III SA/Wa 110/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Dariusz Czarkowski po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności P.M. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") za zaległości podatkowe Spółki H. Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. W dniu 19 stycznia 2021 r. NUS wydał decyzję w przedmiocie orzeczenia o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności podatkowej Podatnika za zaległości Spółki H. Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2021 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Pismem z dnia 9 stycznia 2021 r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję. Pismem z dnia 9 września 2022 r. pełnomocnik Strony poinformował Sąd o śmierci Skarżącego, załączając uwierzytelnioną kopię aktu zgonu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Postępowanie sądowe należało umorzyć. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Przedmiotem postępowania przed Sądem była odpowiedzialność Skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich jest uregulowana w art. 107 – art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., dalej: "O.p."). Osoby trzecie są podmiotami odpowiedzialnymi za cudzy dług podatkowy. Zagadnienie dotyczące ewentualnego następstwa prawnego spadkobierców osoby trzeciej powinno być rozważane wyłącznie na gruncie O.p. Odpowiedzialność osoby trzeciej ma bowiem charakter publicznoprawny. Z tego wynika z kolei, iż cywilnoprawne reguły dotyczące spadkobrania nie mogą znaleźć zastosowania w tym przypadku. Składnikami spadku w rozumieniu cywilnoprawnym nie mogą być prawa i obowiązki wynikające ze stosunku publicznoprawnego. Natomiast, przepisy prawa publicznego mogą przewidywać przejście określonych praw i obowiązków na następców prawnych (K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 30, Warszawa 2022, legalis). Sukcesja podatkowa spadkobierców jest uregulowana w art. 97 O.p. Wedle art. 97 § 1 O.p. spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. § 3 przewiduje natomiast przejście praw i obowiązków wynikających z funkcji płatnika w sytuacji, w której spadkobiercy kontynuują prowadzenie działalności gospodarczej płatnika. Ustawodawca podatkowy przewidział zatem sukcesje spadkobierców wyłącznie w odniesieniu do dwóch kategorii podmiotów stosunku prawa podatkowego tj. podatników oraz płatników. O.p. nie przewiduje następstwa prawnego w przypadku śmierci innego podmiotu stosunku prawnopodatkowego, przykładowo osoby trzeciej (postanowienie NSA z 13.06.2018 r., I GSK 313/16, LEX nr 2504428.). Wobec braku przewidzenia przez ustawodawcę podatkowego sukcesji spadkobierców, której przedmiotem byłaby odpowiedzialność osób trzecich, należy przyjąć, iż do takiej sukcesji de lege lata dojść nie może. Wobec powyższego, brak następstwa prawnego w zakresie obowiązków osoby trzeciej oznacza, że obowiązki te należy uznać za ściśle związane z osobą zmarłego. Zatem, Sąd jest zobligowany na mocy art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. do umorzenia przedmiotowego postepowania.