III SA/Wa 1212/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7/2/2018 r po rozpoznaniu wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. p o s t a n a w i a odmówić Stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Strona Skarżąca A. P., wnioskiem zawartym w piśmie z 3/12/2017 r. i następnie na formularzu PPF zwrócił się przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. od występującego w sprawie wpisu od zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania. Powołała się na fakt, ze utrzymuje się z emerytury, a wraz z żoną dysponuje miesięcznie kwotą 2848 zł. Obciąża go kredyt (1200) oraz opłaty za utrzymanie domu (800 zł/m-c) i lekarstwa (100 zł). Żona jest inwalidką (I grupa). Posiada dom na działce 1001 m.kw., obciążony hipoteką. W wykonaniu jednego wezwania o wykazanie zmian w sytuacji strony w stosunku do ocenionej przez Sąd Skarżący wskazał, że "sytuacja nie zmieniła się". Kolejnego wezwania urzędnika sądowego o przekazanie precyzyjnie oznaczonych dokumentów – Skarżący nie wykonał. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy, to wpis od zażalenia w kwocie 100,- zł w badanej przez urzędnika sądowego sprawie. Do tego zakresu prawa pomocy, tj. kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Strony może zmieniać się w czasie. Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej. Jednakże prawo do Sądu i prawo do rozpoznania skargi – nieodpłatne – zostało już przyznane Skarżącemu, ponieważ, wskutek zwolnienia od wpisu jego skarga zostanie zbadana. Nadto, co precyzyjnie i prawomocnie wskazano Skarżącemu, przywołane zwolnienie Skarżącego od wpisu od skargi "(...) zabezpiecza prawo strony do sądu, nie skutkując jednocześnie przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sadowego (...)" (por zapadłe w sprawie postanowienie z 11/9/2017 r III SA/Wa 1212/17). Ocenę tą odnieść do elementu niniejszego sporu, w którym Strona kwestionuje postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania przez Sąd aktu, które to wstrzymanie jest uniezależnione od woli Sądu: zaskarżonego aktu z mocy prawa nie można bowiem wykonać, zatem nie można też wstrzymać jego wykonania. Wobec tej okoliczności, Skarżący może kontynuować spór w zakresie "wstrzymania wykonania" decyzji w trybie nadzoru, jednakże koszt tego sporu jest zobowiązany ponieść samodzielnie. Referendarz zwraca przy tym uwagę na fakt, że Skarżący ani nie wykazał swojej sytuacji majątkowej (w szczególności nie przekazał żądanych od niego dokumentów i materiałów), ani – tym bardziej – nie wykazał pogorszenia swojej sytuacji, ograniczając się do gołosłownej deklaracji o "braku zmiany sytuacji majątkowej". Takie elementy sprawy, jak prawomocna ocena z postanowienia o prawie pomocy, niewykazanie zmiany sytuacji majątkowej, posiadanie przez Stronę stałych wpływów finansowych co miesiąc, niewykonanie wezwania referendarza sądowego, rodzaj sporu i koszt należny od tego sporu – są zmiennymi, które stwarzają konieczność uznania przez urzędnika sądowego, ze Strona nie wykazała okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w szerszym, niż dysponuje, zakresie. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.