III SA/Po 662/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 15 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Wojewody z dnia 27 kwietnia 2026 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

Wspólnota Mieszkaniowa złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Wojewody z 27 kwietnia 2026 r. nr [...], którym organ uchylił postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 25 lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę - do czasu rozstrzygnięcia sprawy ze sprzeciwu inwestora na decyzję Wojewody z 30 stycznia 2026 r. nr [...] Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Prezydent Miasta [...] decyzją z 19 stycznia 2022 r. nr [...] ([...]) zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. W. prowadzącej działalność pod nazwą "[...]" pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę budynku hotelowego wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem w kondygnacji podziemnej przy ul. [...] w P.. Odwołania od powyższej decyzji złożyli Wspólnota Mieszkaniowa oraz G. S.. Decyzją z 22 kwietnia 2022 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli G. S. oraz Wspólnota Mieszkaniowa. Wyrokiem z 10 kwietnia 2024 r. sygn. IV SA/Po 399/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Wspólnota Mieszkaniowa. Wyrokiem z 1 października 2026 r. sygn. II OSK 2487/24 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda decyzją z 30 stycznia 2026 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z 19 stycznia 2022 r. nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Sprzeciw od decyzji Wojewody z 30 stycznia 2026 r. nr [...] złożyła P. W. prowadząca działalność pod nazwą "[...]". Wyrokiem z 12 sierpnia 2026 r. sygn. III SA/Po 344/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję. Postanowieniem z 25 lutego 2026 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę obejmujące budowę budynku hotelowego wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem w kondygnacji podziemnej przy ul. [...] w P., prowadzone ponownie w związku z decyzją Wojewody z 30 stycznia 2026 r. nr [...] - do czasu rozstrzygnięcia sprawy ze skargi inwestora na ww. decyzję Wojewody. Zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 25 lutego 2026 r. złożył G. S.. Postanowieniem z 27 kwietnia 2026 r. nr [...] Wojewoda uchylił zaskarżone postanowienie. Pismem z 25 sierpnia 2026 r. pełnomocnik uczestnika P. W. w osobie radcy prawnego złożył wniosek o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W ocenie pełnomocnika sprawa prowadzona przez organ I insntancji, w której wydano postanowienie będące przedmiotem zażalenia, stała się bezprzedmiotowa wskutek wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyroku z 12 sierpnia 2026 r. sygn. III SA/Po 344/26. Skutkiem wydania tegoż wyroku postępowanie prowadzone ponownie przez Prezydenta Miasta [...] stało się bezprzedmiotowe, ponieważ sprawę powinien procedować Wojewoda jako organ II instancji. Tym samym bezprzedmiotowe jest również rozstrzygnięcie Wojewody uchylające postanowienie Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania, a w konsekwencji także toczące się postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie należało umorzyć. Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody, którym organ II instancji uchylił postanowienie Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego. Należy wskazać, że postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania mają charakter incydentalny (wpadkowy) i pełnią rolę służebną wobec postępowania zasadniczego (w tym przypadku postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę). Tym samym ich byt prawny zamyka się w całości w granicach czasowych postępowania głównego. W konsekwencji, najpóźniej wraz z zakończeniem tego postępowania, postanowienie wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania upada, a tym samym skarga uprzednio wniesiona na takie postanowienie traci swój przedmiot. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Okoliczności wskazujące na bezprzedmiotowość postępowania interpretuje się powszechnie jako takie zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodujące, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna (zob. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 16 lipca 2014 r. IV SA/Po 262/14, z 5 lutego 2015 r. IV SA/Po 543/14, z 9 maja 2017 r. IV SA/Po 211/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 marca 2024 r. II SA/Łd 1025/23, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Istotne jest, aby okoliczność będąca przyczyną umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego nastąpiła już po wszczęciu postępowania przed sądem tj. po wniesieniu skargi i miała charakter trwały. Wystąpienie okoliczności przed wniesieniem skargi spowoduje jej odrzucenie przez sąd (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2019 r. II OSK 1114/18, z 24 sierpnia 2011 r. I GSK 1004/11, z 20 stycznia 2011 r. II OSK 2453/10 oraz J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 161, a także T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 161). W kontrolowanym postępowaniu organ I instancji wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania w sytuacji, gdy od wydanej przez Wojewodę decyzji kasatoryjnej złożony został sprzeciw w rozumieniu art. 64a P.p.s.a. W postanowieniu o zawieszeniu Prezydent Miasta [...] zastrzegł nadto, że wiąże ono do czasu rozstrzygnięcia sprawy ze sprzeciwu inwestora na decyzję kasatoryjną. Sprzeciw ten został następnie rozpoznany przez tutejszy Sąd wyrokiem z 12 sierpnia 2026 r. sygn. III SA/Po 344/26, którym uchylono zaskarżoną decyzję kasatoryjną Wojewody. W myśl art. 151a § 1 i 3 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Od wyroku, o którym mowa w § 1, nie przysługuje środek odwoławczy, z tym że na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie grzywny przysługuje zażalenie. Konsekwencją wydania wyroku z 12 sierpnia 2026 r. sygn. III SA/Po 344/26 jest obowiązek rozpoznania przez Wojewodę odwołań wywiedzionych od decyzji organu I instancji z 19 stycznia 2022 r. nr [...] ([...]). Obecnie postępowanie administracyjne toczy się przed organem odwoławczym i odpadła przyczyna zawieszenia postępowania przez Prezydentem Miasta [...]. Innymi słowy, uchylenie przez Sąd rozstrzygnięcia Wojewody doprowadziło do powrotu postępowania głównego na etap II instancji. Rozpoznanie sprzeciwu spowodowało, że niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego przed organem I instancji stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów konieczne stało się umorzenie postępowania, o czym Sąd orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego z uwagi na umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Stosownie do art. 200 § 1 P.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji obowiązuje zasada, iż zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu tylko przypadku uwzględnienia skargi. Wyjątek od tejże zasady ustanawia art. 201 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania wyłącznie z przyczyny określonej w art. 54 § 3, czyli dokonania przez organ autokontroli. Poza sytuacjami opisanymi we wskazanym przepisie brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 201; H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 201; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 marca 2025 r. II SA/Po 843/24). W postępowaniu objętym kontrolą organ nie skorzystał z uprawnień autokontrolnych. W konsekwencji należy przyjąć, że brak było podstaw dla zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania od organu.