III SA/Wa 1348/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Skarżący S.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na takie okoliczności jak: problemy zdrowotne jego i żony, niska emerytura żony ([...] zł), wysokie koszty ponoszone na leczenie i spłatę pięciu kredytów (łączna wysokość rat 3.500 zł). Poza mieszkaniem Skarżący nie posiada innego majątku. Wskazał, iż z działalności gospodarczej osiąga 3.000-3.500 zł miesięcznie. Podał zestawienie wydatków wśród których wymienił raty kredytów, leki i wizyty lekarskie (500-600 zł), żywność (300-500 zł), ubrania (100-200 zł), opłaty za mieszkanie, telefon, energię elektryczną, gaz (1.000-1.200 zł). Skarżący wyjaśnił, że rozliczenie finansowe z kancelarią jest symboliczne, uiszczane w ratach różnej wysokości. Przedstawił m. in. deklaracje VAT, wyciąg bankowy, zaświadczenie o stanie zdrowia, potwierdzenia spłat kredytów, dokumenty obrazujące wydatki. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2015 r. (II FZ 428/15) wprowadzono ją do porządku prawnego w celu zapewnienia możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu tym osobom, które ze względu na trudną sytuację materialną, zmuszone byłyby do rezygnacji z obrony swych praw przed Sądem z powodu kosztów sądowych przekraczających ich możliwości finansowe. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym) – zob. art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Jedynym takim kosztem, do którego uiszczenia jest on zobowiązany na obecnym etapie jest wpis od skargi w kwocie 100 zł. Rozpoznając ten wniosek referendarz sądowy miał na uwadze to, iż równolegle toczy się przed Sądem inna jeszcze sprawa Skarżącego, tj. III SA/Wa 640/18. W sprawie tej uzyskał on już zwolnienie z najwyższego kosztu sądowego, tj. wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Podejmując takie rozstrzygnięcie uwzględniono takie okoliczności jak: ciążące na Skarżącym i jego żonie liczne zobowiązania, w tym publicznoprawne, konieczność spłacania rat kredytów (ponad 3.800 zł), wysokość stałych wydatków (1.000-1.200 zł), w tym związanych z ochroną zdrowia (500-600 zł), poziom obrotów osiąganych z działalności gospodarczej (od 9.279 zł do 12.515 zł), wysokość emerytur ([...] zł i [...] zł). O ile zatem można było wówczas stwierdzić, że istotnie konieczność zapłaty 500 zł (zważywszy na krótki 7-dniowy termin, w jakim powinno to nastąpić) może utrudnić Skarżącemu i jego żonie zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych, o tyle trudno uznać, że taki sam skutek może wywołać konieczność zapłaty 100 zł. Przeciwnie uwzględniając wskazany poziom dochodów, ponoszonych wydatków oraz zakres przyznanego Skarżącemu zwolnienia we wspomnianej wyżej sprawie należy stwierdzić, że uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł nie spowoduje pogorszenia sytuacji Skarżącego i nie zagrozi jego egzystencji. Zwłaszcza, że liczy się on z koniecznością regulowania "w ratach różnej wysokości, w zależności od możliwości w danym miesiącu" wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika z wyboru. W orzecznictwie ukształtowało się natomiast stanowisko, iż tego typu zobowiązania umowne nie mają pierwszeństwa przed opłatami sądowymi (zob. postanowienia NSA z: 30 czerwca 2016 r., II FZ 278/16; 30 marca 2016 r., II FZ 174/16). Z tych względów referendarz sądowy nie znalazł powodu, by udzielić Skarżącemu zwolnienia także w niniejszej sprawie, skoro może on we własnym zakresie uiścić występujące na tym etapie koszty sądowe, tj. wpis od skargi w kwocie 100 zł. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.