III SA/Wa 1455/18

23/8/2018 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 23/8/2018 r. po rozpoznaniu wniosku N. Sp. z o.o. sp.k. z/s w W. o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. sp.k. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/4/2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika oraz podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 1500,- zł (tysiąc pięćset złotych); 2. Odmówić przyznania Skarżącej prawa pomocy w pozostałym zakresie;

N. Sp. z o.o. dalej jako "Skarżąca", w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie niespełna 8 tys. zł, zwróciła się na formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (w rozmiarze wskazanym na k 175 akt sądowych). W uzasadnieniu powołała się na to, że zakwestionowanie przez organy podatkowe zasadności zwrotu VAT doprowadziło do utraty płynności finansowej Spółki i znaczącego ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej. W kasie i na rachunkach spółka posiada ok [...] zł, koszty obsługi księgowej wynoszą 300 zł. Spółka posiada wierzytelności względem innych podmiotów we wskazanej na karcie 83 akt sądowych (rubryka 5 formularza) wysokości. Wskutek dokonanych zabezpieczeń Spółka utraciła władztwo nad środkami na rachunkach bankowych oraz zabezpieczonych w trakcie przeszukań. Zadeklarowała, ze nie jest w stanie nie tylko uiścić kosztów wpisu, ale również spłacić wymagalnych zobowiązań w wysokości 2 mln zł. Zadeklarowała przekazanie rzis za 2018 r., bilans za 2018 r., spis wierzycieli, należności, wyciągi z rachunków bankowych, deklaracje VAT i CIT, sprawozdanie finansowe, informację o zatrudnieniu i in. Referendarz sadowy przedłużył termin do wykonania wezwania urzędnika sądowego z 25/6/2018 r. – do 25/7/2018 r. z uwagi na pobyt osoby uprawnionej do reprezentacji Spółki – w szpitalu (por zaświadczenie lekarskie w aktach sprawy). Skarżąca, przy piśmie z 5 lipca 2018 r. przekazała sprawozdanie finansowe za 2014 r. i 2015 r., wydruki z systemu księgowego za lata 2016-2018 r., umowę z biurem księgowym, urzędowe poświadczenie złożenia plików jpk. Następnie Strona, przy piśmie z 20 lipca 2018 r., przekazała oświadczenie o braku sprzedaży, wyciągi z rachunków bankowych, oświadczenie o źródle finansowania, braku kosztów zatrudnienia, próbie pozyskania finansowania wraz – jak wskazała - "ze zbiorczym", wyciągi z rachunku komplementariusza, Przemysława Wierzbickiego. Referendarz sądowy odstępuje od pouczenia Skarżącej o regułach przyznawania prawa pomocy z art. 246 i n. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", ponieważ Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Jedynym kosztem sądowym wymaganym obecnie o spółki – jest wpis od skargi w kwocie 7756,- zł. Nie jest możliwe zwolnienie Strony od wpisu od skargi powyżej 1500 zł, ponieważ urzędnik sądowy związany jest wypracowanymi przez sądy regułami oceny wniosku o prawo pomocy i jako dysponent środków publicznych zobowiązany jest dochować im wierności i poszanowania (clara pacta claros faciunt amicos). W ocenie referendarza sądowego, sytuacja finansowa spółki jest jednak trudna, zaś odczucia tego stanu uzasadnione. Działalność spółki została bowiem ograniczona w następstwie działań organów władzy publicznej, a co za tym idzie – zdolność do osiągania bieżących przychodów. Dlatego w pełni referendarz sądowy podziela pogląd wyrażony w postanowieniu z 27 kwietnia 2017 r., III SA/Wa 656/17, zgodnie z którym dopuszczalne jest przyznanie pomocy w sytuacji, kiedy Skarżąca w realiach rozpoznawanej sprawy wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (...), a przemawiają za tym następujące okoliczności: Spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych, w stosunku do Spółki prowadzone są postępowania podatkowe (...)". Dodatkowo, z nadesłanych w sprawie informacji wynika, że aktywność spółki ulega degradacji, co przejawia się w zadeklarowanych zwolnieniach (ostatnich) pracowników. Szacunek do dorobku prawnego w zbliżonej sprawie, który referendarz sądowy żywi (curiae est via, veritas et vita), jest przyczyną uwzględnienia oceny z przywołanego postanowienia. Urzędnik sądowy podziela również pogląd Sądu, który uznał, że "(...) nie oznacza jednak, że Skarżąca w ogóle nie jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania (...) Zauważyć bowiem należy, że spółka ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć koszty postępowania przez żądanie dopłat od wspólników (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 796/11) – z którego to instrumentu, jeśli informacjom uzyskanym w wyniku wezwania urzędnika sądowego, nie korzystała. W przywołanym orzeczeniu NSA zwrócił uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę – ale z ograniczoną odpowiedzialnością - środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat lub skorzystania z innych instrumentów finansowych. Powyższe stanowisko zostało zaaprobowane przez orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12, z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 228/05, z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II FZ 84/15, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1072/14, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1062/14). W niniejszym postępowaniu, z uwagi na wzmiankowany horyzont czasowy i okoliczności faktyczne sporu jak też brak zmiany sytuacji Spółki, należy podzielić pogląd, że Skarżąca nie wykazała, że zdobycie funduszy w drodze dalszych pożyczek, nie jest w ogóle możliwe: zwłaszcza wobec zadeklarowanych (w rubryce 5 formularza, s 83 akt sądowych) a posiadanych wierzytelności (veritas odium parit, obsequium amicos). Skarżąca nie podjęła więc wszystkich możliwych działań celem chociażby częściowego pokrycia kosztów wszczętego przez nią postępowania sądowego. Podejmując decyzję o zwolnieniu (jednak) Skarżącej od wpisu od skargi we wskazanym powyżej zakresie urzędnik sądowy uwzględnia zadeklarowany fakt dysponowania kwotą ponad 3 tys. zł (por rubryka 10 formularza), jak też uciążliwość związaną z dochodzeniem spornej kwoty podatku przez organy. Na pewną zdolność do pozyskania środków na potrzeby szeroko pojętej działalności wskazuje treść zestawień faktur za okres marzec- czerwiec 2018 r. Na wynik sprawy o prawo pomocy nie może – według dorobku orzecznictwa – mieć jednak decydującego wpływu fakt uchylenia przez Sąd decyzji w Spółka była stroną (por wyniki zawarte w bazie CBOIS) i w konsekwencji – spodziewany wpływ środków z tytułu zwrotu wpisu (barbarus hic ego sum, qui non intellegor ulli). Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.