III SA/Wa 1112/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 października 2017 r. o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Postanowieniem z dnia 17 października 2017 r. referendarz sądowy przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat E.K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 73,80 zł (słownie: siedemdziesiąt trzy złote i osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty – kwotę 60 zł (słownie: sześćdziesiąt złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług – kwotę 13,80 zł (słownie: trzynaście złotych i osiemdziesiąt groszy). W uzasadnieniu ww. postanowienia referendarz wskazał, że wynagrodzenie pełnomocnika przyznano stosownie do § 19 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013, poz. 461 ze zm.). Decydując o kwocie wynagrodzenia starszy referendarz sądowy miał na uwadze rodzaj i charakter sprawy zawisłej przed sądem oraz jej przebieg, a także czynności, które pełnomocnik podjął w sprawie. Przyznanie kosztów w kwocie wskazanej w sentencji postanowienia uzasadnił tym, że w niniejszej sprawie udział pełnomocnika Skarżącego sprowadzał się do sporządzenia i wniesienia do Sądu pisma z dnia 24 kwietnia 2017 r. oraz uczestnictwa w rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. Pismem z dnia 27 października 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przyznanie na rzecz adw. E.K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 600 zł powiększonej o należny podatek VAT. W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik Skarżącego przejrzał, sfotografował, a następnie wydrukował akta liczące kilkadziesiąt stron. Ponadto dokonał analizy akt sprawy i skontaktował się ze Skarżącym celem przedstawienia jego sytuacji procesowej oraz udzielenia informacji o dalszym etapie postępowania, co wymagało nakładu czasu pełnomocnika. Pełnomocnik wskazał również, że w dniu 24 kwietnia 2017 r. wniósł do Sądu pismo procesowe, zaś w dniu 16 maja 2017 r. r. uczestniczył w rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 543 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zastosowanie w niniejszej sprawie art. 260 p.p.s.a. w przedstawionym brzmieniu wynika z ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 poz. 658). Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej nowe brzmienie art. 260 p.p.s.a. ma zastosowanie do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy, czyli po 15 sierpnia 2016 r., natomiast skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w kwietniu 2015 r. Stosownie zaś do treści art. 250 § 1 p.p.s.a wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie zaś z § 2 wspomnianego artykułu w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1. Rozpoznając wniosek o przyznanie wynagrodzenia wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy Sąd ocenia czy pomoc prawna została stronie rzeczywiście udzielona. Dokonując powyższego Sąd winien zbadać, czy czynności podjęte przez pełnomocnika były wystarczające do ochrony interesów strony i w jakim stopniu pomocne przy rozstrzyganiu sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II OZ 971/16). W przedmiotowej sprawie zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm., dalej: "Rozporządzenie"). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 3 Rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której wartość przedmiotu sprawy wynosi 1500 zł – 5000 zł wynosi 600 zł. Stosownie zaś do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie skarga została sporządzona osobiście przez Skarżącego Pana G.S. i dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. W wyniku ustanowienia Skarżącemu adwokata, ORA wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu adw. E.K. Upoważniony przez adw. E.K. aplikant adwokacki przeglądał akta sprawy i wykonał ich fotokopie. Pełnomocnik Skarżącego sporządził pismo procesowe z dnia 24 kwietnia 2017 r., w którym podtrzymał stanowisko wyrażone przez Skarżącego w skardze, wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii o innowacyjności (którą załączył do akt sprawy) i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu. Z oświadczenia zawartego w sprzeciwie wynika, iż wyznaczony z urzędu pełnomocnik udzielał Skarżącemu porad prawnych. Natomiast w dniu 16 maja 2017 r. adw. E.K. uczestniczyła w rozprawie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 250 § 2 p.p.s.a., który uprawnia do obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. Przepis ten na mocy art. 2 ustawy zmieniającej stosuje się bowiem również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W tym miejscu Sąd zauważa, że sporządzone przez pełnomocnika Skarżącego pismo procesowe z dnia 24 kwietnia 2017 r., nie wniosło nic nowego do sprawy, gdyż pełnomocnik nie uzupełnił w nim argumentacji przedstawionej w skardze. Złożony zaś przez niego wniosek dowodowy został oddalony przez Sąd na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. z uwagi na fakt, iż załączony dokument to kserokopia (na pytanie Sądu pełnomocnik oświadczył, że nie może jej poświadczyć za zgodność z oryginałem, protokół z rozprawy, k. 142 akt sądowych). Należy wskazać, że jeżeli wniesione przez fachowego pełnomocnika pismo z przyczyn formalnych nie wywołało żadnych skutków prawnych, to nie można przyjąć, aby czynność procesowa, której zamierzał on dokonać została w istocie zrealizowana, a co za tym idzie trudno uznać, że ma ona charakter pomocy prawnej. Sąd zauważa również, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zakończonym wyrokiem tut. Sądu z dnia 16 maja 2017 r. ustanowiony pełnomocnik nie wskazał okoliczności mogących rzutować na rozstrzygnięcie, nie podniósł żadnej argumentacji mogącej przemawiać za uwzględnieniem skargi, ani też w jakikolwiek inny sposób nie zajął w niniejszej sprawie stanowiska. Z kolei zapoznanie się z aktami sprawy, choć niewątpliwie stanowi niezbędną czynność warunkującą skuteczne reprezentowanie strony, to jednak samo w sobie nie przyczyniło się do wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz nie wywarło jakiegokolwiek wpływu na jej rozstrzygnięcie. Wobec powyższego w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie pomoc prawna została udzielona przez pełnomocnika w niepełnym zakresie. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie obniżył wynagrodzenie pełnomocnika w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 w zw. z 250 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.