III SA/Wa 1129/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 2 października 2017 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. i Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

UZASADNIENIE: Skarżący A. R. i Z. R., wnieśli do Sądu, na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że ich sytuacja materialna znacznie się pogorszyła. Oboje prowadzą działalność gospodarczą jednak wynik finansowy jest ujemny. Skarżący posiadają nieruchomość, którą bezskutecznie próbują sprzedać. Nieruchomość ta jest obciążona kredytem hipotecznym. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z synem i córką (ur. w 1995 i 1999r.). Skarżący posiada dom o powierzchni 250m² oraz samochód marki Toyota rok produkcji 2004r. Ponadto Skarżący posiadają oszczędności w kwocie 544 zł. Syn Skarżących studiuje, a córka uczy się w liceum. Skarżący wskazali, że nie posiadają żadnych dochodów. Do swoich miesięcznych wydatków zaliczyli spłatę kredytu - 245 CHF, opłatę za energię elektryczna – około 500 zł, szambo – 250 zł, leki – 150 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożyli zeznania podatkowe PIT-36 i PIT 37, z których wynika, że w 2016r. Skarżąca uzyskała przychód w kwocie 7.454,25 zł. i poniosła stratę 27.114,95 zł., a Skarżący uzyskał dochód w kwocie 6.237,60 zł. (w 2015r. 18.722,62 zł) Skarżący przedstawili także harmonogram spłat kredytu oraz rachunki za energię elektryczną, upomnienie z nieuregulowany podatek od nieruchomości, przedsądowe wezwanie do zapłaty opłaty za telefon komórkowy na kwotę 37,34 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu od skargi w kwocie 100 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Z przedstawionych przez Skarżących informacji wynika, że Skarżący w 2017r. nie uzyskują żadnych dochodów. Mają na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. Ponoszą natomiast wydatki w kwocie 900 zł i 245 CHF. Do wydatków tych należy doliczyć jeszcze wydatki na żywość, których Skarżący nie uwzględnili w swoich wyliczeniach. Ponadto Skarżący mimo wezwania nie przedłożyli wyciągów z rachunków bankowych. Przy czym twierdzą, że posiadają oszczędności w kwocie 544 zł. Trudno zatem było odnieść się i ocenić jaka jest faktycznie sytuacja Skarżących. Twierdzą oni bowiem, że nie uzyskują żadnych dochodów, a jednak ponoszą koszty miesięcznego utrzymania i są w stanie poczynić oszczędności. W tych okolicznościach, nie negując trudnej sytuacji majątkowej Skarżących, stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść kosztów sądowych tj. uiścić wpisu należnego od skargi będącego na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.