III SA/Po 9/21

Dnia 21 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dot. nałożenia kary pieniężnej w sprawie niezgłoszenia zbycia pojazdu i umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2020 r. ([...]) uchyliło decyzję Starosty K. z dnia [...] września 2020 r. i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r. nałożono na S. S. (dalej: strona, skarżący) karę pieniężną w wysokości [...] zł. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że nałożenie ww. kary było zasadne albowiem strona nie dochowała 30 dniowego terminu dotyczącego zawiadomienia właściwego organu o zbyciu dotychczas zarejestrowanego pojazdu. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że kara jest dla niego istotnym obciążeniem finansowym. Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że decyzja organu I instancji powinna zostać uchylona, a postepowanie przed organem I instancji należało umorzyć. Organ II instancji stwierdził, że pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie naruszenia obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu marki [...], nr rej. [...] W aktach sprawy administracyjnej znajduje się umowa kupna sprzedaży pojazdu z dnia [...] stycznia 2020 r., na podstawie której skarżący sprzedał przedmiotowy pojazd. Zgodnie z art. 140 mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110) kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Zgodnie natomiast z art. 78 ust. 2 pkt 1 tej ustawy właściciel pojazdu zarejestrowanego jest zobowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W ocenie organu odwoławczego kara pieniężna jest nakładana na właściciela pojazdu, który nie zgłosił właściwemu organowi w terminie 30 dni faktu zbycia danego pojazdu. Strona dokonała zbycia pojazdu w dniu [...] stycznia 2020 r., a zatem po upływie 30 dniowego terminu nie była już właścicielem przedmiotowego pojazdu. Z tego względu - zdaniem organu odwoławczego - nałożenie kary pieniężnej wobec strony było bezprzedmiotowe i dlatego postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. W skardze do WSA w Poznaniu Prokurator Rejonowy w K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 1 oraz art. 140 mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem skarżącego organ II instancji błędnie ustalił, że zbycie pojazdu zwalnia jego zbywcę od obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu. W przeciwnym razie obowiązek tego rodzaju nie podlegałby nigdy aktualizacji. O zbyciu pojazdu jego zbywca zobowiązany jest zawiadomić właściwy organ i to dopiero po dokonaniu przeniesienia prawa własności pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje : Skarga okazała się zasadna. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. W przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie zgłoszenia zbycia pojazdu. W aktach administracyjnych znajduje się umowa kupna sprzedaży pojazdu, która zawarta została dnia [...] stycznia 2020 r. i na której podstawie skarżący sprzedał przedmiotowy pojazd marki [...]. Na tej podstawie decyzją organu I instancji z dnia [...] września 2020 r. nałożono na S. S. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł. Organ odwoławczy uznał natomiast, że nie było podstaw prawnych do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego i dlatego postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że skarga była zasadna albowiem stanowisko organu II instancji było błędne i przedmiotowe postępowanie nie powinno być umorzone. Zgodnie z art. 140 mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 110) kto: 1) będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2) będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu – podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Z kolei zgodnie z art. 78 ust. 2 tej ustawy właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) nabyciu lub zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Sąd podziela pogląd zaprezentowany przez stronę skarżącą, że o zbyciu pojazdu zawiadamia organ jego zbywca i to dopiero po dokonaniu przeniesienia prawa własności pojazdu. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2139/20, które to uzasadnienie tutejszy Sąd w pełni akceptuje: "odnosząc się do zasadniczego zarzutu skargi, że będący podstawą nałożenia na skarżąca kary pieniężnej przepis art. 140 mb pkt 2 p.r.d. w ogóle nie powinien mieć zastosowania wobec zbywcy pojazdu, bowiem w chwili zbycia przestaje on być właścicielem Sąd wyjaśnia, że takiej wykładni powyższego przepisu nie podziela. Zdaniem Sądu nie ma znaczenia, że dana osoba nie jest już właścicielem pojazdu w momencie dokonywania zawiadomienia, gdyż art. 140mb pkt 2 p.r.d. odnosi się do zbywcy pojazdu, a zatem osoby, która nie jest już właścicielem pojazdu w chwili wykonywania obowiązku. Jeżeli chodzi o wykonanie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, to stosownie do § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355), dotychczasowy właściciel pojazdu do zawiadomienia dołącza kopię dokumentu, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu, zatem w przypadku obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, obowiązek ten w istocie ciąży na byłym właścicielu. Inna interpretacja omawianego przepisu prowadziłaby do sytuacji, że ta jego część, odnosząca się do zbywcy byłaby "martwa", gdyż żaden podmiot nie posiadałby obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, a to byłoby sprzeczne z ratio legis tej regulacji (por. wyrok WSA w Łodzi z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 603/20). Zgodnie z art. 155 k.c. umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo strony inaczej postanowiły. Tym samym przeniesienie własności samochodu (jako rzeczy oznaczonej co do tożsamości) następuje z chwilą zawarcia umowy. W świetle powyższej treści przepisu kodeksu cywilnego interpretacja art. 140 mb pkt 2 w zw. 78 ust. 2 pkt. 1 p.r.d. dokonana przez skarżącą [...], a sprowadzająca się do stanowiska, że przeniesienie własności pojazdu zwalania zbywcę z obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu, a tym samym odpada podstawa do nałożenia kary na zbywcę, skutkowałoby tym, że obowiązek taki nigdy by się nie aktualizował, a wręcz przeciwnie w momencie podpisania umowy ulegałby (po stronie zbywcy) dezaktualizacji. Tym samym przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. byłby pozbawiony racji bytu. Żaden przepis nie nakłada przy tym na obywatela obowiązku zgłaszania zamiaru zbycia pojazdu (przed sporządzeniem umowy), czy też sporządzania przez strony umowy w obecności urzędnika wydziału komunikacji - tak, aby uczynić zadość obowiązkowi z art. 78 ust. 2 pkt 1 w wersji interpretacyjnej zaprezentowanej przez skarżącą (por. wyrok WSA w Poznaniu z 10 lutego 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1604/20)". Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko należało stwierdzić, że umorzenie postępowania przed organem I instancji było niezasadne. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji winien uwzględnić poczynione powyżej uwagi i dokonać merytorycznego rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji. Ze względu na powyższe rozważania Sąd uchylił decyzję organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a.