III SA/Wa 11/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, , po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. s.c. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi C. s.c. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym za sierpień 2014 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 11/16 oddalił skargę C. s.c. z siedzibą w W. (zwanej dalej "Skarżącą" lub "Spółką") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym za sierpień 2014 r. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2016 r. Spółka została wezwana, pismem z dnia 19 października 2016 r., do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. W wezwaniu pouczono, że nieuiszczenie wpisu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Skarżąca nie wykonała powyższego wezwania. W związku z powyższym, tut. Sąd postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, które oddalono postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt I FZ 70/17. W ww. zażaleniu Skarżąca z ostrożności procesowej wniosła również o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że nie została powiadomiona o przesyłce zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (nie otrzymała awiza ani sms-a pomimo, że taką usługę ma włączoną). Wobec powzięcia informacji o zwrocie przesyłki adresowanej do Skarżącej do nadawcy i w celu jego ustalenia Spółka zwróciła się z zapytaniem o dane nadawcy do urzędu pocztowego w Warszawie. W związku z brakiem odpowiedzi ze strony urzędu pocztowego Skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej z treści postanowienia z dnia 29 listopada 2016 r. w przedmiocie jej odrzucenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy w tym miejscu, że przywrócenie terminu może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Okolicznościami takimi mogą być np. nagła choroba lub błędne pouczenie sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt l OZ 246/08, LEX nr 479292). Z treści wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynika, iż jako przyczynę uchybienia terminu wskazała ona wadliwość doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu. Jednakże zgodnie z utrwalonym już poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, nieprawidłowość doręczenia nie jest przesłanką przywrócenia terminu, gdyż przy założeniu, że strona ma w tym zakresie rację i doręczenie nie było prawidłowe, to termin do dokonania określonej czynności procesowej w ogóle nie rozpoczął biegu, a tym samym nie doszło do uchybienia terminu i bezprzedmiotowe byłoby żądanie jego przywrócenia. Jednocześnie zauważyć należy, że wadliwość doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej została podniesiona przez Skarżącą również w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. W związku z tym, kwestia ta została poddana kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt I FZ 70/17, oddalił zażalenie Skarżącej. NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż Skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej stało się zatem prawomocne, a tym samym z mocy art. 170 P.p.s.a. wiąże ono nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że należy przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Odrzucając skargę kasacyjną Sąd I instancji, a następnie również Naczelny Sąd Administracyjny, przesądził o prawidłowości doręczenia Skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, co pozwala na stwierdzenie, że została spełniona jedna z przesłanek rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, a mianowicie sam fakt jego uchybienia. Zdaniem Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej został złożony z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Sąd przyjął, co zresztą także podniosła Skarżąca, że przyczyną uchybienia terminu była jej nieświadomość co do przekroczenia terminu do uiszczenia wpisu w związku z brakiem doręczenia wezwania w tym przedmiocie, która ustąpiła w dniu 13 grudnia 2016 r., tj. z chwilą doręczenia postanowienia z dnia 29 listopada 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu Skarżąca nie uprawdopodobniła jednak braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że o braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że było to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1781/99; z dnia 13 czerwca 2000 r., sygn. akt V SA 2320/01). W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, co miało miejsce w niniejszej sprawie, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działanie pełnomocnika, przyjmując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego dbającego w sposób należyty o interesy mocodawcy. Brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności powstaje zatem wówczas, gdy wykaże się, że strona lub jej pełnomocnik przy użyciu wszelkich dostępnych środków i sił nie był z uwagi na konkretną okoliczność (przeszkodę) dokonać czynności w terminie. W przedmiotowej sprawie argumentacja Skarżącej sprowadzała się w istocie do wykazania tych okoliczności, które mają jej zdaniem przemawiać za brakiem zawinienia w niedoręczeniu jej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Jednak jak wskazano już wcześniej, kwestia prawidłowości doręczenia nie może stanowić przesłanki do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, a ponadto w niniejszej sprawie okoliczność ta została już prawomocnie przesądzona. Wobec powyższego podniesione przez Spółkę okoliczności świadczą jedynie o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, nie zaś o braku winy w uchybieniu terminu. Z powyższych względów Sąd, uznając przedmiotowy wniosek za niezasadny, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.