III SA/Po 681/20

Dnia 29 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi Spółki A w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W.. z dnia [...] sierpnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. z dnia [...] lipca 2020 roku nr [...]

Dnia [...] kwietnia 2020r. Spółka A (dalej: skarżąca) wniosła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. (dalej: organ) o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za marzec – maj 2020r. Decyzją z dnia [...] lipca 2020r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. na podstawie art. 31 zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020r., poz. 266 ze zm.) odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020r. do maja 2020r. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 31 zo ust. 1a ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych podał, że liczba zgłoszonych dla płatnika prowadzącego działalność z osobami ubezpieczonymi nie może przekraczać [...] osób, przy czym do liczby tej nie są wliczane osoby na urlopie bezpłatnym i pracownicy młodociani. Zdaniem organu weryfikacja danych w systemie informatycznych ZUS w zakresie złożonych dokumentów ubezpieczeniowych wykazała, że spółka była zgłoszona jako płatnik składek przed dniem [...] lutego 2020r. i na dzień [...] lutego 2020r. zgłosiła do ubezpieczeń społecznych [...] osób i tym samym nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres marzec – maj 2020r. Pismem z [...].07.2020r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy ponieważ stan zatrudnienia w firmie na dzień [...].02.2020r. wynosił, jej zdaniem, [...] ubezpieczonych. Kolejnym pismem z dnia [...].08.2020r. skarżąca podała, że do puli [...] ubezpieczonych nie wlicza się: - A. L., która przebywa na urlopie wychowawczym,, - I. K. umowa zlecenia zakończona z dniem [...].02.2020r., - N. M. w raporcie RCA kodem 300000 po ustaniu tytułu do ubezpieczeń społecznych, - I. Ż. w raporcie RCA kodem 300000 po ustaniu tytułu do ubezpieczeń społecznych. Wniósł o ponowne zweryfikowanie ilości pracowników na dzień [...].02.2020r. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W., Inspektorat w J., z upoważnienia Prezesa ZUS utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2020r. odmawiającą skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020r. do maja 2020r. W uzasadnieniu organ podał, że przy ustalaniu liczby osób zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych nie bierzemy pod uwagę wyłącznie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę ale także wszystkie inne osoby zgłoszone do ubezpieczeń społecznych. Jedynymi osobami, które nie są wliczane do tej liczby, to osoby na urlopie bezpłatnym i pracownicy młodociani. Ponowna weryfikacja danych w systemie informatycznym ZUS w zakresie złożonych dokumentów ubezpieczeniowych wykazała, że skarżąca była zgłoszona jako płatnik składek przed dniem [...] lutego 2020r. i na dzień [...] lutego 2020r. zgłosiła do ubezpieczeń społecznych [...] osób. Powyższe ustalono na podstawie analizy złożonych przez spółkę dokumentów rozliczeniowych za miesiąc luty 2020r., z których wynika, że w raporcie ZUS RCA spółka nie uwzględniła jednej osoby – M. A., która została wykazana w raporcie ZUS RSA z kodem przerwy 313- zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego. Tym samym nie został przez płatnika składek spełniony warunek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych nie więcej niż [...] ubezpieczonych. W terminowo wniesionej skardze skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że pominięto fakt, iż na dzień [...].02.2020r. I. K. zakończyła tytuł do ubezpieczeń z dniem [...].02.2020r., co ma istotny wpływ na ustalenie liczby ubezpieczonych na dzień [...].02.2020r., o którym mowa w art. 31 zo ust. 1a ustawy z 2 marca 2020r., 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie przez organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy istniały podstawy zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., tj. uchylenia decyzji w całości i przekazania do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, gdyż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres spraw ma istotny wpływ na jego/jej rozstrzygnięcie, 3. art. 15 k.p.a polegające na zaniechaniu rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i ograniczenie się do kontroli rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji, ze stanem na dzień wydania rozstrzygnięcia w pierwszej instancji, mimo, że podstawa wydania tej decyzji uległa zmianie (uporządkowano zgłoszenia ubezpieczonych), co organ odwoławczy powinien uwzględnić, realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, tj uprawnienia strony do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia jej sprawy, dwukrotnej oceny dowodów i dwukrotnego przeanalizowania wszystkich argumentów. W uzasadnieniu spółka podała, że o ile organ wydając pierwszą decyzję mógł dostać fałszywą informację z systemu teleinformatycznego o większej liczbie ubezpieczonych to później pominięcie faktu, że I. K. zakończyła tytuł do ubezpieczeń z dniem [...].02.2020r. jest rażącym błędem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...].11.2020r. skarżąca podała, że liczba zgłoszonych osób do ubezpieczenia na dzień [...] lutego 2020r. według niej wynosi [...]. Zdaniem spółki uwzględnienie osoby na umowę zlecenie wyrejestrowanej z dniem [...] lutego 2020r. jak również osoby przebywającej na urlopie wychowawczym, która nie podlega żadnym składkom na ubezpieczenie, zarówno społeczne, jak i zdrowotne, nie może być utożsamiane z osobą podlegającą zgłoszeniu. Doprowadziłoby to do sytuacji, w której te same podmioty deklarujące zwolnienie z opłacania składek od tej samej ilości ubezpieczonych (zasada równości), z tą tylko różnicą, że u jednych są, a u drugich nie ma osób niepodlegających ubezpieczeniu ale figurujących na liście w raportach do ZUS (wychowawcze, macierzyńskie, bezpłatne, etc) korzystają lub nie ze zwolnienia z opłacania składek w tym samym stanie faktycznym. Niniejsza sprawa na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 121 P.p.s.a została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (wniosek skarżącej k. 38, zgoda organu k. 44 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, który mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020.1842 – dalej ustawa z 2 marca 2020r.). W przepisach art. 31 zo i n. ustawy przewidziano zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż [...] osób. Zgodnie z art. 31 zo ust. 1a ustawy z 2 marca 2020r.: na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] marca 2020 r., 3) w okresie od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] marca 2020 r. i na dzień [...] kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych. Zgodnie z art. 31 zo ust. 6 ustawy z 2 marca 2020r. liczbę ubezpieczonych, o których mowa w ust. 1 i 1a, oblicza się, nie uwzględniając ubezpieczonych będących pracownikami młodocianymi i duchownych. W przedmiotowej sprawie sporne było ustalenie, czy skarżąca spółka zgłosiła do ubezpieczeń społecznych [...] osób jak podawała, czy [...], jak wskazywał organ. Spółka twierdziła, że przy liczeniu osób zgłoszonych do ubezpieczeń nie należało uwzględniać: - A. L., która przebywa na urlopie wychowawczym,, - I. K., której umowa zlecenia zakończona została z dniem [...].02.2020r., - N. M., wskazanej w raporcie RCA z kodem 300000 po ustaniu tytułu do ubezpieczeń społecznych, - I. Ż., wskazanej w raporcie RCA z kodem 300000 po ustaniu tytułu do ubezpieczeń społecznych. Zdaniem organu skarżący nie uwzględnili M. A., która w raporcie ZUS RCA została wskazana z kodem ZUS RCA z kodem przerwy 313 – zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego. W skardze skarżąca ponownie wskazała na nieprawidłowe uwzględnienie przy liczeniu osób zgłoszonych do ubezpieczeń I. K.. Nie odniosła się do wskazywanej przez organ M. A.. W ocenie Sądu wydanie kontrolowanej decyzji było co najmniej przedwczesne, choć na skutek uzupełnienia postępowania i prawidłowego zredagowania decyzji może okazać się, że w istocie stwierdzone uchybienia dotyczą tylko niedostatków uzasadnienia, a kwestie materialnoprawne zostały ustalone prawidłowo, a tylko nieprecyzyjnie (niedostatecznie czytelnie) opisane w decyzjach. Niemniej w obecnym stanie postępowania, w tym zgromadzonych dokumentów oraz przedstawionej argumentacji, Sąd nie mógł jednoznacznie przesądzić, że do nieprawidłowego ustalenia liczby ubezpieczonych nie doszło. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez Sąd wykraczałoby zaś poza dyspozycję art. 106 § 3 Ppsa i w sposób nadmierny przedłużyłoby postępowanie sądowe, a Sąd musiałby dodatkowo zastąpić organ w czynionych ustaleniach i przedstawianiu argumentacji faktyczno-prawnej, co z kolei jest niedopuszczalne w świetle dyspozycji art. 3 § 1 Ppsa i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Wyjaśnić należy, że w aktach administracyjnych znajdują się imienne raporty ZUS RCA dotyczące [...] osób zgłoszonych do ubezpieczeń, nie ma wśród nich wskazywanej przez organ M. A.. Prawdopodobnie, choć nie wynikało to z decyzji, organ nie wliczał do liczby ubezpieczonych wskazywanej w skardze I. K.. Brak wyjaśnienia tej kwestii spowodował sformułowanie zarzutu w skardze, który nie mógł zostać przez sąd zweryfikowany. Prawdopodobnie też organ nie wliczał wskazywanych w toku postępowania N. M. i I. Ż. ale nie pominął przebywającej na urlopie wychowawczym A. L.. To jednak nie wynikało z treści zaskarżonej decyzji. Organ w decyzjach nie wskazał również precyzyjnie przepisów na podstawie której uznał, że " jedynymi osobami, które nie są wliczane do tej liczby, to osoby na urlopie bezpłatnym i pracownicy młodociani". (zdanie z decyzji z [...] sierpnia 2020r.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w żaden sposób nie odniósł się do argumentów strony i nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie. Sąd podkreśla, że stosownie do art. 107 § 1 pkt 6) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2020. 256 j.t. ze zm.; dalej: "K.p.a.") decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak z kolei stanowi art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 K.p.a., zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Stanowi również jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady pogłębiania zaufania wynikającej z art. 8 § 1 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia lecz również przez sąd. W przekonaniu Sądu zaskarżona decyzja wykazuje w powyższym zakresie istotne braki, albowiem nie zawiera należytego uzasadnienia. Organ nie wyjaśnił precyzyjnie ile osób zostało zgłoszonych przez spółkę do ubezpieczenia, które z nich i z jakich przyczyn zostały przez organ uznane za zgłoszone błędnie, a które za pominięte do zgłoszenia. Nie wskazał podstawy prawnej uznania osoby w konkretnej sytuacji za " zgłoszoną do ubezpieczeń" w rozumieniu art. 31zo ust. 1a ustawy z 2 marca 2020r. W zaskarżonej decyzji Zakład organ nie przytoczył żadnych argumentów oraz przepisów prawnych potwierdzających prawidłowość wydanej decyzji w zakresie wskazywanym przez Skarżącą. W rezultacie motywy podjętego przez organ rozstrzygnięcia są nieczytelne. Naruszeniem prawa jest, gdy w istotnej dla strony sprawie staje się ona adresatem rozstrzygnięcia opatrzonego niejasnym i lakonicznym uzasadnieniem. Nie jest przy tym rolą sądu administracyjnego wyręczanie organu w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. To na organie spoczywa obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organ usunie stwierdzone uchybienia i wyda decyzję zawierającą prawidłowe uzasadnienia faktyczne i prawne. Nadto zwróci uwagę na kwestię podpisu decyzji i użytego w niej sformułowania " z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych" (dotyczyć to może decyzji wydanej po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a nie pierwszej decyzji w sprawie). Ponownie rozpoznając sprawę organ również wyjaśni, czy liczba ubezpieczonych na dzień [...] lutego 2020r. nie była inna niż na dzień [...] marca 2020r. i [...] kwietnia 2020r. W przedmiotowej sprawie odmową zwolnienia organ objął okres od marca do maja 2020r. , natomiast ustaleń w zakresie liczby ubezpieczonych dokonywał jedynie na [...] lutego 2020r. (brak informacji o tym, że stan ubezpieczonych był taki sam na dzień [...] marca i [...] kwietnia 2020r., co na dzień [...] lutego 2020r.). Z zaskarżonych decyzji nie wynikało w jaki sposób organ dokonał interpretacji art. 31 zo ust. 1 a ustawy z 2 marca 2020r., wobec czego na tym etapie nie można było organowi zarzucić naruszenia prawa materialnego. Według sądu, konstrukcja przepisu art. 31zo ust. 1a ustawy o zwalczaniu COVID-19 wskazuje na złożony jego charakter, z którego jednak można poprawnie wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres. Przepis w pierwszej jego części dotyczy trzech okresów rozliczeniowych od marca 2020 r. do maja 2020 r., natomiast poszczególne punkty odnoszą się do każdego z okresów z osobna (zarówno pod względem zgłoszenia jako płatnika składek oraz zgłoszonych ubezpieczonych). W przeciwnym wypadku, wymóg dotyczący zgłoszenia skarżącego jako płatnika składek, tj. przed [...] lutego i na [...] lutego 2020 r. – jak prawdopodobnie ocenia to organ- zawarty byłby w pierwszej części przepisu, jeszcze przed wskazaną numeracją. Odczytując poprawnie ww. przepis, należy przyjąć, że: 1) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za marzec 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych od [...] do [...] ubezpieczonych; 2) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za kwiecień 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] marca 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych od [...] do [...] ubezpieczonych; 3) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za maj 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] marca 2020 r. i na dzień [...] kwietnia 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych od [...] do [...] ubezpieczonych. Powyższe organ uwzględni przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając na uwadze wskazane uchybienia, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją wydaną w pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, ponieważ Skarżąca, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit e) P.p.s.a., była zwolniona z obowiązku ich uiszczenia i nie była zastępowana przez zawodowego pełnomocnika.