III SA/Po 534/25

Dnia 2 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi Ł. M. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Postanowieniem z 18 czerwca 2025 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] orzekł o oddaleniu zarzutów Ł. M. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiocie podania małoletniej Z. M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Ł. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, którego nie podpisał. Postanowieniem z 22 lipca 2025 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: K.p.a.", oraz art. 17 § 1 i art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.), dalej: "p.e.a.", orzekł o uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji w części (w zakresie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego) i umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w tej części oraz o utrzymaniu postanowienia w pozostałej części. W skardze na postanowienie organu odwoławczego zarzucono naruszenie art. 64 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie polegające na braku wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego zażalenia w postaci braku podpisu strony. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części, w jakiej organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi wskazując, że składanie przez skarżącego niepodpisanych pism może oznaczać nadużycie prawa, które nie zasługuje na ochronę. W dodatkowym piśmie procesowym skarżący podniósł, że niepodpisanie zażalenia nie stanowi nadużycia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżone postanowienie narusza art. 64 § 2 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu K.p.a. w stosunku do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego jest państwowy wojewódzki inspektor sanitarny (art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej; Dz. U. z 2024 r. poz. 416). W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy K.p.a. (art. 37 ust. 1 powyższej ustawy). Podanie wniesione na piśmie (m. in. zażalenie) powinno być podpisane przez wnoszącego (art. 63 § 3 K.p.a.). W przepisie tym chodzi o podpis własnoręczny. Jeżeli podanie nie spełnia powyższego wymagania, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braku w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.). Zażalenie wniesione przez skarżącego na postanowienie organu pierwszej instancji nie zostało przez niego podpisane. W takiej sytuacji organ odwoławczy miał obowiązek wezwania wnoszącego zażalenie do usunięcia tego braku w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.). Obowiązku tego organ odwoławczy nie wykonał, rozpatrując niepodpisane zażalenie. Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku wezwania i nieusunięcia braku formalnego zażalenia podlegałoby ono pozostawieniu bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.). W realiach kontrolowanej sprawy nie można uznać, że wniesienie niepodpisanego zażalenia stanowi nadużycie prawa. Poza tym, w przypadku nadużycia prawa organ odwoławczy nie mógłby merytorycznie rozpatrzyć zażalenia (gdyż miało ono brak formalny), natomiast mógłby bez wezwania w trybie art. 64 § 2 K.p.a. pozostawić je bez rozpoznania. Paradoksem byłoby bowiem uznanie, że niepodpisanie zażalenia stanowi nadużycie prawa i jednoczesne rozpatrzenie niepodpisanego zażalenia bez wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego. Organ odwoławczy zastosuje się do powyższych uwag wzywając stronę do podpisania zażalenia w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Wobec tego w pkt I. sentencji wyroku Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów sądowych zapadło w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.