III SA/Wa 1714/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2014 r. wskutek wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1714/17 postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej

Postanowieniem z 7 września 2018 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną od wyroku z 20 marca 2018 r. oddalającego skargę D.T. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2014 r., jako wniesioną po terminie. Odpis ww. postanowienia został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej 24 września 2018 r. Pismem z 1 października 2018 r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącego wskazał, iż o uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie dowiedział się z uzasadnienia postanowienia z 7 września 2018 r. Poinformował, że do uchybienia terminu nie doszło z jego winy, gdyż działał w uzasadnionym przekonaniu, iż odpis wyroku doręczono mu 31 lipca 2018 r., a nie 30 lipca 2018 r. Podkreślił, iż od 27 lipca do 30 lipca nie przebywał pod adresem zamieszkania, który jest również adresem prowadzenia przez niego jednoosobowej działalności gospodarczej. Podkreślił, iż złożył w tut. Sądzie wniosek o osobisty odbiór wyroku i kilkukrotnie próbował odebrać wyrok z uzasadnieniem osobiście (w tym przed wyjazdem 24 lipca 2018 r.), jednakże w sekretariacie Sądu za każdym razem uzyskiwał informację, iż wyrok z uzasadnieniem nie jest jeszcze podpisany przez sędziego delegowanego. W związku z powyższym złożył wniosek do Przewodniczącego Wydziału III o przyśpieszenie rozpoznania wniosku z 27 marca 2017 r., przy czym nie zmienił oświadczenia o osobistym odbiorze wyroku. Sąd zdecydował jednak, że wyrok przekaże za pośrednictwem poczty 26 lipca 2018 r., co wskazuje że nie uwzględniono prośby pełnomocnika o osobisty odbiór. Ponadto skarżący wskazał, że od 27 lipca 2018 r. do 30 lipca 2018 r. w lokalu, w którym prowadzi działalność przebywał jego znajomy z [...] – M.L., który 31 lipca 2018 r. poinformował go, iż odebrał pismo z Sądu, podpisując się zgodnie z sugestią doręczyciela, nazwiskiem pełnomocnika skarżącego. Do wniosku dołączono m.in. oświadczenie M.L. z 25 września 2018 r. wraz z kopią paszportu ww. osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym powinno nastąpić gdy: uchybienie terminowi było niezawinione przez stronę, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, wskazano okoliczności uprawdopodobniające brak winy w niedotrzymaniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona dokonała spóźnionej czynności. Wszystkie przesłanki z art. 87 p.p.s.a. muszą być spełnione łącznie, w przeciwnym razie uchybiony termin nie może zostać przywrócony. W przedmiotowym przypadku Skarżący podnosił, iż przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała 24 września 2018 r., kiedy to pełnomocnik Skarżącego odebrał postanowienie z 7 września 208 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Zatem pełnomocnik Skarżącego dochował siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, albowiem wniosek taki złożył 1 października 2018 r. Zadośćuczynił również drugiej przesłance niezbędnej do przywrócenia terminu, mianowicie równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył skargę kasacyjną. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zawiera żadnych podstaw do uznania braku zawinienia strony w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy strona wykaże, iż przy zachowaniu wszelkiej staranności nie mogła danej czynności dokonać w terminie. Okoliczności takiej w żadnym wypadku – zdaniem Sądu - nie może stanowić fakt, iż osoba, która podjęła się odbioru korespondencji i zobowiązała do przekazania jej adresatowi, nie przekazała pełnomocnikowi Skarżącego informacji o faktycznym terminie odbioru odpisu wyroku Sądu wraz z uzasadnieniem, co w konsekwencji spowodowało, że pełnomocnik złożył skargę kasacyjną po upływie terminu do jej wniesienia. W tym kontekście podkreślić także należy, iż stosownie do art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający niezastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Przepis ten ustanawia sposób doręczenia zastępczego, które zastosowanie znajdzie w sytuacji, gdy przesyłka nie może zostać doręczona do rąk własnych adresata. Jednocześnie okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi we właściwym terminie, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia. Określony w art. 72 § 1 p.p.s.a. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi, oraz że pismo to zostało doręczone (wyrok NSA z 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 315/06; postanowienie NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 955/09). Odmienna interpretacja przepisu art. 72 P.p.s.a. dotyczącego, tzw. doręczenia zastępczego prowadziłaby do sytuacji, w której każde pozostawienie przesyłki w trybie art. 72 P.p.s.a. powodowałoby niepewność co do skuteczności jej doręczenia, niwecząc jednocześnie cel istnienia tej regulacji. Również w postanowieniu z 31 lipca 2008r. (sygn. akt I FZ 324/08, publ. Lex nr 494221) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, iż "instytucja doręczenia zastępczego ma charakter fakultatywny. Tym samym osoba odbierająca pismo podejmuje się oddać je adresatowi i dobrowolnie bierze na siebie odpowiedzialność za prawidłowy odbiór przesyłki przez adresata. Oznacza to, że z faktu pozostawania we wspólnocie domowej oraz zobowiązania się do oddania pisma wynika generalne domniemanie upoważnienia do odbioru pism". W przedmiotowym przypadku przesyłka z odpisem wyroku wraz z uzasadnieniem została doręczona osobie, która nie była domownikiem pełnomocnika Skarżącego. Jednakże jak wynika, z oświadczenia tej osoby dołączonego do rozpoznawanego wniosku, podjęła się ona odbioru korespondencji za zgodą pełnomocnika Skarżącego, co oznacza iż niezależnie od faktu czasowego przebywania w lokalu pełnomocnika, należy ją uznać za osobę uprawnioną do odbioru korespondencji w imieniu pełnomocnika i odnieść do niej wszystkie ww. uwagi dotyczące domownika. W świetle przytoczonego wyżej orzecznictwa działania i zaniechania znajomego pełnomocnika Skarżącego obciążają pełnomocnika, a w rezultacie również reprezentowanego przez niego Skarżącego. W związku z czym fakt, pokwitowania odbioru korespondencji przez znajomego pełnomocnika skarżącego, imieniem i nazwiskiem pełnomocnika skarżącego i przekazanie przez niego nieprawidłowej informacji o dacie odbioru korespondencji, nie może stanowić argumentu przemawiającego za przywróceniem terminu w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza iż Skarżącego reprezentuje pełnomocnik profesjonalny, który powinien być świadomy skutków, umocowania osoby trzeciej do odbioru korespondencji z Sądu. Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego dotyczącej składanych wniosków o osobisty odbiór wyroku z uzasadnieniem w przedmiotowej sprawie, należy wskazać, iż nie może ona świadczyć o dochowaniu przez pełnomocnika należytej staranności. Z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik skarżącego złożył wnioski o osobisty odbiór odpisu wyroku z uzasadnieniem 23 kwietnia 2018 r., wskazując, że wyrok wraz z uzasadnieniem odbierze po 10 maja 2018 r., oraz 20 czerwca 2018 r. wskazując, iż skontaktuje się z sekretariatem tut. Sądu i odbierze odpis wyroku z uzasadnieniem. Oba wnioski zostały uwzględnione przez Sąd odpowiednio zarządzeniami z 24 kwietnia 2018 r. oraz 20 czerwca 2018. Pełnomocnik skarżącego, pomimo treści składanych wniosków, nie nawiązał kontaktu z Sądem i nie odebrał odpisu wyroku z uzasadnieniem. Podkreślić należy, że uzasadnienie w przedmiotowej sprawie zostało oddane przez sędziego sprawozdawcę (w chwili orzekania sędziego delegowanego) 10 kwietnia 2018 r. (k. 64 akt sądowych). Nie można zatem dać wiary twierdzeniom pełnomocnika, iż kilkakrotnie próbował odebrać osobiście wyrok z uzasadnieniem i uzyskiwał informację, iż wyrok nie jest podpisany przez sędziego delegowanego. W aktach sprawy brak przede wszystkim jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, aby pełnomocnik skarżącego faktycznie zgłosił się po odbiór wyroku – z informacji znajdujących się na wewnętrznej obwolucie akt sądowych wynika jedynie, iż pełnomocnik przeglądał akta 6 marca 2018 r. i 24 września 2018 r. Skarżący też nie wskazał w jakiej dacie i od kogo uzyskał informację o tym, ze wyrok z uzasadnieniem nie jest podpisany. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie należało uznać zatem za gołosłowne. W takim stanie rzeczy Przewodniczący Wydziału III zasadnie zarządził doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, wobec wniosku skarżącego o przyśpieszenie sprawy. Oczekiwanie na osobiste odebranie wyroku przez skarżącego, trwało bowiem niemal cztery miesiące. Tym samym działania pełnomocnika Skarżącego, których celem był osobisty odbiór odpisu wyroku w przedmiotowej sprawie, nie mogą świadczyć o braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a. – należało postanowić jak w sentencji.