III SA/Po 741/20

Dnia 04 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2021 roku sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] czerwca 2020r. o numerze [...]

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora I Oddziału ZUS w P. z dnia [...] czerwca 2020 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2020 r. dotyczących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz FPiFGŚP za marzec i kwiecień 2019 r. w łącznej kwocie należności głównej w wysokości [...] zł. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc, że w maju 2019 r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej z powodu sytuacji rodzinnej i zdrowotnej, w styczniu 2020 r. zakończył prowadzenie działalności, aktualnie jest na zasiłku dla bezrobotnych, ale bez prawa do wypłaty zasiłku. Nie ma aktualnie możliwości podjęcia zatrudnienia. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji utrzymał to postanowienie w mocy, wskazując na brak przesłanek z art. 59 § 2 u.p.e.a. Organ wskazał m. in., że zobowiązany jest właścicielem [...] udziałów w nieruchomości, a zatem posiada on majątek mogący stanowić przedmiot skutecznej egzekucji. Sytuacja zobowiązanego ma charakter przejściowy, może on podjąć zatrudnienie. W skardze do WSA w Poznaniu strona wniosła o umorzenie postępowania, powołując się na swoją sytuację materialną. Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. 2020.1427), dalej "u.p.e.a." postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Zgodnie natomiast z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że organy obu instancji niezasadnie uznały brak przesłanek wskazanych w art. 59 § 2 u.p.e.a., wobec czego postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego było wydane niezgodnie z prawem. W sprawie dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego organ nie powinien zdaniem Sądu używać argumentacji wykorzystywanej w sprawach dotyczących umorzenia należności wobec ZUS. Są to bowiem odrębne postepowania regulowane przez inne przepisy prawa. Przy ocenie istnienia przesłanek z art. 59 § 2 u.p.e.a. należy brać pod uwagę aktualną sytuację rodzinną, zdrowotną, zawodową i majątkową zobowiązanego. Nie można odwoływać się do potencjalnych możliwości zobowiązanego np. w zakresie zatrudnienia. W przedmiotowej sprawie egzekucja dotyczy świadczeń pieniężnych. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, aktualnie nie pracuje i nie uzyskuje z tego tytułu jakichkolwiek dochodów. Jest współwłaścicielem nieruchomości, ale mieszka w niej wraz ze swoją matką. W piśmie z [...].04.l2020.r. zawierającym m.in. żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego skarżący wskazał, że w dobie pandemii koronawirusa i braku możliwości podjęcia pracy nie ma możliwości uregulowania należności. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny powinien uznać, że skoro skarżący wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego powołał się na brak środków , a więc brak środków na zaspokojenie potrzeb bytowych i zdrowotnych, to w istocie powołał się na przesłankę z art. 59 § 2 u.p.e.a. Wobec powyższego organ egzekucyjny powinien ustalić, czy uzyska kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne. W przypadku ustalenia, że takiej kwoty nie wyegzekwuje winien umorzyć postępowanie egzekucyjne. Ze względu na powyższe okoliczności należało orzec o uchyleniu postanowień organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. dz. U. 2019.23250).