III SA/Po 498/14

Dnia 6 sierpnia 2014 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia ustanowić dla A. F. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie

Dnia 4 sierpnia 2014 roku A. F. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku A. F. wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Miesięczne dochody wspólnego gospodarstwa domowego obejmują rentę inwalidzką wnioskodawcy w wysokości [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz emeryturę żony wnioskodawcy w wysokości [...] zł. Wnioskodawca zaznaczył, że po potrąceniu przez ZUS zaległych składek jego świadczenie rentowe wynosi [...] zł. Córka wnioskodawcy pozostaje bezrobotna i nie posiada prawa do zasiłku. Wnioskodawca wraz żoną posiadają działkę budowlaną o powierzchni [...] ha, na której posadowiony jest dom o powierzchni [...] m² oraz budynek gospodarczy i garaż o powierzchni [...] m². Wnioskodawca posiada również dwa samochody: Nissan Primera wyprodukowany w 1993 roku (wartość [...] zł) oraz Ford Transit wyprodukowany w 1996 roku (wartość [...] zł). Wnioskodawca nie posiada żadnych ruchomości o wartości przekraczającej 3000 euro, a także żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Dodatkowo wnioskodawca oszacował w następujący sposób koszty utrzymania: utrzymanie domu – [...] zł, leki – [...] zł, środki czystości – [...] zł, jedzenie – [...] zł, telefon – [...] zł, ubezpieczenie PZU żony – [...] zł. W uzasadnieniu wniosku A. F. wskazał, że koszty utrzymania domu i rodziny są tak duże, że nie jest w stanie opłacić kosztów postępowania, ani wynająć adwokata bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W tych okolicznościach na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym uniemożliwia to brak środków finansowych. Oznacza to, że prawo pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Jedynymi kryteriami przyznania prawa pomocy jest więc wykazanie przez osoby zainteresowane ich trudnej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że trzyosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawca jest obecnie utrzymywane ze świadczeń rentowych i społecznych w łącznej kwocie [...] zł brutto. Taka kwota jest dodatkowo znacznie zmniejszona przez zajęcie jakiego dokonuje ZUS z tytułu zaległych składek, co w efekcie umożliwia wnioskodawcy pokrycie bieżących kosztów utrzymania rodziny na minimalnym poziomie egzystencji. Dochody jakimi co miesiąc dysponuje wnioskodawca nie pozwalają na poniesienie przez niego pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego rodziny. W konsekwencji należy uznać, że nie jest on w stanie pokryć dodatkowych kosztów postępowania związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. W tej sytuacji uzasadniony jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.