III SA/Po 537/18

Dnia 29 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego i określenia jego wysokości oddala skargę

Decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] na podstawie art. 5 pkt 39, art. 6 ust.3 lit. a), art. 22 ust. 4-7, art. 23 ust. 3, art. 26, art. 29, art. 44, art. 46, art. 49, art. 53, art. 56, art. 57, art. 59, art. 60, art. 69, art. 74 ust. 3, art. 79 ust.1a, 2a, 3, art. 83 ust. 1, art. 85, art. 87 ust. 1, art. 101, art. 102 ust. 1 i 3, art. 105, art. 108 ust. 1, art. 114, art. 134, art. 139, art. 201 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z dnia 10.10.2013 r. z późn. zm., zwanego dalej UKC) oraz art. 1 podpunkt 5, 40, art. 8, art. 12, art. 87 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29 grudnia 2015 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie delegowane) oraz art. 1 pkt 2 ppkt 3, art. 9 ust. 1 pkt f, ust. 3, art. 39 ust. 1-2, art. 44, art. 48, art. 146 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie wykonawcze); na podstawie Zintegrowanej Taryfy WE (TARIC) ustanowioną na podstawie art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L nr 256 z dnia 07 września 1987 r. z późn. zm.), na podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1754 z dnia 6 października 2015 r. zmieniającego załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady nr 2658/87 (Dz. Urz. WE L nr 294 z 28.10.2016 r.) a także na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1880, z późn. zm., dalej jako Prawo celne) w związku z nielegalnym wprowadzeniem na obszar celny UE, w dniu [...] marca 2017 r. przez R. N. towaru w postaci: obuwia, odzieży i okularów: 1. stwierdził powstanie długu celnego w dniu [...] marca 2017 r. i określił jego kwotę w wysokości [...] złotych, 2. na podstawie art. 88 rozporządzenia delegowanego odstąpił od powiadomienia o powstałym długu celnym bowiem kwota należności celnych przywozowych jest niższa niż 10 EURO. Uzasadniając decyzję organ napisał, że w dniu [...] marca 2017 r. podczas wykonywania czynności służbowych funkcjonariusze Oddziału Celnego [...] zatrzymali do kontroli bagaż należący do R. N. (dalej jako strona, skarżący), powracającego [...]. Bagaż stanowiły cztery walizki oznaczone zawieszkami z nazwiskiem jej nadawcy tj. R. N., nadane w porcie wylotu - w [...]. Skarżący, przekraczając granicę Unii, przeszedł przez tzw. "zieloną linię" trzymając w ręku tylko jedną walizkę. Nie zadeklarował żadnego towaru do odprawy celnej. Pozostały towar, zapakowany w 3 walizki nadane przez stronę w [...], został przez niego pozostawiony na taśmie bagażowej. Szczegółowa kontrola bagażu podróżnego (trzymanego w ręku przez stronę) doprowadziła do ujawnienia znacznych ilości towaru w postaci: odzieży, obuwia, okularów i biżuterii. Towar ten - pomimo braku opakowań - nie nosił śladów użytkowania, a jego ilość wskazywała jednoznacznie na cel handlowy. Zgodnie z oświadczeniem strony towar znajdujący się w bagażu został przez niego zakupiony w dniu [...] marca 2017 r. w [...], co jego zdaniem ma potwierdzać przedłożony rachunek. W ramach limitów zwolnień wydano stronie, znajdujące się w bagażu podróżnym, rzeczy, które wskazała jako osobiste oraz część zakupionych towarów. Natomiast pozostały towar zatrzymano w depozycie za pokwitowaniem, celem przeprowadzenia postępowania z uwagi na podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej. Co do pozostałego towaru organ celno-podatkowy określił kwotę długu celnego, przyjmując wartość towarów wskazaną w przedłożonym przez stronę rachunku. Od opisanej decyzji skarżący, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł odwołanie, domagając się uchylenia decyzji i oceniając, że brak podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, wskazując na art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 73 ust. 1 Prawa celnego, art. 44 ust. 4, art. 70, art. 79, art. 85 UKC, art. 41 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16.11.2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324 z dnia 10.12.2009 r., wersja ujednolicona), art. 56 ust. 1, 2, 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm., dalej jako ustawa o VAT), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję organ napisał, że zgodnie z art. 41 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16.11.2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324 z dnia 10.12.2009 r., dalej jako rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009) towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnych przyjeżdżających z państw trzecich są zwolnione z należności celnych przywozowych, jeżeli przywożone towary są zwolnione z podatku od wartości dodanej (VAT) na mocy przepisów prawa krajowego przyjętych zgodnie z przepisami dyrektywy Rady 2007/74/WE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy. Towary przywożone na terytoria wymienione w art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej podlegają tym samym przepisom dotyczącym zwolnienia celnego co towary przywożone do innych części terytorium danego państwa członkowskiego. Z kolei art. 56 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że zwalnia się od podatku import towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego przybywającego z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, jeżeli ilość i rodzaj tych towarów wskazuje na przywóz o charakterze niehandlowym, a wartość tych towarów nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 300 euro. Natomiast w ust. 2 tego artykułu zawarto zapis, iż w przypadku podróżnych w transporcie lotniczym i morskim zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się do importu towarów, których wartość nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 430 euro. Zgodnie z art. 79 ust. 1 UKC jeżeli towary podlegają należnościom celnym przywozowym, dług celny w przywozie powstaje w przypadku niewypełnienia: a) jednego z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego, dotyczących wprowadzania towarów nieunijnych na obszar celny Unii, usunięcia spod dozoru celnego, przemieszczania, przetwarzania, składowania, czasowego składowania, odprawy czasowej tych towarów lub dysponowania nimi na tym obszarze; b) jednego z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego dotyczących końcowego przeznaczenia towarów na obszarze celnym Unii; c) jednego z warunków wymaganych do objęcia towarów nieunijnych procedurą celną lub przyznania zwolnienia z cła lub obniżonej stawki celnej przywozowej ze względu na końcowe przeznaczenie towaru. Z kolei ust. 3 ww. artykułu stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lit. a) i b), dłużnikiem jest: a) każda osoba zobowiązana do wypełnienia danych obowiązków; b) każda osoba, która wiedziała lub powinna była wiedzieć o niewypełnieniu obowiązku wynikającego z przepisów prawa celnego, a która działała na rzecz osoby zobowiązanej do wypełnienia obowiązku lub uczestniczyła w działaniu, które doprowadziło do niewypełnienia obowiązku; c) każda osoba, która nabyła lub posiadała towary i która w chwili ich nabycia lub wejścia w ich posiadanie wiedziała lub powinna była wiedzieć, że obowiązek wynikający z przepisów prawa celnego nie został wypełniony. Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. N., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 121 § 1 O.p. w zw. z art.73 ust. 1 Prawa celnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania strony do organów podatkowych (organu celnego), a w szczególności poprzez takie wartościowanie zebranych w sprawie dowodów, które odpowiadało z góry przyjętemu przez organ rozstrzygnięciu, przy jednoczesnym deprecjonowaniu dowodów przedkładanych przez stronę lub pomijaniu wnioskowanych przez stronę środków dowodowych nieprzystających do koncepcji z góry założonej przez organ, co w efekcie doprowadziło do ustalenia niezgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego sprawy. Dalej zarzucił naruszenie art. 122 w zw. 180 § 1 i 187 § 1 O.p. i art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań do załatwienia sprawy, art. 188 O.p. w zw. z art.73 ust. 1 Prawa celnego poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę czynności dowodowych, których celem było stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a także art. 191 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób wykraczający poza swobodną ocenę dowodów. Nadto zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 79 ust. 1 UKC poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy brak było podstaw faktycznych do zastosowania tego przepisu, art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w zw. z art. 41 rozporządzenia Rady WE nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji stwierdzenie powstania długu celnego w sytuacji, gdy okoliczności niniejszej sprawy, w tym przede wszystkim okazjonalny charakter przewozu oraz rodzaj towaru świadczą o przywozie towaru na własny użytek. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Organ prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji na art. 41 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009, zgodnie z którym towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnych przyjeżdżających z państw trzecich są zwolnione z należności celnych przywozowych, jeżeli przywożone towary są zwolnione z podatku od wartości dodanej (VAT) na mocy przepisów prawa krajowego przyjętych zgodnie z przepisami dyrektywy Rady 2007/74/WE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy. Z kolei art. 56 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że zwalnia się od podatku import towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego przybywającego z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, jeżeli ilość i rodzaj tych towarów wskazuje na przywóz o charakterze niehandlowym, a wartość tych towarów nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 300 euro, jednak w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie ust. 2 tego artykułu, zgodnie z którym, w przypadku podróżnych w transporcie lotniczym i morskim zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się do importu towarów, których wartość nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 430 euro. Ponadto w ust. 6 tego artykułu zdefiniowano pojęcie przywozu o charakterze niehandlowym, który rozumie się jako przywóz spełniający następujące warunki: odbywa się on okazjonalnie i obejmuje wyłącznie towary na własny użytek podróżnych lub ich rodzin lub towary przeznaczone na prezenty. Jest poza sporem, że skarżący nie deklarował żadnego towaru do odprawy celnej. Szczegółowa kontrola zawartości walizki, którą skarżący trzymał w ręku, wykazała, że poza rzeczami które skarżący wskazał jako osobiste oraz częścią zakupionych towarów – które to rzeczy zostały skarżącemu wydane, znajdowały się także: obuwie damskie, torebki damskie, okulary i biżuteria. Sąd ma przy tym na uwadze, że – jak wynika z akt sprawy III SA/Po 769/18 skarżący, przekraczając granicę Unii, przeszedł przez tzw. "zieloną linię" trzymając w ręku tylko jeden bagaż, ale pozostały towar, zapakowany w trzy walizki nadane przez skarżącego w [...], został przez niego pozostawiony na taśmie bagażowej. Sąd wskazuje, że na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2019 r. oddalił także drugą skargę R. N. - na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z [...] października 2018 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] maja 2018 r. o stwierdzeniu powstania długu celnego w dniu [...] marca 2017 r., dotyczącego towaru zapakowanego w ww. trzy walizki, przywiezionego podczas powrotu z tej samej podróży. Zarazem z ustaleń organu I instancji wnika, że kontrola towaru nadanego przez stronę w trzech walizkach dowodzi, iż towar był przedmiotem zakupu, jak i czynności konfekcjonowania i pakowania wraz z towarem znajdującym się w walizce, którą skarżący miał w ręku przekraczając przez tzw. "zieloną linię", o czym świadczą identyczne egzemplarze niektórych towarów w obu sprawach albo towar dający możliwość "sparowania". Wprawdzie organy prowadziły dwie sprawy: niniejszą oraz dotyczącą długu celnego powstałego na skutek przywozu towarów zapakowanych w ww. trzy walizki pozostawione na taśmie bagażowej, to Sąd nie ma wątpliwości, że w świetle ww. okoliczności organy prawidłowo ustaliły, że przywóz wszystkich towarów miał charakter handlowy. Skoro skarżący nie przedstawił przedmiotowych towarów organom celnym w sposób przewidziany przepisami prawa, a ponadto nie spełnił wszystkich warunków wymaganych kumulatywnie dla zwolnień celnych w ruchu podróżnych, zatem prawidłowo organ I instancji stwierdził powstanie długu celnego. Wtórną kwestią jest okoliczność, że łącznie kwota cła okazała się niższa niż [...] euro. Zgodnie bowiem z art. 88 rozporządzenia delegowanego, organy celne mogą odstąpić od powiadomienia o długu celnym powstałym w wyniku niespełnienia warunków lub obowiązków, o których mowa w art. 79 lub 82 kodeksu, jeżeli kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest niższa niż [...] euro. Co w niniejszej sprawie miało miejsce. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.