III SA/Wa 1549/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. oddala skargę

Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy R. ("Wójt", "Organ I instancji"), decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. ustalił S. N. ("Skarżący", "Strona") łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2020 w kwocie 479 zł. Z akt wynika też szereg następujących okoliczności: Decyzja zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Ponieważ Skarżący jest sołtysem wsi P. W., w oparciu o art. 144 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej też "O.p."), Wójt przekazał Skarżącemu szereg decyzji podatkowych w sprawie wymiaru podatku dla mieszkańców P. W., w celu ich doręczenia adresatom. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa potwierdzająca w/w okoliczność. Z notatki wynika, że została ona sporządzona w styczniu 2020 r., brak jest jednak daty dziennej. W dniu 28 lutego 2020 r. zorganizowane zostało zebranie wiejskie w świetlicy gminnej w P. W. Z protokołu zebrania, który znajduje się w aktach sprawy, wynika, że zebranie otworzył Skarżący. Na zebraniu podjęto uchwałę w sprawie odmowy przyjęcia wspomnianych decyzji co do wymiaru podatku na rok 2020. W uchwale wskazano, że decyzje dotyczące wymiaru podatku na rok 2020 pozostaną "w depozycie" u sołtysa P. W. (tj. u Skarżącego). Pismem z dnia 5 marca 2020r. wezwano Stronę do przekazania decyzji (nakazów płatniczych) wraz z potwierdzeniami odbioru. Strona odebrała wezwanie w dniu 6 marca 2020 r., jednakże go nie wykonała. Kolejnym pismem, zatytułowanym "wezwanie ostateczne", ponownie zwrócono się do Skarżącego o dostarczenie decyzji wraz z potwierdzeniami ich odbioru do Urzędu Gminy R. W wezwaniu tym wskazano, że doręczenie decyzji Skarżącemu nastąpiło w dniu 28 stycznia 2020 r. W dniu 10 maca 2020 r. do Urzędu Gminy w R. wpłynęło pismo Skarżącego, w którym domagał się on "przywrócenia zapisów ewidencji gruntów i budynków". W piśmie tym wskazał również, że decyzje dotyczące wymiaru podatku odebrał już dnia 24 stycznia 2020 r., a z ich treścią zapoznał się dnia 27 stycznia 2020 r. W dniu 31 marca 2020 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Wójta w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2020. Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. ("Kolegium", Organ II instancji") stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ II instancji stwierdził, że odwołanie złożone w dniu 31 marca 2020 r. zostało wniesione po upływie 14 - dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. W aktach sprawy nie znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji przez odwołującego. Kolegium, przyjmując za odwołującym, że decyzję odebrał dnia 24 stycznia 2020 r., uznało, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 7 lutego 2020 r. Natomiast przyjmując datę późniejszą, wskazaną w piśmie Organu I instancji, tj. 28 stycznia 2020 r., to - zdaniem Kolegium - termin do wniesienia odwołania upłynął dnia 11 lutego 2020 r. Organ II instancji wziął także pod uwagę datę zorganizowanego wspomnianego zebrania wiejskiego, które odbyło się 28 lutego 2020 r. Przyjmując tę datę jako datę, w której z pewnością decyzja była doręczona, Kolegium stwierdziło, że termin na wniesienie odwołania upływał dnia 13 maca 2020 r. Dodatkowo SKO odnotowało, że sam Wójt wskazał, iż był wzywany do przedłożenia wydanych mu decyzji wraz z potwierdzeniami odbioru i wezwanie to odebrał dnia 6 marca 2020 r. Tymczasem odwołanie zostało złożone w Organie I instancji w dniu 31 marca 2020 r., tj. po upływie 14-dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 O.p. W związku z powyższym, na podstawie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., Kolegium stwierdziło w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Strona złożyła skargę na postanowienie SKO z [...] czerwca 2020 r. Wskazała, że Kolegium rozpatrując odwołanie nie oparło się na faktach i dowodach, tylko "gdybaniu i przypuszczeniach". Skarżący wskazał, że odbierając z Urzędu Gminy decyzję i listy potwierdzenia odbioru nie kwitował tych dokumentów, więc dzień ich przyjścia od Urzędu Gminy w celu doręczenia mieszkańcom wsi nie jest dniem ich odbioru. Zdaniem Skarżącego jednoznacznym terminem odbioru decyzji wymiaru podatku jest potwierdzenie odbioru na liście potwierdzenia odbioru podpisem i datą odbioru, a w przypadku decyzji na 2020 r., zwrotne potwierdzenie odbioru poleconej przesyłki pocztowej, ponieważ w taki sposób Urząd Gminy doręczył kopie decyzji wystawione [...] marca 2020 r. Skarżący wskazał, że Kolegium wybiórczo traktuje akta sprawy. W opinii Strony pominięto potwierdzenie odbioru kopii decyzji wymiaru podatku z dnia [...] marca 2020 r., doręczonej 13 marca 2020 r. Dodatkowo pominięto postanowienie z [...] marca 2020 r. wzywające do uzupełnienia dokumentów oraz przedłużające termin do wniesienia odwołania do Kolegium do dnia 31 marca 2020 r. Pominięto też kolejno pismo Urzędu Gminy zatytułowane "wezwanie ostateczne", które zostało doręczone 25 marca 2020 r., z wyznaczonym terminem 7 dni. W związku z powyższym Skarżący stwierdził, że dotrzymał terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie i ponowił swoje stanowisko w wprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W celu stwierdzenia, czy podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania, konieczne jest ustalenie, czy i kiedy doręczono decyzję, od której wniesiono to odwołanie. W niniejszej sprawie ustalenie miejsca i daty doręczenia Skarżącemu decyzji z [...] stycznia 2020 r. nastręcza pewne trudności. Akta sprawy nie zawierają żadnego dokumentu potwierdzającego jej doręczenie, ale wynika z nich niewątpliwie, że decyzji nie doręczono w sposób tradycyjny, najczęstszy, tzn. w sposób wskazany w art. 144 Ordynacji podatkowej. Ponieważ Skarżący pełnił funkcję sołtysa, należy przy tym przyjąć, że w sprawie nie miał zastosowania art. 144 § 4 O.p. ("W przypadku, gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys, za pokwitowaniem."), gdyż nie sposób uznać, że Skarżący doręczył decyzję sam sobie. Dlatego, w ocenie Sądu, decyzja powinna być uznana za doręczoną w sposób wynikający z art. 148 § 2 pkt 1 Ordynacji, tzn. w siedzibie Urzędu Gminy R. , za czym przemawia notatka ze stycznia 2020 r., nie zawierająca co prawda daty dziennej, ale wskazująca na wydanie Skarżącemu szeregu decyzji podatkowych w celu ich doręczenia podatnikom (akta podatkowe sprawy nie są ponumerowane, toteż Sąd nie może powołać właściwego numeru karty tych akt). Przyjąć należy, że była wśród nich także decyzja adresowana do Skarżącego. Gdyby natomiast odrzucić nawet tę wersję co do miejsca doręczenia Skarżącemu decyzji Wójta (Urząd Gminy), to uznać należałoby, że zastosowanie w sprawie miał art. 148 § 3 O.p. (" W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie."). W kwestii daty doręczenia decyzji Sąd także zauważa pewne niejednoznaczności niniejszej sprawy, co wynika ze wskazanego braku daty dziennej wspomnianej notatki ze stycznia 2020 r. Niemniej na datę tę wskazał sam Skarżący w swoim piśmie z 10 marca 2020 r. Stanowczo i jednoznacznie podał w tym piśmie, że decyzje podatkowe, w tym – konsekwentnie – decyzję wydaną na Skarżącego, odebrał w dniu 24 stycznia 2020 r. W piśmie tym uznał nawet, że wskazywanie daty późniejszej, tj. 28 stycznia 2020 r., jest "...zakłamywaniem i fałszowaniem prawdy...". W skardze Skarżący uznał jednak, że dzień odbioru decyzji z Urzędu Gminy nie był dniem doręczenia, zaś "...terminem odbioru decyzji wymiaru podatku jest potwierdzenie odbioru na liście potwierdzenia odbioru podpisem i datą odbioru, a w przypadku decyzji na 2020 r. zwrotne potwierdzenie odbioru poleconej przesyłki pocztowej, ponieważ w taki sposób Urząd Gminy doręczył kopie decyzji...". Z tym stanowiskiem Skarżącego nie sposób się zgodzić, gdyż – po pierwsze – decyzja podatkowa może być skutecznie doręczone w różny sposób, w tym także w siedzibie organu podatkowego (art. 148 § 2 pkt 1 O.p.), a poza tym – po drugie – doręczenie kopii decyzji za pośrednictwem poczty nie jest prawnie istotne, nie wywołuje żadnych skutków prawnych, skoro chodzi tylko o kopię, a nadto, skoro już wcześniej doręczono decyzję w siedzibie Urzędu Gminy. Nie można skutecznie doręczyć tej samej decyzji dwukrotnie, w różnych datach, w tym sensie, że z każdym z takich doręczeń wiąże się rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania. Bieg terminu do wniesienia odwołania może się rozpocząć tylko jeden raz. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, w postanowieniu Wójta z [...] marca 2020 r. Wójt nie przedłużył terminu do wniesienia odwołania. Takiego terminu ustawowego nie można zresztą przedłużyć, natomiast można go przywrócić. W tym postanowieniu Organ przedłużył termin do "...przekazania ww. sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. ...", choć - istotnie - wskazano oczywiście błędną datę przedłużenia tego terminu, tj. datę 31 marca 2010 r. Wskazane postanowienie Wójta nie zmieniało zatem w żadnym zakresie terminu do wniesienia odwołania, o którym Skarżącego prawidłowo pouczono w decyzji z [...] stycznia 2020, tj. terminu 14 dni od doręczenia decyzji. Nie istnieje też żaden związek pomiędzy wystosowanym do Skarżącego ostatecznym wezwaniem do zwrotu wydanych i niedoręczonych decyzji podatkowych, a terminem do wniesienia odwołania. Skoro decyzja, której adresatem był Skarżący, została już doręczona, co miało miejsce w dniu 24 stycznia 2020 r. (przyznał to sam Skarżący), to zwrócenie tej właśnie, konkretnej decyzji do Urzędu Gminy, lub też jej niezwrócenie, nie miało wpływu na obiektywny fakt, że termin do wniesienia odwołania już rozpoczął swój bieg w dniu 25 stycznia 2020 r., zaś zakończył w dniu 7 lutego 2020 r. Odwołanie wniesione w dniu 31 marca 2020 r. było więc oczywiście, wyraźnie spóźnione. Zresztą odwołanie powinno być uznane za spóźnione nawet wtedy, gdyby jako miarodajną datę doręczenia decyzji przyjąć datę 28 stycznia 2020 r., wskazaną w pierwszym wezwaniu o zwrot niedoręczonych decyzji, wystosowanym do Skarżącego przez Wójta, a datowanym na 5 marca 2020 r. Zatem bez prawnego znaczenia pozostaje okoliczność, czy i kiedy Skarżący zwrócił swoją decyzję do Urzędu Gminy, gdyż uznanie je za wcześniej doręczoną miało charakter nieodwołalny. Znaczenie prawne miał natomiast zwrot nieodebranych decyzji adresowanych do innych podatników, niż Skarżący, skoro tym innym podatnikom nikt (w tym Skarżący jako sołtys) nigdy tych decyzji nie doręczył (kwestia ta przekracza jednak granicę niniejszej sprawy). Ze skargi, a także z odpowiedzi na skargę, wynika jednak jeszcze jedna data wskazywana jako dzień doręczenia decyzji z [...] stycznia 2020 r., tj. data 13 marca 2020 r. Otóż przyjmując nawet, że dopiero tego dnia Skarżącemu doręczono decyzję sensu stricte, tj. dokument decyzji zaopatrzony w oryginalny podpis upoważnionej osoby, a nadto, że nigdy wcześniej Skarżącemu skutecznie jej nie doręczono, wniesienie odwołania dopiero w dniu 31 marca 2020 r. także musiałoby zostać uznane za spóźnione, skoro czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływałby wówczas w dniu 27 marca 2020 r. (piątek). W tym przypadku uchybienie terminu nie byłoby tak znaczące, niemniej nadal uprawniałoby, a nawet zobowiązywałoby SKO do wydania postanowienia opartego o art. 228 § 1 pkt 2 O.p., tj. do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd uznał jednak, że skuteczne doręczenie decyzji Skarżącemu miało miejsce w dacie wskazanej jednoznacznie w piśmie z 10 marca 2020 r. Jest to data 24 stycznia 2020 r. Zawarte w skardze kwestie o charakterze merytorycznym, odnoszącym się do samej prawidłowości decyzji z [...] stycznia 2020 r., nie mają znaczenia dla oceny, czy Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Tylko ta ocena mogła być natomiast przedmiotem analizy Sądu w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 P.p.s.a.