III SA/Wa 1058/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika W. – M. Urzędu Celno – Skarbowego w O. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika W. – M. Urzędu Celno – Skarbowego w O.z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. S. Z. (zwany dalej: "Skarżący") wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w O. z dnia [...] kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu wskazał, że stan jego rachunków bankowych na dzień 1 marca 2018 r. wynosi -[...] zł. Prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży paliw i produktów pochodnych. Wykorzystuje w tym celu autocysternę marki Mercedes Benz oraz samochód marki Audi Q5. Skarżący pozostaje z małżonką w ustroju rozdzielności majątkowej. Posiada dzieci w wieku 6 i 9 lat. Na jego utrzymaniu pozostaje również żona. Małżonka Skarżącego posiada działkę o pow. [...] ha, na jej rachunku bankowym znajdują się środki w wysokości [...] zł. Żona Skarżącego jest w trakcie budowy gospodarstwa rolno-handlowego o specjalizacji indyczniki. Gospodarstwo to nie przynosi obecnie żadnego dochodu. Dochód Skarżącego w 2016 r. wyniósł [...]zł, w 2017 r. - [...]zł, zaś w I kwartale 2018 r. – [...]zł. Skarżący posiada wraz z żoną działkę o pow. [...] ha, na której obecnie trwa budowa domu jednorodzinnego o pow. 180 m2, obciążonego hipoteką. Dochody Skarżącego oraz jego małżonki w skali miesiąca wynoszą ok. [...]tys. zł, wydatki – [...]tys. zł. Zobowiązania Skarżącego wobec kontrahentów wynoszą łącznie ok. [...]mln zł, zaś jego zobowiązania z tytułu artykułów sklepowych wynoszą ok. [...] tys. zł. Skarżący wskazał, że wykonanie decyzji spowoduje zagrożenie likwidacją jego przedsiębiorstwa i utraty zaufania jego kontrahentów. Wykonanie decyzji może stanowić również zagrożenie dla już rozpoczętej budowy domu jednorodzinnego. Zdaniem Skarżącego powyższe wypełnia przesłankę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Ponadto, w ocenie Skarżącego, wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci likwidacji jego działalności i konieczności ponownego uruchomienia działalności gospodarczej. Skarżący wskazał również na wysokość ciążącego na nim zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2013 r. w wysokości ok. [...]mln zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać z urzędu lub na wniosek wykonanie zaskarżonego aktu w całości lub w części. Jednakże po przekazaniu skargi przez organ, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ okoliczności przedstawione we wniosku nie uzasadniają twierdzenia o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja Skarżącego koncentruje się głównie wokół zagrożenia likwidacją prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w sektorze sprzedaży paliw, utraty kontrahentów, a także braku środków na dokończenie inwestycji w postaci budowy domu. Sąd zauważa, że co prawda wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji organów podatkowych jest znaczna, jednakże biorąc pod uwagę wysokość deklarowanych dochodów miesięcznych Skarżącego (ok. [...] tys. zł), a także osiągnięty przez niego dochód w dwóch poprzednich latach obrotowych (łącznie ok. [...] mln zł) oraz posiadany majątek, nie można przyjąć, że występuje potencjalne ryzyko ziszczenia się zagrożeń, na które wskazuje Skarżący. Wskazać również należy, że sama wysokość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Poza tym ewentualna szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie (zob. postanowienie NSA z dnia 13 września 2017 sygn. akt I FSK 1456/17, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie może zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.