III SA/Po 902/19

Dnia 12 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2019r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nadpłaty w podatku akcyzowym oddala skargę

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] października 2019 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2012 r. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2012 r. została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...] czerwca 2012 r. WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. ( sygn. akt III SA/Po 916/12 ) oddalił skargę strony na decyzję organu II instancji z dnia [...] czerwca 2012 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2012 r. Po rozpatrzeniu odwołania strony organ II instancji decyzją z dnia [...] października 2019 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. Organ wskazał, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona zarzuciła m. in. bezpodstawne uznanie jej za podatnika akcyzy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W kontrolowanej sprawie skarżący skierował do organu pismo datowane [...].05.2018r. , w którym powołał decyzję wydaną w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego w kwocie [...]zł podając jej numer, co słusznie organ zakwalifikował jako decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...].03.2012r. (mylnie wskazano rok 202017). Ponieważ z treści pisma strony wynikało, ze żąda ona uchylenia "nieważnej z mocy prawa" decyzji, organ poinformował w piśmie kierowanym do strony (z dnia [...].05.2018r.) , że decyzja ta została następnie przez Dyrektora Izby Celnej w P. utrzymana w mocy decyzją z dnia [...].06.2012r. (numer [...]). Z kolei od tej decyzji strona wywiodła skargę, którą wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił (sygn. akt III SA/Po 916/12). Wobec treści pisma, organ do którego zostało ono przekazane , przekazał wniosek do organu II instancji. Oceniając działanie organu Sąd stwierdza, ze prawidłowo pismo strony zakwalifikował jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzji , zgodnie z treścią wniosku, Naczelnika Urzędu celnego w P. z dnia [...] marca 2012 r. Zgodnie z art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: 1) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub 2) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2012 r. została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...] czerwca 2012 r. WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. ( sygn. akt III SA/Po 916/12 ) oddalił skargę strony na decyzję organu II instancji z dnia [...] czerwca 2012 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu rację ma organ odwoławczy, że wniosek jest bezprzedmiotowy i powoduje konieczność odmowy wszczęcia postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Co do kwestionowanej decyzji toczyło się bowiem postępowanie sądowe i skarga została prawomocnie oddalona. Ponadto – jak słusznie wskazał organ II instancji - zarzuty strony dotyczyły kwestii uznania jej za podatnika podatku akcyzowego oraz kwestii stosowania przepisów krajowych i unijnych, a nie kwestii legalności decyzji wydawanych w przedmiotowej sprawie. Sąd zauważa, ze powołany przepis wskazuje na przesłankę negatywną uniemożliwiającą organowi podatkowemu wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W przypadku ich zaistnienia organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić fakt ich występowania i nie wszczyna postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności (art. 249 § 2 O.p.). Przesłanka z art. 249 § 1 pkt 2 O.p. uniemożliwia więc wszczęcie i prowadzenie postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd oddalił skargę na tę decyzję (z wyjątkiem przypadku, gdy żądanie oparto na art. 247 § 1 pkt 4 O.p.). Tym samym oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka drogę organowi podatkowemu do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 485/14, CBOSA). W konsekwencji zamierzeniem ustawodawcy jest wyeliminowanie możliwości dwutorowego prowadzenia postępowań (nadzwyczajnego i sądowoadministracyjnego) dotyczących tej samej decyzji ostatecznej, odnoszących się do tożsamej sprawy (por. też L. Etel (red), Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX-el.). Skoro zasadnym było rozstrzygnięcie organów podatkowych, zaakceptowane przez Sąd w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji to niemożliwym było odnoszenie się do stawianych przez skarżącego zarzutów dotyczących już kwestii merytorycznych leżących u podstaw podnoszonej przesłanki stwierdzenia nieważności. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325).