III SA/Wa 1767/17

Starszy referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata

Skarżąca A.W., na urzędowym formularzu PPF, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że całość dochodów przeznacza na utrzymanie oraz spłatę kredytów, najem mieszkania w W. oraz na rachunki i opłaty. Oświadczyła, że jest matką samotnie wychowującą dwójkę dzieci i nie możliwości ponoszenia kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i synem (ur. w 2000 i 2007r.). Skarżąca posiada dom o powierzchni 140 m² o wartości 600.000 zł, oraz samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2010 o wartości 18.000 zł. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że łączny miesięczny dochód rodziny z tytułu zatrudnienia, wynajmu domu oraz świadczenia 500+, wynosi 10.050 zł. Do miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła natomiast: kredyt hipoteczny – 2.345 zł, kredyt gotówkowy – 605 zł, koszt wynajmu mieszkania 3.100 zł, prąd i woda – 550 zł, TV i Internet – 350 zł, kieszonkowe i bilety – 200 zł, ubrania kosmetyki, buty – 400 zł, szkoła – 220 zł, wycieczki szkolne – 400 zł, jedzenie, leki, książki, urodziny i inne – 1.500 zł. Łączne wydatki Skarżąca określiła na kwotę 10.020 zł. Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła, zeznania podatkowe, z których wynika, że w 2015r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 120.628,46 zł, a w 2016r. dochód w kwocie 116.600,49 zł. Skarżąca przedłożyła także wyciągi z rachunków bankowych, umowy kredytu. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 1.500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że łączny miesięczny dochód Skarżącej wynosi 10.050 zł. Natomiast miesięczne wydatki Skarżąca wyliczyła na kwotę około 10.020 zł,. Ponadto Skarżąca posiada majątek tj. dom, który wynajmuje. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącej, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącą, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kwoty 1.500 zł. tytułem wpisu należnego od skargi oraz ponieść kosztów usług adwokata. Skarżąca posiada stałe miesięczne dochody z tytułu zatrudnienia (w 2016r. 116.600,49 zł) oraz wynajmu domu i mimo wysokich wydatków, w ocenie referendarza jest w stanie ponieś należne w sprawie koszty tj. koszty wpisu sądowego oraz koszty usług profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest adwokat. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.