III SA/Po 629/20

Dnia 2 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Szymon Widłak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2021 roku sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę

Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: "DIAS") postanowieniem z [...] lipca 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia W. N. (dalej: "strona") na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. (dalej: "Dyrektor ZUS") z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia z mocy prawa administracyjnego postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Dyrektor ZUS na podstawie tytułów wykonawczych z [...] marca 2020 r., nr od [...] do [...], wystawionych w związku z zaległościami wynikającymi z nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, wszczął wobec strony postępowanie egzekucyjne. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono stronie [...] marca 2020 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z [...] marca 2020 r. Pismami z [...] kwietnia 2020 r. strona zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, kwestionując istnienie obowiązku, doręczenie upomnienia oraz sposób sporządzenia tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). W dniu [...] kwietnia 2020 r. Dyrektor ZUS postanowieniem nr [...], na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., stwierdził zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. W zażaleniu strona zarzuciła, że wydane postanowienie nie odpowiada prawu, bowiem nie odnosi się do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. DIAS utrzymując w mocy postanowienie I instancji wskazał, że w sytuacji, w której strona wniosła zarzuty prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. uległo zawieszeniu z mocy prawa. Jednocześnie organ egzekucyjny był zobowiązany do wydania stwierdzającego ten fakt postanowienia. Organ II instancji stwierdził, że w postanowieniu o zawieszeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na wniesione zarzuty, nie rozstrzyga się kwestii poruszonych w zarzutach. Procedurę postępowania w zakresie tego środka reguluje art. 34 u.p.e.a. Dyrektor ZUS postanowieniem z [...] maja 2020 r. rozpatrzył odmownie wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W skardze do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego, skarżący podniósł, że postanowienie to nie odpowiada prawu, bowiem organ nie rozpoznał prawomocnie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, co stanowi zagadnienie. Dyrektor ZUS postanowieniem z [...] maja 2020 r. rozpatrzył odmownie wniosek o umorzenie postępowania, jednak zażalenie na to rozstrzygnięcie nie zostało jeszcze prawomocnie rozpoznane. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Przepis ten przewiduje, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Jak przewiduje natomiast art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Jest to odstępstwo od przewidzianej w art. 10 w zw. z art. 90 P.p.s.a. zasady jawnego rozpoznania sprawy. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lipca 2020 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania, przez co – w świetle art. 145 § 1 P.p.s.a. – brak jest podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Procesową podstawą rozstrzygnięcia w sprawie poddanej kontroli tut. Sądu jest art. 35 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji z [...] lipca 2020 r., dokonanej ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070). Zgodnie z przywołanym art. 35 § 1 u.p.e.a. zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W realiach kontrolowanej sprawy bezsporne jest, że skarżący pismami z [...] kwietnia 2020 r. zgłosił na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzenia przez Dyrektora ZUS egzekucji administracyjnej, co zaktualizowało dyspozycję normy prawnej wyrażonej w art. 35 § 1 u.p.e.a., a więc doprowadziło – na podstawie tego przepisu – do zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych tak zarzutów. Na powyższej podstawie prawnej zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje co prawda z mocy prawa, lecz mimo to organ egzekucyjny zobligowany pozostaje do wydania postanowienia w tej sprawie w oparciu o art. 56 § 3 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2997/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), co też prawidłowo uczynił Dyrektor ZUS. Podkreślenia wymaga, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. ma na celu czasową ochronę zobowiązanego do momentu ostatecznego rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów, które prowadzić może – w razie zasadności zarzutów – do umorzenia postępowania egzekucyjnego (zob. art. 34 § 4 u.p.e.a.). Zawieszenie postępowania egzekucyjnego powoduje jego czasowe wstrzymanie i brak możliwości podjęcia przez organ egzekucyjny dalszych czynności egzekucyjnych (por. art. 58 u.p.e.a.). Stosownie do art. 35 § 2 u.p.e.a. w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny może dokonać na podstawie tytułu wykonawczego jedynie zabezpieczenia na wniosek wierzyciela lub z urzędu. Bezpodstawne w świetle powyższych uwag jest oczekiwanie przez skarżącego, aby w pierwszej kolejności – przed zawieszeniem postępowania egzekucyjnego – doszło do ostatecznego rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów. Uznanie za prawidłowe stanowiska skarżącego prowadziłoby wprost do zaprzeczenia rozwiązania przyjętego w art. 35 § 1 u.p.e.a., a w praktyce oznaczałoby pozbawienie skarżącego wspomnianej powyżej czasowej ochrony, jaką przepis ten przewiduje. Mając powyższe na uwadze skargę oddalono, o czym orzeczono w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.