III SA/Wa 1284/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2020 r. r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r. i 2015 r. oddala skargę

Wójt Gminy R. ("Organ I instancji", "Wójt") decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. określił J. O. ("Skarżący", "Strona") i J. Ś. wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie 34 zł i za rok 2015 w kwocie 204 zł. W uzasadnieniu decyzji przedstawił wyliczenie kwot nadpłat za poszczególne lata. J. O. w odwołaniu kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. ("Organ II instancji, "SKO", "Kolegium") wnosił o zwrot nadpłaty wraz z ustawowymi odsetkami oraz zarzucał niewyjaśnienie braku naliczenia odsetek i podanie dwóch różnych terminów powstania nadpłaty. Kolegium nie uwzględniło zarzutów zawartych w odwołaniu i decyzją z dnia [...] maja 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. J. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2282/17 oddalił skargę. Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2019 r. J. O. zwrócił się do Wójta Gminy R. o wznowienie postępowania w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2014 i 2015. Wójt Gminy R. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmówił wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu zażalenia strony uchyliło zaskarżone postanowienie Wójta Gminy R. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi. Ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. było organem, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, zatem Kolegium było właściwym organem w sprawie wznowienia postępowania. We wniosku o wznowienie postępowania nie zostały wskazane przesłanki wznowienia co uzasadniało skierowanie do strony wezwania do ich wskazania (pismo z 25 listopada 2019 r.). Strona w piśmie z dnia 4 grudnia 2019 r. wskazała przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5, 6 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej także "Op"). SKO w C. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. wznowiło na żądanie strony postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2020 r. orzekło o odmowie uchylenia decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. z powodu braku przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 6 i 7 ustawy Ordynacja podatkowa. J. O. złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2020 r. wnosząc o zmianę lub uchylenie w całości ww. decyzji, ponieważ jest nietrafiona i budzi duże wątpliwości. Kolegium nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] maja 2020 r. utrzymało w mocy własną decyzję. Kolegium ponownie dokonało oceny przesłanek wznowienia postępowania, wskazanych przez Stronę i nie stwierdziło ich wystąpienia. W uzasadnieniu wskazano, że zarówno Wójt Gminy R. jak również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wydając decyzje w sprawie nadpłaty miały wiedzę o postanowieniu Sądu Rejonowego w M. [...] Wydz. Cywilnego z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...] w sprawie nabycia spadku po H. Ś., a także o wydanym w dniu [...] marca 2016 r. przez Starostwo Powiatowe w M. zawiadomieniu w sprawie zmian w ewidencji gruntów. J. O. nie otrzymał tych dokumentów ponieważ nie został wskazany w ww. postanowieniu Sądu Rejonowego w M. jako spadkobierca H. Ś., z tego samego powodu nie otrzymał także zawiadomienia Starostwa Powiatowego w M. o zmianach w ewidencji gruntów. Dowody, które powołała strona żądając wznowienia postępowania istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu odwoławczym i organy podatkowe orzekające w sprawie nadpłaty miały o nich wiedzę, zatem nie są to nowe dowody w sprawie o jakich stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kolegium nie stwierdziło, aby wystąpiła przesłanka wskazana w art. 240 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, ponieważ Kolegium wydając decyzję w sprawie nadpłaty w postępowaniu odwoławczym nie było zobowiązane do uzyskania stanowiska innego organu. Również wydanie decyzji w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości przez organ podatkowy pierwszej instancji nie było uzależnione od zajęcia stanowiska przez inny organ. Kolegium nie stwierdziło także zasadności żądania wznowienia postępowania na podstawie wskazanej przez stronę przesłanki z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Podstawy prawnej decyzji w sprawie nadpłaty podatku od nieruchomości nie stanowiła inna decyzja, której zmiana, uchylenie, wygaszenie lub stwierdzenie nieważności miałoby wpływ na treść decyzji w sprawie nadpłaty. Na decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2020 r. J. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o zmianę lub uchylenie w całości ww. decyzji oraz "aby WSA w Warszawie wydał stosowny wyrok w tej sprawie". Skarżący wniósł także o przyznanie adwokata z urzędu. Decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2020 r. Skarżący zarzucił, że "jest nietrafiona i nic nowego nie wnosi w tej sprawie. Nie ma w ich uzasadnieniu informacji o której pisał Skarżący. Np. o ile wnioskodawca nie jest związany z U. R. - do płacenia podatku, więc na jakiej podstawie prawnej - obrotuje moją gotówką? To nie bank!" Skarżący podnosi, że nie wiedział o wyroku WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2282/17 i nie był reprezentowany przez adwokata, co oznacza że był źle reprezentowany. "Ponadto ten wyrok nie był kontrolowany przez WSA w Warszawie. Przy tym stanie prawnym ta sprawa jest nadal otwarta." W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a zatem skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 rok, wobec stwierdzenia braku przesłanek, określonych w art. 240 § 1 pkt 5, 6 i 7 O.p. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Dlatego też wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 O.p. We wniosku o wznowienie postępowania strona powołała się na trzy podstawy wznowienia określone w art. 240 § 1 pkt 5, pkt 6 i pkt 7 Ordynacji podatkowej, a więc na to, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5), decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (pkt 6), decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji (pkt 7). Organ podatkowy prawidłowo ustalił, że żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała. Odnosząc się do pierwszej przesłanki wznowienia, tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.), należy zauważyć, iż Skarżący za nowe dowody uznaje orzeczenie Sądu Rejonowego w M. [...] Wydział Cywilny z [...] października 2014 r. sygn. akt [...] oraz zawiadomienie Starostwa Powiatowego w M. w sprawie zmian w ewidencji gruntów z dnia 3 marca 2016 r. Odnosząc się zatem do przesłanki wznowieniowej wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p wskazać należy, że przepis ten zakłada możliwość wznowienia postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z powyższego przepisu, nowe okoliczności lub dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: są nowe, istniały w dniu wydania decyzji, są istotne dla sprawy oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Tom II, Toruń 2007 r., s. 543). W braku jednej z wymienionych cech tych okoliczności czy dowodów nie można uznać, by zaistniała przesłanka do wznowienia określona we wskazanym przepisie. Wyjaśnić należy, że "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" to zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne, o których mowa w tym przepisie, to okoliczności faktyczne, które - gdyby były znane organowi - spowodowałyby rozstrzygnięcie sprawy w inny sposób od przyjętego w decyzji kończącej pierwotne postępowanie. Zatem muszą to być obiektywne okoliczności, które w sposób istotny modyfikują ustalony przez organ stan faktyczny sprawy. Okoliczności wskazane w powołanym przepisie to fakty, które w świetle przepisów prawa materialnego powinny były być uwzględnione przy rozstrzyganiu sprawy jednakże nie zostały uwzględnione z tego powodu, że nie były znane organowi podatkowemu. Tego rodzaju faktami nie są odmienne opinie na temat okoliczności faktycznych występujących w sprawie, które to okoliczności faktyczne organ znał w dacie wydawania decyzji pierwotnej. W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie uznał, że powołane przez Skarżącego zawiadomienie Starostwa Powiatowego w M. w sprawie zmian w ewidencji gruntów z dnia 3 marca 2016 r. oraz orzeczenie Sądu Rejonowego w M. [...] Wydział Cywilny z [...] października 2014 r. sygn. akt [...] znane były organowi podatkowemu, orzekającemu w postępowaniu zwykłym, co wyklucza możliwość uznania ich za dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Z akt sprawy wynika, że w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy R. z [...] lutego 2017 r. jest zawarta informacja o zmianach w ewidencji gruntów z dnia 3 marca 2016 r. Zatem SKO rozpatrując odwołanie Strony od tej decyzji i wydając decyzję z [...] maja 2017 r. dysponowało wiedzą o wydaniu przez Starostwo Powiatowe w M. zawiadomienia w sprawie zmian w ewidencji gruntów z dnia 3 marca 2016 r. Ponadto zmiany w ewidencji gruntów, wprowadzone Zawiadomieniem Starostwa Powiatowego w M. z dnia [...] marca 2016 r., wynikają z postanowienia Sądu Rejonowego w M. sygn. akt [...] z [...] października 2014 r. w sprawie nabycia spadku po H. Ś., tym samym dla organów orzekających w przedmiocie nadpłaty dowód ten nie miał przymiotu dowodu, o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p Należy także wskazać, że dowody te były znane Wójtowi Gminy R., ponieważ postępowanie o stwierdzenie spadku po H. Ś. toczyło się z wniosku Gminy R., a zmiany w ewidencji gruntów zostały wprowadzone na wniosek Wójta Gminy R.. Podkreślenia również wymaga, że decyzja SKO z [...] maja 2017 r. podlegała kontroli sądowej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2282/16 oddalił skargę Strony. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Oznacza to, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el 2016). Oceniając rozstrzygnięcie organów w zakresie drugiej z powołanych przesłanek wznowienia, wskazanej w art. 240 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, Sąd stwierdza, że organ trafnie podniósł, iż przesłanka ta nie mogła mieć w sprawie zastosowania, bowiem objęta wnioskiem decyzja nie wymagała uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Zgadzając się również z oceną wyrażoną w tym zakresie przez organ odwoławczy należy przypomnieć, że brak przed wydaniem decyzji stanowiska innego organu jest przesłanką do wznowienia postępowania, jeżeli wymaga tego obowiązujący przepis prawa. Instytucja współdecydowania ma wyraźnie rozgraniczone kompetencje, obejmuje wszelkie formy współpracy organów w toku załatwiania jednej sprawy, bez względu na skutek prawny, jaki wywołuje wpływ woli jednego organu na drugi. Współdecydowanie jako pojęcie węższe w stosunku do współdziałania stanowi realizację kompetencji co najmniej dwóch organów do kształtowania określonej, przekazanej ich zakresowi działania, sprawy. Może ono polegać na wspólnym ustaleniu sposobu załatwienia danej sprawy, załatwianiu tej samej sprawy w różnych stadiach, wyrażeniu przez jeden z organów zgody na proponowany sposób załatwienia jej lub sprzeciwieniu się projektowi rozstrzygnięcia. Organ podejmujący decyzję ("wydający decyzję") jest w różny sposób związany zajmowanym stanowiskiem innego organu. O zakresie i sposobie związania decyduje charakter prawny aktu nazywanego "zajęciem stanowiska". Może to być "wyrażenie opinii", "zgoda", a w praktyce podatkowej także informacja pochodząca od innego organu. W zależności od tego, jaki jest akt organu zajmującego stanowisko, można powiedzieć, że organ właściwy w sprawie albo wydaje decyzję, rozstrzygając sprawę samodzielnie, albo podejmuje decyzję, będąc związany na przykład zgodą (odmową zgody) organu zajmującego stanowisko. W takiej sytuacji przesłanką wznowienia postępowania wynikającego z art. 240 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, będzie brak stanowiska innego organu tylko w przypadku, gdy przy wydawaniu decyzji wymaga tego obowiązujący przepis prawa materialnego. Skarżący nie wskazał przepisu z którego wynika obowiązek współdziałania organu odwoławczego wydającego decyzję w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości oraz z jakim organem miałoby nastąpić to współdziałanie. Ponad wszelką wątpliwość brak było przepisów prawa materialnego uzależniających wydanie decyzji w przedmiocie określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości od stanowiska innego organu. Oceniając rozstrzygnięcie organów w zakresie ostatniej z powołanych przesłanek wznowienia, wskazać należy, że wymieniona w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. decyzja lub orzeczenie sądu to akt administracyjny lub sądowy, który stanowił szeroko rozumianą podstawę prawną, a nie faktyczną wydania decyzji podatkowej. Oznacza to, że bez tej "innej decyzji lub orzeczenia sądu" nie byłoby podstaw do wydania decyzji podatkowej. Chodzi więc o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii, zawartej w decyzji administracyjnej lub orzeczeniu sądowym, wydanej w odrębnej i samodzielnej sprawie podatkowej, w sytuacji, gdy albo w ogóle nie mogłaby być wydana decyzja podatkowa, albo nie mogłaby być wydana decyzja określonej treści, bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym lub sądowym innej, odrębnej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2014 r., II FSK 1507/12, z 19 czerwca 2018 r., II FSK 1675/16, z 11 grudnia 2018 r., II FSK 1826/18). Kluczowym w niniejszej sprawie jest, że w czasie orzekania przez SKO, co miało miejsce w dniu [...] maja 2020 r., organ ten miał do dyspozycji ściśle określony materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Z tego materiału dowodowego wynikało, że decyzja Wójta Gminy R. z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości wydana została w związku ze zmianą wymiaru podatku na 2014 r. (decyzja z [...] kwietnia 2016 r.) oraz na 2015 r. (decyzja z [...] kwietnia 2016 r.). Na skutek wniesionego odwołania SKO decyzją z [...] maja 2017 r. utrzymało zaskarżoną decyzję Wójta w mocy. Następnie decyzja, której dotyczy wznowienie postępowania - decyzja SKO z [...] maja 2017 r. stała się decyzją prawomocną, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2282/17 oddalił skargę strony. Zatem zasadnie organ podatkowy uznał, że żadna decyzja lub orzeczenie sądowe poprzedzające wydanie decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego nie zostały uchylone, zmienione, nie stwierdzono też ich nieważności. W konsekwencji w ocenie Sądu należało uznać, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Fakt, na który powołuje się Skarżący, że nie miał wiedzy o wydaniu w/w wyroku Sądu oraz że nie był reprezentowany w postępowaniu sądowym przez adwokata, pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Powołane przez Skarżącego okoliczności dotyczą innego postępowania, które nie może być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.