III SA/Wa 120/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Honorata Łopianowska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 120/17.

W. S. (dalej: "Skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w wyniku naruszających prawo działań organów administracji państwowej został pozbawiony wszelkich środków. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe żoną. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazał, że jego żona uzyskuje dochód ze stosunku pracy wysokości 1 459,48 zł, a Skarżący z tego samego tytułu 1 506,38 zł. Łączny dochód określił, wskazując, że "każdy ma swój". Zobowiązania i wydatki określił na kwotę 1 459,48 zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego został on wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia oświadczeń dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. W odpowiedzi Skarżący wskazał, że żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty. Jest to "fikcja", która w jego ocenie ma uzasadnić odmowę zwolnienia, aby ochronić naruszający prawo organ administracyjny. Wskazał on również, że "nie będzie brał udziału w tworzeniu tej fikcji i dlatego nie wysyła żądanych dokumentów". Postanowieniem z 31 marca 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że z nieuzupełnionych przez Skarżącego informacji o stanie majątkowym wynika, iż Skarżący i jego małżonka posiadają stałe dochody z tytułu zatrudnienia w łącznej wysokości 2 965,86 zł, natomiast łączne miesięczne wydatki rodziny wynoszą 1 459,48 zł, przy czym nie wiadomo na co konkretnie przeznaczana jest ta kwota. W ocenie starszego referendarza sądowego do dyspozycji małżonków pozostaje miesięcznie niewykorzystana kwota 1 506,38 zł, z której Skarżący przypuszczalnie może uiścić należny w sprawie wpis. Z uwagi na nieprzekazanie dodatkowych informacji o stanie majątkowym uznano, że Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, Skarżący pismem z 24 kwietnia 2017 r. złożył sprzeciw, w którym wniósł o uchylenie postanowienia z 31 marca 2017 r. jako rażąco naruszającego prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższych przepisów bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem przez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego. W ocenie Sądu referendarz sądowy zbadał przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, zasadnie uznając, że Skarżący nie przedstawił okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu referendarz prawidłowo ustalił, że informacje przedstawione na poparcie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów są niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnotować przy tym należy, że składając sprzeciw od postanowienia z 31 marca 2017 r. Skarżący również nie wykazał takich okoliczności i nie przekazał dokumentów wskazanych w wezwaniu do uzupełnienia informacji niezbędnych do przyznania prawa pomocy. Skoro Skarżący nie dopełnił obowiązku wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, naraził się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.