Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Wa 1015/25

Wyrok WSA w Warszawie z 9 października 2025 r., III SA/Wa 1015/25 – podatek dochodowy od osób fizycznych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
9 października 2025
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Andrzej Cichoń (sprawozdawca), Protokolant referent Klaudia Staręga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia nr [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia warunków cofnięcia skutków opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. i w daninie solidarnościowej za 2021 r. oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi W.G. (zwany też dalej: Podatnik, Strona lub Skarżący) jest decyzja Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS", "Organ") z dnia [...] lutego 2025 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2022 r., [...], określającą warunki cofnięcia skutków opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. i w daninie solidarnościowej za 2021 r. Z akt sprawy wynika, że pismem z 7 stycznia 2022 r. Skarżący złożył wniosek o wydanie decyzji określającej warunki cofnięcia skutków unikania opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych i daninie solidarnościowej za rok 2021 r., (dalej również: wniosek) w stosunku do kontynuacji zespołu powiązanych ze sobą czynności, które już były przedmiotem oceny Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w ramach prowadzonego wobec Podatnika postępowania podatkowego przeciwko unikaniu opodatkowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. W tym zakresie Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydał decyzję z dnia 25 czerwca 2021 r. nr DKP2.8011.16.2019. W toku postępowania prowadzonego w trybie art. 119g ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111), dalej: Ordynacja podatkowa lub Op, Szef Krajowej Administracji Skarbowej ustalił szereg zdarzeń, których efektem było obniżenie przez Skarżącego wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. w związku ze sprzedażą akcji P. S.A. za pośrednictwem I. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Aktywów Niepublicznych, dalej również: I. FIZ AN, oraz wykupem certyfikatów inwestycyjnych przez I. FIZ AN i wypłaceniem z tego tytułu Podatnikowi wynagrodzenia. Z ustaleń organu wynika, że podatnik - w celu uniknięcia opodatkowania - przy pomocy powiązanych z nim osobowo i kapitałowo podmiotów przeprowadził szereg czynności, których przedmiotem były akcje P. S.A. Bezpośrednim skutkiem tych działań było ulokowanie akcji P. S.A. w I. FIZ AN, który cyklicznie w 2016 r. i 2017 r. najpierw sprzedawał akcje P. S.A. (objęte za certyfikaty inwestycyjne), po czym wykupywał od Podatnika certyfikaty inwestycyjne (pośrednio pozyskane w zamian za akcje P. S.A.) w celu ich umorzenia. Dzięki tak skorelowanym czynnościom sprzedaży akcji i wykupu certyfikatów Podatnik - po sprzedaży przez I. FIZ AN pakietu akcji P. S.A., których pierwotnym właścicielem był właśnie W.G., otrzymywał wynagrodzenie od I. FIZ AN z tytułu wykupu części certyfikatów. W ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. Szef KAS opisane powyżej czynności uznał za dokonane w warunkach unikania opodatkowania i określił wobec Podatnika wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. z tytułu uzyskanego dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych - w wysokości 3 715 729 zł. Decyzja organu pierwszej instancji została uchylona decyzją Szefa KAS z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...]. Jednocześnie Szef KAS w decyzji odwoławczej określił Podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. - z tytułu uzyskanego dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych - w wysokości 3 700 056 zł. Przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji było zastosowanie zasady in dubio pro tributario, poprzez uwzględnienie korzystnej dla Podatnika linii orzeczniczej w zakresie naliczania kosztów uzyskania przychodów oraz zastosowanie zaliczenia innej proporcji zapłaconego podatku. Na decyzję organu odwoławczego Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 824/22, skargę oddalił. Wyrok nie jest prawomocny. W treści wniosku o wydanie decyzji określającej warunki cofnięcia skutków unikania opodatkowania - złożonego w trybie art. 119zfd w związku z art. 119zfa Ordynacji podatkowej - Podatnik przedstawił okoliczności faktyczne i prawne, o których mowa w art. 119zfd Ordynacji podatkowej i wskazał, że w dniu 4 października 2021 r. I. ITAS FIZ AN sprzedał kolejny pakiet 9 067 000 akcji P. S.A. za łączną cenę w wysokości 129 658 100 zł (cena za jedną akcję wyniosła 14,30 zł), natomiast w dniu 6 października 2021 r. doszło do wykupu kolejnej części certyfikatów inwestycyjnych I. FIZ AN. Szef Krajowej Administracji Skarbowej uwzględnił wniosek Strony i decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...], określił Stronie następujące warunki cofnięcia skutków unikania opodatkowania: 1) na skutek czynności opisanej we wniosku z dnia 7 stycznia 2022 r. Pan W.G. dokonał obniżenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych i daninie solidarnościowej, w związku z czym osiągnął korzyść podatkową: a) w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 14 465 732 zł, b) w daninie solidarnościowej w kwocie 5 122 931 zł; 2) w związku z art. 119a § 3-4 Ordynacji podatkowej za czynność odpowiednią należy uznać sprzedaż bezpośrednią 9 067 000 akcji P. S.A. przez Podatnika; 3) zgodnie z art. 119zfj § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej na podstawie art. 119zfk § 1 Ordynacji podatkowej uwzględniając treść tej decyzji, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, Pan W.G. może cofnąć skutki unikania opodatkowania, poprzez złożenie korekt deklaracji (zeznań podatkowych PIT-38 i DSF-1) za 2021 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych i daninie solidarnościowej, w których wykaże: a) w PIT-38 - przychód z tytułu bezpośredniej sprzedaży 9 067 000 akcji P. S.A. w kwocie 129 658 100 zł i koszty uzyskania przychodu z tego tytułu w kwocie 584 821,50 zł, b) w DSF-1 - dochód z tytułu bezpośredniej sprzedaży 9 067 000 akcji P. S.A. (art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) w kwocie 129 073 278,50 zł. Od ww. decyzji, pismem z dnia 12 maja 2022 r. Strona złożyła odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...], Szef KAS stwierdził niedopuszczalność odwołania. Na ww. postanowienie Strona, pismem z dnia 23 sierpnia 2022 r., wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd pierwszej instancji uznał skargę Strony za zasadną i wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2153/22, uchylił zaskarżone postanowienie. Od ww. wyroku skargę kasacyjną wniósł organ podatkowy. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II FSK 1390/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego. W toku postępowania odwoławczego organ, po ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 13 czerwca 2024 r., dodatkowo wezwał Stronę do wyjaśnienia: 1) czy składając wniosek z dnia 7 stycznia 2022 r. o wydanie decyzji określającej warunki cofnięcia skutków unikania opodatkowania Strona domagała się ustalenia, iż czynności opisane w tym wniosku nie skutkowały osiągnięciem korzyści podatkowej; 2) czego domagała się Strona składając ww. wniosek-w razie przeczącej odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt 1. W odpowiedzi z dnia 11 lipca 2024 r. Strona stwierdziła, że "Żądając rozstrzygnięcia sprawy we wskazanym wyżej przedmiocie, Pan W.G. zakładał, że Szef Krajowej Administracji Skarbowej rozpatrując złożony wniosek rozważy, czy opisana we wniosku czynność skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, ale nie oczekiwał, że zgodnie z treścią art. 119zfi § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, odmówi określenia warunków cofnięcia skutków unikania opodatkowania". Decyzją z dnia [...] lutego 2025 r., nr [...], doręczoną w dniu 3 marca 2025 r., Szef KAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na decyzję organu odwoławczego Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której to Skarżący podniósł zarzuty naruszenia : 1) art. 119zfi § 1 w związku z art. 119a § 1 i art. 3 pkt 18 Op - ze względu na to, że czynność, której dotyczył wniosek o wydanie decyzji określającej warunki cofnięcia skutków opodatkowania, nie skutkowała osiągnięciem opisanej w tymże wniosku korzyści podatkowej, co wymagało od organu wydania decyzji o odmowie określenia warunków cofnięcia skutków unikania opodatkowania, czego jednak Szef KAS w żadnej instancji nie uczynił; 2) art. 119zfi § 1 Op w związku z art. 119a § 1 oraz w związku art. 7 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 846; dalej: "ustawa nowelizująca") - ze względu na wydanie decyzji określającej warunki cofnięcia skutków unikania opodatkowania w sytuacji, w której nawet, gdyby przyjąć, że wskazany we wniosku o wydanie tej decyzji zespół czynności skutkował osiągnięciem korzyści podatkowej, to do jego podjęcia doszło przed dniem wejścia w życie tych przepisów, co z kolei wykluczało zastosowanie przepisów działu IIIA Ordynacji podatkowej; 3) art. 122 i art. 187 § 1 Op w związku z art. 119a § 1 Op oraz w związku z art. 119zfe § 2 Op poprzez zaniechanie wyjaśnienia przesłanek unikania opodatkowania, choć przewidziane w art. 119zfe § 2 Op domniemanie nie przesądza o ich wystąpieniu, a w konsekwencji nie oznacza również, iż Szef KAS jest całkowicie zwolniony z weryfikacji ich wystąpienia w konkretnej sprawie dotyczącej określenia warunków cofnięcia skutków unikania opodatkowania; 4) art. 119a § 1 Op - ze względu na określenie warunków cofnięcia skutków unikania opodatkowania w zakresie, w jakim unikanie opodatkowania miałoby również dotyczyć daniny solidarnościowej, choć ze względu na to, że do przeprowadzenia czynności podjętych przez Podatnika doszło w okresie, w której wprowadzenie do polskiego systemu podatkowego tejże daniny nie było nawet planowane, nie ma podstaw, aby twierdzić, że czynności te miały na celu osiągnięcie korzyści podatkowej w tej daninie. W oparciu o te zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją ocenę w sprawie. Na rozprawie strony prezentowały dotychczasowe stanowisko. Organ ponadto pismem z dn. 2 października 2025 r. wniósł załącznik do protokołu rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Istota sporu w tej sprawie sprowadzała się do oceny czy organ zasadnie określił skarżącemu warunki cofnięcia skutków unikania opodatkowania. Organ uwzględnił wniosek złożony przez Stronę i decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r., określił Skarżącemu warunki cofnięcia skutków unikania opodatkowania w tym poprzez złożenie korekt deklaracji i wykazanie w nich określonych kwot dochodu. Skarżący natomiast na późniejszym etapie postępowania podnosił, że czynność, której dotyczył wniosek nie skutkowała osiągnięciem korzyści podatkowej a nawet gdyby skutkowała osiągnięciem takiej korzyści - to do uzyskania korzyści doszło przed wejściem w życie przepisów regulujących tą materię. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wnosił o uchylenie tej decyzji i orzeczenie o odmowie wydania decyzji określającej warunki cofnięcia skutków opodatkowania. W związku z tak sformułowanym żądaniem i przedstawioną w odwołaniu argumentacją pierwotnie Szef KAS, działający jako organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] lipca 2022 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. gdyż uznał, że odwołanie i wniosek były rzeczowo sprzeczne ze sobą a odwołanie jest niedopuszczalne ze względów przedmiotowych. Postanowienie o niedopuszczalności odwołania zostało zaskarżone do tut. Sądu, który wyrokiem z 6 kwietnia 2023 III SA/Wa 2152/22 uchylił to postanowienie. Wyrok ten został przez organ zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego , który wyrokiem z 14.12.2023 r. sygn. II FSK 1389/23 skargę kasacyjną oddalił. W wyroku tym NSA zauważył ponadto, że wprowadzona przez ustawodawcę regulacja dotycząca cofnięcia skutków unikania opodatkowania, nasuwa wiele zastrzeżeń jako legislacyjnie ułomna, zagmatwana i niezrozumiała dla przeciętnego podatnika. Ponadto, Sąd ten stwierdził też, że ze stanowiska podatnika zawartego we wniosku, jak i zaprezentowanego na rozprawie, zdaje się wynikać, iż składając wniosek o wydanie decyzji określającej warunki cofnięcia skutków unikania opodatkowania domagał się on w istocie ustalenia okoliczności wręcz odwrotnych niż ma to wynikać z celu wprowadzonej regulacji – a to, iż przedmiotowa czynność nie skutkowała osiągnięciem korzyści majątkowej. Rację w tym sporze należy przyznać organowi. Zasadnie bowiem organ uznał, że Podatnik uruchomił procedurę, która ma służyć innym celom niż te formułowane przez Skarżącego. Strona bowiem argumentację w tej sprawie koncentrowała nie w zakresie samych warunków cofnięcia skutków unikania opodatkowania, ale czy w ogóle spełniła przesłanki unikania opodatkowania z art. 119a § 1 O.p. Kwestia ta jednak nie może być dochodzona w tym postępowaniu, które, z istoty swojej, zakłada unikanie opodatkowania. Zgodnie z art. 119zfa § 1, 3 i 4 O.p. Szef Krajowej Administracji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, może wydać decyzję określającą warunki cofnięcia skutków unikania opodatkowania. Wniosek może dotyczyć uzyskanej korzyści podatkowej, a w przypadku podatków, które są rozliczane okresowo - korzyści podatkowej uzyskanej w zakończonym okresie rozliczeniowym. Wniosek może dotyczyć więcej niż jednej korzyści podatkowej, jeżeli korzyści podatkowe zostały uzyskane w danym okresie rozliczeniowym w analogiczny sposób. Przywołana procedura - w świetle uzasadnienia projektu ustawy - ma umożliwić podatnikom wycofanie się ze skutków unikania opodatkowania, cyt.: "W ocenie projektodawcy, podatnicy i płatnicy powinni mieć zagwarantowaną możliwość wycofania się ze skutków unikania opodatkowania, a w szczególności możliwość wycofania się ze schematów unikania opodatkowania dających korzyści podatkowe przez wiele lat. Zaletą tej drogi korygowania rozliczeń podatkowych będzie ograniczenie negatywnych skutków unikania opodatkowania, które zaistniałyby w przypadku wydania decyzji z zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (odsetki od zaległości podatkowych, wymiar dodatkowego zobowiqzania podatkowego)" - tak: uzasadnienie do rządowego projektu ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy 2860, s. 82, (https://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=2860). Podkreślenia też wymaga, że prowadzone postępowanie z wniosku o wydanie decyzji o cofnięciu skutków unikania opodatkowania organ opiera się na trzech zasadniczych domniemaniach o czym stanowi art. 119zfe § 2 pkt 1-3 Op tj.: - czynność prowadząca do unikania opodatkowania została dokonana w sposób sztuczny, - co najmniej jednym z głównych celów dokonania tej czynności było osiągnięcie korzyści podatkowej, - korzyść podatkowa była sprzeczna w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Ustawodawca posłużył się domniemaniami aby tego typu sprawy były szybko procedowanie przez organy. Ustawodawca nie wskazał w treści ustawy, aby domniemanie wynikające z art. 119zfe § 2 Ordynacji podatkowej było możliwe do obalenia w toku tego postępowania. Sam fakt wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w art. 119zfa § 1 Ordynacji podatkowej, może być więc traktowany jako dowód, że przesłanki unikania opodatkowania zaistniały i potwierdzać racjonalność domniemań zawartych w art. 119zfe § 2 tej ustawy. W tym postępowaniu domniemania te - jak wynika z treści wniosku - akceptowane były przez samego Skarżącego i dopiero na dalszych etapach postępowania zostały one podważane. Słusznie organ zwrócił uwagę, że kwestia, która wydaje się być w tym postępowaniu zasadnicza dla Strony, czyli to czy w ogóle w tej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 119a § 1 Op, mogłaby być rozstrzygana w postępowaniu , również wnioskowym, dotyczącym wydania opinii zabezpieczającej. Tym bardziej, że wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej może dotyczyć czynności planowanej, rozpoczętej lub dokonanej. Takiego postępowania Stronia jednak nie uruchomiła. Przyczyny takiego postępowania nie są znane, ale nie mają też znaczenia dla tej sprawy. Nie są jednak przekonywujące argumenty strony, przedstawione na rozprawie, gdzie Strona wskazała, że nie uruchomiła postępowania dotyczącego wydania opinii zabezpieczającej, gdyż i tak z dużym prawdopodobieństwem otrzymałaby odmowę. Po pierwsze nie wiadomo czy by tak było a teza ta pozostaje w sferze przypuszczeń/ a nie faktów, a po drugie nawet jeżeli organ odmówiłby wydania decyzji zabezpieczającej to rozstrzygnięcie to mogłoby być poddane kontroli sądowoadministracyjną, gdzie sąd rozstrzygałby co do zgodności z prawem takiego rozstrzygnięcia. Tym bardziej, że wydaje się iż taki był zamysł ustawodawcy, ażeby w sytuacji wątpliwości do abuzywności zespołu czynności podatnik najpierw występował z wnioskiem o wydanie opinii zabezpieczającej a gdy jej nie uzyska składał wniosek o wydanie decyzji cofającej skutki unikania opodatkowania. Wskazuje na to brzmienie art. 119Zff § 3 o.p. zgodnie z którym jeżeli czynność prowadząca do unikania opodatkowania została uprzednio oceniona w ramach odmowy wydania opinii zabezpieczającej, opłata od wniosku o wydanie decyzji wynosi 75% różnicy opłaty obliczonej na podstawie § 1 i opłaty uiszczonej na podstawie art. 119zc § 1, jednak nie mniej niż 1000 zł. Działanie w takiej kolejności zapewnia więc mniejszą opłatę. Zauważenia też wymaga, że dobrowolne cofnięcie skutków unikania opodatkowania wiąże się z tym, że organ podatkowy nie wydaje decyzji z zastosowaniem art. 119a § 1 Op, zaś podatnik nie zostaje obciążony dodatkowym zobowiązaniem podatkowym wynikającym z przepisów art. 58a i nn. Tego typu decyzja ma jednak charakter niewładczy, tj. podatnik ma swobodę decyzji, czy ją wykona czy też nie. Skoro więc ustawodawca przyznał pewną korzyść w związku "samoprzyznaniem" i skorzystaniem tej procedury, to trudno przyjąć, aby zakres sporu w tym postępowaniu był tak "szeroki", jak w zwykłym postępowaniu podatkowym prowadzonym z urzędu na podstawie przepisów rozdziału 2 ww. działu Op. Podejściu Skarżącego przeczy zatem również wykładnia funkcjonalna przepisów rozdziału 5 działu IIIA Ordynacji podatkowej. Gdy chodzi natomiast o zarzut naruszenia art. 119zfi § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 119a § 1 oraz w związku art. 7 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz innych ustaw to wskazać należy również na jego bezzasadność. Art. 119zfi § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter wyjątku więc winien być interpretowany ściśle. Wydanie decyzji na podstawie art. 119zfi § 1 Ordynacji podatkowej jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy podmiot występujący z wnioskiem o wydanie decyzji nie osiągnął - wbrew swojemu stanowisku - korzyści podatkowej. Zawiłe kwestie prawne tej materii powodują, że w postępowaniach dotyczących cofnięcia skutków unikania opodatkowania wnioskodawca powinien być reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (por. art. 119zfd § 3 Ordynacji podatkowej). Jest to zauważalny wyjątek, gdy chodzi o procedurę administracyjną. Sporządzenie takiego wniosku wymaga, bowiem od jego autora daleko posuniętej staranności i precyzji. Zawodowy pełnomocnik gwarantuje też, że Strona nie będzie nadużywać prawa. W tej sprawie złożony wniosek, jak i decyzja organu pierwszej instancji, potwierdzają fakt, że Strona osiągnęła w wyniku dokonania zespołu czynności korzyść podatkową również w daninie solidarnościowej. Przypomnienia wymaga, że osiągnięcie korzyści podatkowej jest zdarzeniem obiektywnym i "oderwanym" ustawowo od kluczowych przesłanek unikania opodatkowania, o których mowa w art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej. Danina solidarnościowa jest świadczeniem publicznym obowiązującym od 1 stycznia 2019 r. (podlegają jej dochody uzyskane od tego dnia) wprowadzonym ustawą z dnia 23 października 2018 r. o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych (t.j. z 2020 r. poz. 1787 z późn. zm.). Wpływy z daniny solidarnościowej zasilają Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 30h ust. 1 ustawy o PIT, osoby fizyczne są obowiązane do zapłaty daniny solidarnościowej w wysokości 4% podstawy obliczenia tej daniny. Obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej - jak stanowi art. 30h ust. 2 ustawy o PIT - dotyczy osób fizycznych, które uzyskują dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych m.in. w art. 30b ustawy o PIT, tj. dochodów z niektórych zysków kapitałowych (np. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających). Przepisy art. 119a-119f Ordynacji podatkowej mają zastosowanie do korzyści podatkowych uzyskanych po dniu 15 lipca 2016 r. W myśl bowiem art. 7 ww. ustawy zmieniającej - przepisy art. 119a-119f ustawy zmienianej w art. 1 (Ordynacji podatkowej) mają zastosowanie do korzyści podatkowej uzyskanej po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Natomiast norma wyrażona w art. 7 ww. ustawy zmieniającej - jak stanowi art. 9 ustawy zmieniającej - weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia (które nastąpiło w dniu 14 czerwca 2016 r.), tj. po dniu 15 lipca 2016 r. Taka treść przepisu powoduje, że klauzula będzie potencjalnie stosowana do korzyści podatkowych, które są osiągane po rozpoczęciu jej obowiązywania, ale np. na skutek czynności przeprowadzonych przed jej wejściem w życie. por m.in. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt III FSK 715/23: "Naczelny Sąd Administracyjny zauważa zatem, iż wykładnia językowa wskazanego unormowania prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż całość unormowań art. 119a- 119f o.p., ma zastosowanie do korzyści podatkowej uzyskanej po 15 lipca 2016 r. Nie ma zatem znaczenia w jakim okresie były podejmowane, czy realizowane czynności objęte zakresem art. 119a o.p., a zatem kwalifikowane jako unikaniu opodatkowania, nawet wówczas, gdy chodziło także o zespół czynności, jeżeli korzyść podatkowa została uzyskana po 15 lipca 2016 r." Prawidłowo więc organ w swoim rozstrzygnięciu uwzględnił, zgodnie z wnioskiem, daninę solidarnościową. Jeszcze raz podkreślić należy, że istotą zainicjowanego przez Stronę postępowania jest określenie, w jaki sposób podatnik może cofnąć skutki unikania opodatkowania a przeprowadzanie rozważań na gruncie art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej jest poza granicami sprawy prowadzonej na podstawie art. 119zfa. W tej sprawie decyzja została wydana zgodnie z wnioskiem Skarżącego. Sytuacja w której wnioskodawca po otrzymaniu żądanej decyzji składa od niej odwołanie, w którym kwestionuje zarówno stanowisko organu pierwszej instancji, jak i pierwotną treść swojego wniosku może potwierdzać przypuszczenia organu, że wtedy dochodzi do instrumentalnego wykorzystania procedury podatkowej do celów, którym ta procedura nie służy. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w tej sprawie wyroku z 14.12.2023 r. sygn. II FSK 1389/23 dotyczącym niedopuszczalności odwołania, że ze stanowiska Strony zdaje się wynikać, iż składając wniosek o wydanie decyzji określającej warunki cofnięcia skutków unikania opodatkowania, domagała się w istocie ustalenia okoliczności wręcz odwrotnych niż ma to wynikać z celu wprowadzonej regulacji. Prawidłowo też, po otrzymaniu tego wyroku NSA, organ odwoławczy wezwał Stronę do sprecyzowania intencji związanych z wnioskiem. Odpowiedź Skarżącego z 11 lipca 2024 r. nie wyjaśniła jednak rzeczywistych intencji i pogłębiła jedynie zauważalną sprzeczność stanowisk wynikającą z samego wniosku z tym zaprezentowanym chociażby w odwołaniu. Przekonujące jest wnioskowanie organu, że skoro Strona swoją własną intencję zreasumowała stwierdzeniem, że "nie oczekiwała odmowy określenia warunków cofnięcia skutków unikania opodatkowania" to oczekiwała, że Szef KAS zgodzi się z przedstawionymi przez nią warunkami cofnięcia, czyli wyda decyzję materializującą sens tej procedury. Zarzuty Strony wobec decyzji organu pierwszej instancji nie dotyczyły sposobu rozpatrzenia wniosku, lecz tego, że w ogóle został on rozpatrzony pozytywnie zgodnie z kierunkiem wniosku, choć - jak wskazano w stanowisku z dnia 11 lipca 2024 r. - Strona wyjaśniła, że nie oczekiwała, że organ podatkowy odmówi określenia warunków cofnięcia skutków unikania opodatkowania. Mimo, iż w odwołaniu taki wniosek złożyła. Reasumując Sąd uznaje zarzuty podniesione w skardze w całości za niezasadne. Sąd nie stwierdził też, by przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego, czy też przepisów postępowania podatkowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie naruszono zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Prowadzone przez organy postępowanie było postępowaniem starannym i merytorycznie poprawnym. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się innego rodzaju uchybień, które uzasadniałyby uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 kwietnia 2025
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Sędziowie
Andrzej Cichoń /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny