III SA/Po 904/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 13 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi G. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 lipca 2026 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi; 2. odrzucić skargę.

G. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 7 lipca 2026 r., którym organ uchylił w całości postanowienie Burmistrza miasta i Gminy [...] z 26 marca 2026 r. nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia działki nr [...] z działką o nr [...] w [...]. Zarządzeniem z 18 września 2026 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skierowane na adres wskazany przez skarżącego. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona w dacie 24 września 2026 r. (k. 25 akt sądowych). Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłkę wydano upoważnionemu pracownikowi. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie wskazał numeru PESEL. Pismem z 5 października 2026 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że przesyłka zawierająca wezwanie została wydana w siedzibie przedsiębiorstwa pracownikowi, zgodnie z potwierdzeniem odbioru znajdującym się w aktach sprawy. Osoba ta nie była upoważniona do odbioru pism sądowych kierowanych do skarżącego ani nie jest jego domownikiem. W okresie od 23 września 2026r. do 30 września 2026 r. skarżący przebywał w podróży poza [...] i nie miał możliwości zapoznania się z korespondencją kierowaną na adres przedsiębiorstwa. O doręczeniu przesyłki i o treści wezwania dowiedział się dopiero 4 października 2026 r., po powrocie do [...] i wizycie w siedzibie firmy. Skarżący podniósł nadto, że zgodnie z art. 67 § 1 P.p.s.a., jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście. Skarżący jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Przepis art. 67 § 2 P.p.s.a., dopuszczający doręczenie do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism, dotyczy wyłącznie osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, a art. 67 § 3 P.p.s.a. - przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych wpisanych do rejestru sądowego. Żaden z tych przepisów nie obejmuje przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, podlegającego wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Doręczenia można wprawdzie dokonać w miejscu pracy adresata (art. 69 § 1 P.p.s.a.), jednak art. 72 § 2 P.p.s.a. zastrzega wyraźnie, że jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, pismo można doręczyć wyłącznie osobie upoważnionej do odbioru pism. Osoba, która pokwitowała odbiór przesyłki 24 września 2026 r. upoważnienia takiego nie posiadała, nie była również dorosłym domownikiem, zarządcą domu ani dozorcą w rozumieniu art. 72 § 1 P.p.s.a. W konsekwencji, zdaniem strony, zakreślony temrin w ogóle nie rozpoczął biegu. Skarżący wskazał ponadto, że wniosek o przywrócenie terminu składa z ostrożności procesowej. Gdyby jednak Sąd nie podzielił jego stanowiska w przedmiocie braku skutecznego doręczenia przesyłki, skarżący podniósł, że w okresie doręczenia przebywał [...], nie ustanowił pełnomocnika ani osoby upoważnionej do odbioru pism - do czego nie był obowiązany - a przesyłkę wydano osobie, która nie miała prawa jej odebrać i która nie przekazała mu jej przed powrotem. Skarżący nie mógł zatem dowiedzieć się o wezwaniu w czasie biegu zakreślonego terminu, a uchybienie było następstwem zdarzenia od niego niezależnego, nie zaś braku staranności. Wraz z pismem skarżący wskazał swój numer PESEL oraz przedłożył oświadczenie podpisane przez M. W., w którym poświadczono, że skarżący od 23 do 30 września 2026 r. przebywał poza [...] i firmą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi jest niezasadny. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Elementy formalne wniosku o przywrócenie terminu wyszczególniono w art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. W myśl pierwszego z powołanych przepisów, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Tylko łączne spełnienie tych przesłanek skutkuje przywróceniem terminu do dokonania czynności, której uchybiono w związku z upływem terminu. W kontrolowanym postępowaniu skarżący złożył formalny wniosek o przywrócenie terminu. Jak wynika z treści wniosku, został on złożony z dochowaniem siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 87 § 1 P.p.s.a., wraz z jednoczesnym dokonaniem zaległej czynności w postaci ujawnienia numeru PESEL. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił natomiast okoliczności braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przesyłka skierowana do strony została prawidłowo doręczona. Adres podany przez skarżącego w treści skargi jest tożsamy z adresem widniejącym na pieczątce firmowej, naniesionej przez pracownika przedsiębiorstwa strony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Obowiązkiem skarżącego jest podanie adresu do skutecznej korespondencji z Sądem, o czym stanowi art. 46 § 2 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalny skargi została skierowana na taki właśnie adres, wskazany przez skarżącego w skardze. W tym miejscu należy nadto wskazać, że zgodnie z art. 67 § 1 P.p.s.a. jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu. Stosownie do art. 69 § 1 P.p.s.a. doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Natomiast w myśl art. 72 § 1 i 2 P.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism. W kontrolowanym postępowaniu wezwanie zostało wydane przez pracownika operatora pocztowego osobie przebywającej w siedzibie przedsiębiorstwa skarżącego, która podpisała się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji. Z adnotacji na dokumencie wynika, że przesyłkę wydano upoważnionemu pracownikowi 24 września 2026 r. Ostatnim dniem na wykonanie wezwania był 1 października 2026 r. Odnosząc się do argumentacji strony Sąd wskazuje, że przez osobę "uprawnioną", należy rozumieć każdą osobę, która ze względu na wykonywaną funkcję, została regulaminowo czy tylko zwyczajowo uprawniona przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą do odbierania korespondencji przychodzącej do siedziby firmy przez tę osobę prowadzonej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2010 r. II GSK 594/09, z 4 listopada 2010 r. I OSK 910/10, dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Skoro ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, iż zostało ono odebrane przez osobę uprawnioną, która następnie zaniedbała ustalony przez skarżącego obowiązek doręczenia przesyłki i informowania go o tym fakcie, to okoliczność tę należy oceniać jedynie w granicach ryzyka podjętego przez skarżącego w zakresie organizacji obiegu korespondencji i przepływu informacji w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa. Sąd dostrzega, że w toku postępowania administracyjnego korespondencja kierowana przez organy obu instancji była niejednokrotnie odbierana przez pracowników przedsiębiorstwa skarżącego, na co wskazują adnotacje na zwrotnych potwierdzeniach odbioru korespondencji oraz stemple firmowej pieczątki przedsiębiorstwa strony. Skuteczności tych doręczeń skarżący nigdy nie kwestionował, przy czym strona w odpowiedzi na kierowaną korespondencję przedstawiała organom swe stanowisko. W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zapatrywań strony, skoncentrowanych wokół braku uprawnienia pracownika przedsiębiorstwa do odbioru korespondencji. Również argumentacja wyrażona przez stronę w przedmiocie uprawdopodobnienia braku winy nie zasługiwała na podzielenie. Na skarżącym ciążył obowiązek takiego zorganizowania odbioru przesyłek w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, aby we właściwy sposób dbano o interesy strony. Skoro w skardze podano adres do korespondencji tożsamy z adresem przedsiębiorstwa, skarżący winien liczyć się z możliwością kierowania na tenże adres korespondencji procesowej. Zastępcze formy doręczenia pism rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Ciężar obalenia domniemania spoczywa na stronie. Nie jest zatem wystarczającym przywołanie we wniosku o przywrócenie terminu twierdzenia, że osoba, która odebrała przesyłkę, nie przekazała jej skarżącemu. Jak wynika z treści wniosku skarżącego, przesyłka została ostatecznie przekazana stronie przez pracownika przedsiębiorstwa, przy czym nastąpiło to dopiero 4 października 2026 r., po powrocie do siedziby firmy. Z kolei, jak wynika z treści załączonego oświadczenia małżonki skarżącego, strona przebywała poza siedzibą przedsiębiorstwa do 30 września 2026 r. Jak natomiast wskazano wyżej, ostatni dzień do usunięcia braku formalnego skargi przypadał na 1 października 2026 r. W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że argumentacja zawarta we wniosku nie daje podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi, o czym orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia. Jednocześnie, z opisanych powyżej względów Sąd doszedł do przekonania, że strona usunęła brak formalny skargi z uchybieniem zakreślonego terminu. Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność ta jest bezskuteczna. W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę jak w punkcie 2 postanowienia w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.