III SA/Po 505/17

Dnia 17 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok [...] oddala skargę

Uzasadnienie. Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia [...] r. umarzającą x postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne wariantu 2.3 Trwałe użytki zielone oraz odmawiającą przyznania jej płatności rolnośrodowiskowych PROW 2007-2013 ( w zakresie pakietu 3 wariant 3.1.2, pakietu 4 wariant 4.1 i pakietu 5 wariant 5.1 ). Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym. W dniu[...] r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok [...] ( płatności rolnośrodowiskowej ). Zadeklarowała ona realizację pakietów : 2 – rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.3 – trwałe użytki zielone – pow. [...] ha 3 – ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.2 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 – pow. [...] ha 4 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków – pow. [...] ha 5 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków na pow. [...] ha. W toku postępowania strona wycofała wniosek w zakresie realizacji pakietu 2.3 i w tym zakresie należało umorzyć postępowanie. W pozostałym zakresie wniosek został poddany kontroli administracyjnej. Ustalono w jej trakcie, że strona podjęła zobowiązanie w programie rolnośrodowiskowym po raz pierwszy w dniu [...] r. na pakietach : 2 – rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.3 – trwałe użytki zielone 3 – ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.2 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 5 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Ostatnim rokiem składania wniosków był rok , [...] albowiem 5 letni okres zobowiązania rolnośrodowiskowego trwał do dnia [...] roku. Nie było zatem podstaw do przyznania płatności za rok [...]. W czwartym i piątym roku realizacji programu strona zadeklarowała realizację pakietu 4 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Dodanie tego wariantu 4.1. w latach [...]nie było możliwe, wobec czego nie było również podstaw do przyznania płatności z tego tytułu za rok [...]. Strona zadeklarowała realizację tego pakietu również w 6 roku realizacji programu – na pow. [...] ha. Nie było jednak podstaw do przyznania płatności w tym zakresie. Strona wnosiła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przed tutejszym Sądem spraw o sygn. III SA/Po 1265/15 i III SA/Po 407/16. Organ II instancji wskazał, że nieprawomocny wyrok WSA w Poznaniu sygn. III SA/Po 407/16 dotyczy decyzji w zakresie płatności rolnośrodowiskowych za[...] rok. Sprawa o sygn. III SA/Po 1265/15 dotyczy nieskutecznego przejęcia przez stronę zobowiązania rolnośrodowiskowego za [...] rok ( Sąd wydał nieprawomocny wyrok oddalający skargę w dniu [...] r. ). Wyroki wydane w powyższych sprawach są nieprawomocne, ale zaskarżone akty administracyjne są ostateczne i wywołują określone skutki prawne. W skardze do WSA w Poznaniu strona zarzuciła decyzji naruszenie : - art. 8 i 9 kpa - przedwczesne wydanie decyzji w zakresie płatności PRŚ za [...] r. ,albowiem postępowanie w sprawie płatności za [...]rok nie zostało prawomocnie rozstrzygnięte - art. 97 § 1 pkt. 4 kpa poprzez nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowań w sprawach III SA/Po 1265/15 i III SA/Po 407/16. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W dniu [...] r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok [...] ( płatności rolnośrodowiskowej ). Zadeklarowała ona realizację pakietów : 2 – rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.3 – trwałe użytki zielone – pow. [...] ha 3 – ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.2 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 – pow. [...] ha 4 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków – pow. [...] ha 5 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków na pow. h[...]a. W toku postępowania strona wycofała wniosek w zakresie realizacji pakietu 2.3 i w tym zakresie należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 k.p.a.. Decyzje organów obu instancji były zatem w powyższym zakresie prawidłowe. W pozostałym zakresie wniosek został poddany kontroli administracyjnej. Ustalono w jej trakcie, że strona podjęła zobowiązanie w programie rolnośrodowiskowym po raz pierwszy w dniu [...]r. na pakietach : 2 – rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.3 – trwałe użytki zielone 3 – ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.2 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 5 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007 – 2013 ( Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ) płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Ostatnim rokiem składania wniosków był rok [...], albowiem [...] letni okres zobowiązania rolnośrodowiskowego trwał 5 lat – do dnia [...] roku. Nie było zatem podstaw do przyznania płatności za rok [...] Wskazać należy ponadto, że zgodnie z § 6 ust. 1 powyższego rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że zmiana ta polega na: 1) zwiększeniu obszaru gruntów rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, lub zmniejszeniu tego obszaru, jeżeli mimo tego zmniejszenia zobowiązaniem tym będzie objęty obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013; 2) jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 6; 3) jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7; 4) zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej 5) zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach - wariantu pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 - wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i bez względu na zmianę wielkości obszaru, na którym to zobowiązanie jest realizowane; 6) zwiększeniu liczby zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 lub zmniejszeniu liczby tych zwierząt, jeżeli mimo tego zmniejszenia liczba tych zwierząt nie będzie niższa niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana: a) pierwsza płatność rolnośrodowiskowa lub b) płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r. - w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011 r.; 7 ) zmianie wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inny z tych wariantów. W czwartym i piątym roku realizacji programu strona zadeklarowała realizację pakietu 4 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Dodanie tego wariantu 4.1. w latach [...] nie było możliwe, wobec czego nie było również podstaw do przyznania płatności z tego tytułu za rok [...]. Strona zadeklarowała realizację tego pakietu również w [...] roku realizacji programu – na pow. [...]ha. Nie było jednak podstaw do przyznania płatności w tym zakresie. Również w tej kwestii decyzje organów obu instancji były prawidłowe. Strona wnosiła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przed tutejszym Sądem spraw o sygn.. III SA/Po 1265/15 i III SA/Po 407/16. Nieprawomocny wyrok WSA w Poznaniu sygn. III SA/Po 407/16 dotyczy decyzji w zakresie płatności rolnośrodowiskowych za [...]rok. Sprawa o sygn.. III SA/Po 1265/15 dotyczy nieskutecznego przejęcia przez stronę zobowiązania rolnośrodowiskowego za [...] rok ( Sąd wydał nieprawomocny wyrok oddalający skargę w dniu 6 kwietnia 2015 r. ). Zasadnie uznał zdaniem Sądu organ II instancji, że wyroki wydane w powyższych sprawach są wprawdzie nieprawomocne, ale zaskarżone akty administracyjne są ostateczne i wywołują określone skutki prawne. Mogły one zatem stanowić podstawę wydania decyzji w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym dotyczącym płatności za [...] rok. W przypadku uchylenia powyższych wyroków i aktów administracyjnych dotyczących płatności za [...] rok będzie istniała podstawa do wznowienia postępowania w zakresie płatności za [...]rok. Zważyć bowiem należy, iż w sprawie o sygn. akt III SA/Po 1265/15 tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016roku oddalił skargę. W tej sprawie Sąd rozstrzygał kwestię zasadności odmowy przez organ przywrócenia skarżącej terminu do usunięcia braków we wniosku dotyczącym wstąpienia skarżącej do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia posiadania gruntów lub stada zwierząt ras lokalnych. Sąd oddalając skargę skarżącej przesadził tym samym, że organ miał rację w powyższej kwestii . Tym samym należało uznać, że nie doszło do skutecznego przejęcia posiadania przez skarżącą gruntów od [...]. Ta z kolei okoliczność miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez tut. Sąd wszczętej na skutek skargi na decyzję organu przyznającą skarżącej płatność rolnośrodowiskową na [...] rok w pomniejszonej wysokości (sprawa o sygn. akt III SA/Po 407/16). W sprawie tej Sąd wydał w dniu 15 grudnia 2016r. wyrok, którym oddalił skargę skarżącej wniesioną na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia. [...] wydaną w tymże przedmiocie. Sąd uznał tym samym za prawidłowe ustalenia organu, że wskutek nieskutecznego przejęcia przez skarżąca działek w ramach pakietu 5.1, płatność nie mogła być przyznana a także, iż rok [...]był czwartym rokiem realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego i zwiększenie powierzchni pakietu 5 w wariancie 5.1 o powierzchnię nieskutecznie przejętych działek stanowiło nieuprawnioną próbę zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego wskutek czego ostatecznie płatność rolnośrodowiskowa w ocenie Sądu prawidłowo została przez organ skażonej umniejszona. Sąd zauważa, że powyższe rozstrzygnięcia nie są prawomocne (wniesiono skargi kasacyjne) i w sytuacji ich uchylenia przez NSA będzie podstawa do wznowienia postępowania, niemniej w chwili obecnej należy zaakcentować, że nieskuteczne przejęcie posiadania gruntów od [...] rodzi takie konsekwencje, że płatność rolnośrodowiskowa dla pakietu 5- Ochrona zagrożonego gatunku ptaków siedlisk przyrodniczych na obszarach NATURA 2000, wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków nie mogła być skarżącej przyznana na rok [...]jak i [...] . Skarżąca podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe 5-letnie (PROW 2007-2013) w[...] roku i rok [...] był ostatnim rokiem składania wniosków dla pakietu powyższego, zaś zadeklarowanie tego pakietu w czwartym i piątym roku było nieuprawnione w świetle § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. Konsekwencją powyższego jest odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej skarżącej na rok [...] . Ponieważ skarżąca w czwartym i piątym roku trwania zobowiązania zadeklarował również pakiet 4 , słusznie więc organ w powołaniu się na ww przepis rozporządzenia wykluczył ten pakiet z płatności. Nie ma racji skarżąca powołując się na przepis § 35 ust. 1 i 2 rozporządzenia bowiem nie doszło do skutecznego przejęcia działek od [...] Z uwagi na powyższe zarzuty formułowane w skardze Sad ocenił jako niezasadne i w tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.