III SA/Wa 167/18

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 12/4/2018 r po rozpoznaniu wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/11/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego osób fizycznych za 2014 r p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi powyżej 1000,- zł; 2. Odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżący R. K. (dalej także jako "Strona") wnioskiem zawartym na formularzu PPF r., a potem w piśmie z 30/3/2018 r. zwrócił się o przyznanie "prawa ubogiego" w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący powołał się na to, że płaci alimenty w wysokości 800 zł na córkę. Spłaca kredyt, którego rata wynosi 460 zł. Skarżący dojeżdża do pracy 40 km w jedną stronę. Koszt dojazdu do pracy to ok. 700 zł miesięcznie. Samochód użyczają rodzice (10-letni ford). Skarżący zaczyna pracę o 5:30 i nie ma możliwości dojechania do niej komunikacją zbiorową. Skarżący dokłada się również do utrzymania domu rodziców. Latem jest to kwota 250 zł, a zimą 600 zł. Kwota, która pozostaje, wystarcza skarżącemu na wyżywienie i wyjazdy na wizyty do 3-letniej córki, która mieszka z matką. Miesięczne wynagrodzenie netto skarżącego wynosi 3.800 zł. Z oświadczeń skarżącego wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego zadeklarował przekazanie, m.in.,: umowy o rozdzielności majątkowej, wyciąg z rachunku bankowego, umowę o prace. 3) Należy zaznaczyć, ze jedyny wymagalny koszt sadowy w sprawie to koszt wpisu od skargi w wysokości 2 tys zł. Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony ubiegającej się – po raz kolejny – o przyznanie "prawa ubogiego" ustanowionego przez suwerena w art. 243 § 1 n u.p.p.s.a. - o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej – zwłaszcza w obliczu możliwych nakładów o niebagatelnej wysokości w następstwie egzekwowania zaskarżonej – w tym lub w innych postępowaniach, decyzji podatkowych. Zdaniem referendarza sądowego, niewykazane jednak pozostało w jaki sposób zmieniła się sytuacja majątkowa Skarżącego w stosunku do tej ocenionej przez Sąd, gdzie przedmiotem badania była tożsama sytuacja majątkowa (życiowa) Skarżącego. Stąd urzędnik sądowy uznał, że w sprawie pozostała niezakwestionowana skutecznie ocena zawarta w postanowieniach III SA/Wa 360/16 i III SA/Wa 361/16. Skarżący nie nadesłał dokumentów oraz nie złożył dodatkowych wyjaśnień, z których możnaby wnioskować o wadliwości oceny Sądu i niemożności zgromadzenia środków na poczet wymagalnych kosztów postępowania w sprawie. Stąd pogląd, że referendarz sądowy nie uzyskał tak pożądanej w niniejszym postępowaniu wiedzy, czy w istocie sytuacja finansowa Skarżącego zmieniła się na tyle, że uzasadniłaby odmienną ocenę jego zdolności płatniczych z tą dokonaną w prawomocnym postanowieniu Sądu. Z akt sprawy wynika, że Skarżący uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 3.800 zł netto. Jednocześnie ponosi koszty związane z dojazdem do pracy (ok. 1.000 zł paliwo, eksploatacja, ubezpieczenie samochodu), płaci alimenty na córkę (800 zł), spłaca kredyt (460 zł rata) oraz partycypuje w kosztach utrzymania domu rodziców (250-600 zł). Pozostałą część dochodu Skarżący przeznacza na wyżywienie i wyjazdy do córki. Słusznie zauważył Sąd w przywołanych postanowieniach, że sytuacja materialna Skarżącego była już poddana analizie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 1.000 zł. Skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w innej sprawie nie podnosząc, że nie jest w stanie go uiścić. Sytuacja materialna Skarżącego, jak wynika z oświadczenia Skarżącego zawartego w badanym onegdaj przez Sad sprzeciwie, nie uległa ponadto zmianie od 2016 r. Dlatego, oceniając nadesłane przez Skarżącego dokumenty źródłowe i załączone do sprzeciwu oświadczenie należy stwierdzić, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest w stanie ponieść koszt wpisu od skargi w wysokości 1.000 zł. Nie ma bowiem podstaw do odstąpienia od reguł poszanowania dorobku prawnego, zwłaszcza jeśli adresatem rozstrzygnięć był skarżący. Fakt uzyskiwania stałych przychodów determinuje ocenę w zakresie potencjalnych opłat sądowych w mniejszym rozmiarze. Drugorzędne wobec poczynionych wskazań jest to, że Skarżący nie złożył informacji o kondycji majątkowej żony. W żadnym jednak wypadku okolicznością usprawiedliwiającą to zaniechanie nie jest ustrój rozdzielności majątkowej, który łączy go- jak wskazał – z żoną. W tej sytuacji, nie zaistniały przesłanki do przyznania skarżącemu prawa ubogiego w pełnym wnioskowanym zakresie – pomimo pewnych cech tego stanu wynikających z treści złożonych oświadczeń - ponieważ urzędnik sądowy jest zobowiązany uwzględniać przy podejmowaniu decyzji wskazań wynikających zarówno z woli suwerena uwiecznionej w powszechnie obowiązujących aktach prawnych, jak i z istniejącego dorobku prawnego, w tym ukształtowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.