieść należy, że zgodnie z art. 53 ust. 2 u.t.k., budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m. Powyższe oznacza, że nie ma możliwości posadowienia budynków i budowli w pewnej odległości od obszaru kolejowego (zdefiniowanego powyżej w art. 4 pkt 8 u.t.k.). Tym bardziej zatem nie ma możliwości wybudowania powyższych obiektów, ani prowadzenia działalności gospodarczej na obszarze kolejowym, do którego zaliczają się przedmiotowe grunty oraz działka. Należy wskazać, że nie tylko nie jest możliwe prowadzenie działalności na takim obszarze, ale również jest to niewskazane ze względu na bezpieczeństwo w ruchu kolejowym. Takie też jest ratio legis wskazanego wyżej przepisu. Ponadto, zgodnie z art. 53 u.t.k. usytuowanie budowli i budynków oraz wykonywanie robót ziemnych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji. Mając na uwadze fakt, że budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, to należy uznać, że prowadzenie działalności gospodarczej na samym obszarze kolejowym jest tym bardziej niemożliwe. Powyższe jest szczególnie istotne w przypadku przedmiotu opodatkowania w postaci działki. Teren ten jest ukształtowany w specyficzny sposób, charakterystyczny dla obszarów kolejowych (nasypy kolejowe). W ocenie Sądu brak jest podstaw aby uznać nasypy kolejowe jako związane z działalnością gospodarczą w zestawieniu z treścią zwolnienia oraz okolicznościami faktycznymi i funkcjami technicznymi i bezpieczeństwa, które przedmiotowe nasypy spełniają. Ponadto znajdują się na nim liczne budowle infrastruktury kolejowej, co uniemożliwia wybudowanie na tej działce nowych budynków i budowli, które mogłyby służyć prowadzeniu działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynikało nadto, że na spornej działce nie znajdują się budowle lub budynki, które byłyby wynajmowane innym podmiotom w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Podobna sytuacja dotyczy gruntów, których istotny obszar jest bezpośrednio zajęty na linie kolejowe, na których regularnie wykonywane są przewozy kolejowe. Niewątpliwie uniemożliwia to prowadzenie na tym terenie działalności gospodarczej innej niż działalność związana z obsługą ruchu kolejowego zwolniona przedmiotowo z podatku od nieruchomości. Zdaniem Sądu organ nie wziął pod uwagę, że sporne działka oraz grunty nie mogą być wykorzystywane w innej prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej, gdyż ukształtowanie terenu, obecne wykorzystywanie oraz charakter obszaru kolejowego to wyklucza - Spółka nie ma możliwości zagospodarowania tego terenu w sposób inny niż obecnie. Tym samym Sąd uznał skargę Spółki za zasadną. Sąd zauważa także, że organ wydając ponowne rozstrzygnięcie powinien wziąć pod uwagę postulaty wyroku TK z dnia 24 lutego 2021 r. (sygn. SK 39/19), w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów, budynków i budowli znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorców. W niniejszym wyroku TK uznał za niezgodny z Konstytucją art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Jak wskazał TK, takie ukształtowanie przepisów prowadzi do sytuacji, w której wszystkie nieruchomości posiadane przez przedsiębiorcę podlegają opodatkowaniu według maksymalnych stawek, przewidzianych dla przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą. W konsekwencji TK uznał zaskarżony przepis za niezgodny z chronionym konstytucyjnie prawem własności (art. 64 ust. 1 Konstytucji) instrument służący celom innym niż fiskalne, będący nieproporcjonalnym obciążeniem podatkowym polegającym na nieodróżnianiu sytuacji podatkowej podatników posiadających nieruchomości, ale niewykorzystujących i niemogących ich wykorzystać do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podatników wykorzystujących posiadane nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 września 2020
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Agnieszka Baran Maciej Kurasz /przewodniczący sprawozdawca/ Waldemar Śledzik

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny