III SA/Po 594/18

Dnia 13 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019r. przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] z dnia [...]r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Uzasadnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję [...] z dnia [...] r. w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w kwocie [...] zł za zajęcia pasa drogowego drogi gminnej do dnia [...] r. i drogi wojewódzkiej od dnia [...] r. poprzez umieszczenie reklamy od[...] r. do [...] r. bez zezwolenia zarządcy drogi. W uzasadnieniu organ wskazał, że kara została nałożona za umieszczenie reklamy o łącznej powierzchni [...] m kw. na okres [...] dni w pasie drogowym drogi wojewódzkiej i [...] dni w pasie drogowym drogi gminnej. W okresie od [...] do [...]r. Fakt umieszczenia reklamy bez zgody [...] stwierdzono podczas kontroli pasa drogowego w dniu [...] r. Chodziło o reklamę z napisem [...] umieszczoną pod znakiem drogowym [...]. W trakcie oględzin w dniu [...] r. stwierdzono dalsze zajmowanie pasa drogowego przez przedmiotową reklamę. Organ I instancji wydał w dniu [...] r. ( po ponownym rozpatrzeniu sprawy ) decyzję nakładającą karę na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Po rozpatrzeniu odwołania strony organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jego ocenie podmiotem zobowiązanym do uiszczenia kary był skarżący jako właściciel reklamy, który wystąpił o zgodę na umieszczenie znaku drogowego informującego o występującym w pobliżu [...]. W piśmie z dnia [...] r. zezwalającym na umieszczenie znaku drogowego organ wskazał, że dopuszcza się zawieszenie pod nim tabliczki z nazwą [...], ale wymagało to uzyskania zgody zarządcy drogi. Brak takiej zgody oznaczał w ocenie organu konieczność nałożenia kary pieniężnej. Bezsporny był fakt umieszczenia reklamy w pasie drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się generalnie na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje : Skarga okazała się uzasadniona, albowiem w ocenie Sądu decyzje organów obu instancji zostały wydane bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego, co oznaczało poczynienie niepełnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy i jej stanu prawnego. Zdaniem organów podstawą do nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych było to, że w piśmie z dnia [...] r. zezwalającym na umieszczenie znaku drogowego właściwy organ wskazał, że dopuszcza się zawieszenie pod nim tabliczki z nazwą [...], ale wymagało to uzyskania odrębnej zgody zarządy drogi. Z kolei w ocenie skarżącego sama zgoda na umieszczenie znaku drogowego wraz z tabliczką z nazwą [...] oznaczała, że nie było wymagane uzyskanie dodatkowej zgody na zamieszczenie samej tabliczki ze strony odpowiedniego organu. W aktach sprawy jest pismo [...] z dnia [...] r. w którym wyraża się zgodę na [...] lokalizacji znaków [...] według projektu i dopuszcza się pod tym znakiem zawieszenie tabliczki z nazwą [...]. Z samego pisma nie wynika, że zawieszenie tabliczki tego rodzaju oznacza konieczność uzyskiwania dodatkowej zgody organu. Z akt sprawy nie wynika ponadto, że po[...] r. wydawano jakiekolwiek dodatkowe zgody skarżącemu na umieszczanie znaków drogowych z tabliczkami informującymi o [...]. W uzasadnieniach swoich decyzji organy I i II instancji nie wskazały, na jakiej podstawie prawnej taka dodatkowa zgoda była wymagana. Z tego powodu kontrolowane decyzje nie poddają się praktycznie kontroli sądowej w zakresie ich legalności. Sąd nie ma bowiem wiedzy, na jakiej podstawie organy stwierdziły konieczność uzyskania przez skarżącego dodatkowej zgody na zamieszczenie pod znakiem tabliczki z nazwą [...]. Jest to tymczasem okoliczność kluczowa w zakresie tego, czy skarżący może w ogóle ponieść odpowiedzialność za zajęcie przedmiotowego pasa drogowego. Skarżący wskazywał w ramach skargi, że już w [...] r. toczyło się postępowanie dotyczące kwestii umieszczenia tabliczki z nazwą [...] pod znakiem drogowym, jednak wówczas nie doszło do nałożenia kary pieniężnej. Skarżący złożył wyjaśnienia i od tego czasu nie wydano żadnej decyzji związanej ze zmianą udzielonej w [...] roku zgody jak też nie nałożono na skarżącego kary pieniężnej, stąd też przekonanie skarżącego, że zgodę na powyższe posiada od [...] roku. Organ w ogóle w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do tej kwestii. Sąd nie ma wiedzy czy w istocie miało już wcześniej miejsce takie postępowanie i jakie były dalsze jego losy a to rzutuje na postawę skarżącego, który miał prawo uznać , że złożone przez niego wyjaśnienia okazały się dla organu wystarczające i wówczas interpretacja zgody udzielonej przez organ w [...] roku prowadziła do uznania przez organ racji po stronie skarżącego. Obecnie, o ile twierdzenia skarżącego się potwierdzą , sprzeczne z zasadą zaufania obywatela do organu byłoby karanie za umieszczenie w pasie drogowym przedmiotowej tabliczki z nazwą [...] . Zdaniem Sądu wszystkie te okoliczności winny być wyjaśnione w ramach prowadzonego postępowania przez organy I i II instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny zatem wskazać precyzyjnie i kategorycznie, na jakiej podstawie prawnej uznano obecnie istnienie po stronie skarżącego obowiązku uzyskania dodatkowej zgody na zamieszczenie tabliczki z nazwą [...] pod znakiem drogowym. Tylko jednoznaczne ustalenia organów w tym zakresie pozwolą na stwierdzenie, czy skarżący mógł być obciążony przedmiotową karą pieniężną. Z powodu niepełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i dokonania niepełnej oceny stanu prawnego Sąd stwierdził naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 kpa, co skutkować winno uchyleniem decyzji obu instancji. Z powyższych względów orzeczono jak w pkt. I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302). O zwrocie stronie skarżącej kosztów postępowania postanowiono w oparciu o art. 200 powyższej ustawy.