III SA/Po 745/23

Dnia 30 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 oddala skargę

W dniu 27 maja 2022 r. S. S. złożył wniosek o przyznanie na rok 2022 jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych, płatności do owiec, płatności ONW i płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Decyzją z 7 czerwca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. T. przyznał stronie jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjną, płatność do powierzchni uprawy buraków cukrowych, uzupełniającą płatność podstawową, kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej i odmówił przyznania płatności do owiec. S. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji podając, że 15 marca 2022 r. przejął od swego ojca K. S. w całości stado owiec, co jest udokumentowane w Powiatowym Biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. T.. Decyzją z 29 sierpnia 2023 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje. Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2114 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach bezpośrednich" i przepisy wydane na jej podstawie. S. S. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022 ubiegał się o przyznanie płatności do owiec. Zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatności związane do zwierząt gatunków owca domowa są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) posiada samice danego gatunku: a) których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie danej płatności, wynosi co najmniej 12 miesięcy, b) przez okres: - od dnia 15 marca do dnia 15 kwietnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie danej płatności. Zgodnie z art. 16 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o płatnościach bezpośrednich liczba zwierząt w przypadku owiec, objętych wnioskiem o przyznanie danej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 10 sztuk. Zgodnie z § 12 ust. 1a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego (Dz. U. poz. 351 ze zm.), dalej: "rozporządzenie", płatności związane do owiec przysługują do zwierząt, w odniesieniu do których: 1) do dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; 2) najpóźniej od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Płatność do owiec może zatem zostać przyznana do tych zwierząt, które spełniają nie tylko warunek wieku, płci i posiadania ich przez okres od dnia 15 marca do 15 kwietnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie danej płatności, ale też muszą do 15 marca tego roku być dokonane poprawne zgłoszenia tych zwierząt, na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt i najpóźniej od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zatem, mimo że na dokonanie zgłoszenia przemieszczenia zwierząt w przypadku owiec producent rolny ma 7 dni od daty zdarzenia, to w przypadku wnioskowania o płatności do owiec (poza spełnianiem warunku wieku, płci i okresu posiadania), jedynie te zwierzęta, dla których dokonano obowiązkowych zgłoszeń na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt do 15 marca w roku, w którym zostaje złożony wniosek, może zostać objęte płatnością. Strona w odwołaniu podnosi, że przejęła stado owiec od ojca, co nie jest kwestionowane przez organ. Jednakże w przypadku wniosku o płatności do owiec w roku 2022 warunkiem jej przyznania jest zgłoszenie przemieszczeń owiec na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt do 15 marca 2022 r. i od tego dnia muszą być spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Stwierdzona liczba zwierząt, która spełniała warunek płci, wieku i faktu posiadania na 15 marca 2022 r. wyniosła 536 szt. Jednakże dla każdej sztuki stwierdzono naruszenie warunku dochowania wymagań w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt w okresie przetrzymywania, gdyż nie dokonano wymaganych zgłoszeń w IRZ dla zwierząt przed 15 marca 2022 r. Zgłoszenie przybycia zwierzęcia do siedziby stada zostało dostarczone po 15 marca 2022 r. Dla wszystkich zwierząt będących w posiadaniu strony od 15 marca 2022 r. do 15 kwietnia 2022 r. stwierdzono zgłoszenie po 15 marca 2022 r., a przepisy nie przewidują możliwości przyznania płatności w takiej sytuacji, nawet np. z procentowym zmniejszeniem. Strona zgłoszenie przemieszczenia owiec złożyła za pośrednictwem Portalu[...] 16 marca 2022 r. S. S. wniósł skargę do Sądu na decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie: 1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "K.p.a.", przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego zbadania stanu faktycznego sprawy przez organ skutkujące odmową przyznania płatności do owiec na 2022 r.; 2. art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak właściwej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, które przejawia się w dokonaniu oceny wymagań w zakresie identyfikacji określonych w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji w części, w jakiej odmawiającej płatności do wiec; 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący dopełnił obowiązków rejestracyjnych 15 marca 2022 r., co oznacza, że wypełnił warunki przyznania płatności. Do skargi załączono kopie zrzutów ekranu z systemu IRZPlus skarżącego mające potwierdzać, że jako datę zdarzenia (przybycie) została określona data 15 marca 2022 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi, przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji o przyznaniu skarżącemu jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych, uzupełniającej płatności podstawowej, kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej i odmowie przyznania płatności do owiec. W tej jedynie części (odmowy przyznania płatności do owiec) skarżący zakwestionował zgodność z prawem wydanych decyzji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach bezpośrednich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Mimo odmienności w zakresie postępowania dowodowego w sprawach o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynikających z powyższych przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich, wyłączających pełne stosowanie przepisów K.p.a., ciężar wykazania przyczyny odmowy przyznania płatności do owiec obarczał organy administracji. W ocenie Sądu organy sprostały temu obowiązkowi. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt (k. [...]-[...]), zgłoszenia przemieszczenia owiec nastąpiły nie 15 marca 2022 r. (w tym dniu bowiem nastąpiły tylko same przemieszczenia owiec), ale 16 marca 2022 r. Dokonanie zgłoszenia przemieszczenia owiec 16 marca 2022 r. oznacza, że nie zgłoszono ich do 15 marca 2022 r., czyli daty wskazanej w § 12 ust. 1a pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem płatności związane do owiec przysługują do zwierząt, w odniesieniu do których do dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zgłoszenia, o których mowa wyżej, dotyczące przemieszczenia owiec, wymagane były (w stanie prawnym relewantnym dla kontrolowanej sprawy) na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2021 r., poz. 1542). Brak zgłoszenia przemieszczenia owiec do 15 marca 2022 r. oznacza również, że nie spełniono warunku, o którym mowa w § 12 ust. 1a pkt 2 rozporządzenia stanowiącym, że najpóźniej od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.