III SA/Po 473/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia 3 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi.

P. W., reprezentowany przez A. W., złożył skargę na postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z 3 marca 2026 r. nr [...], którym organ utrzymał w mocy postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] z 28 stycznia 2026 r. nr [...] ([...]) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego dokonania szacowania zastępczego w odniesieniu do działek [...] z uprawą pszenicy należącej do Pana M. W. oraz działek [...] i [...] z uprawą słonecznika należących do Pana A. W. oraz działek [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...]. Zarządzeniem z 22 kwietnia 2026 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wykazania naruszenia interesu prawnego strony skarżącej, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy przedmiotem zaskarżenia a własną indywidualną i prawnie chronioną sytuacją skarżącego - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik poinformował, że P. W. posiada interes prawny w zaskarżeniu ww. postanowienia, gdyż rozstrzygnięcie to dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie bezpośrednio odnoszącej się do jego indywidualnej i prawnie chronionej sytuacji. Wynik sprawy wpływa na możliwość uzyskania merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ administracji oraz na ochronę praw skarżącego w toku postępowania administracyjnego, a zatem nie ma charakteru abstrakcyjnego, lecz dotyczy jego konkretnej sytuacji prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Sąd odrzuca skargę, która jest z innych powodów niedopuszczalna, w szczególności gdy została wniesiona przez osobę nie mająca interesu prawnego. Poprzedzając merytoryczną ocenę skargi Sąd zobowiązany jest do ustalenia, kto mógł skutecznie wnieść skargę. Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 P.p.s.a.). Pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter obiektywny i jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego - a niekiedy również procesowego, czy ustrojowego - w każdym razie: w jego związku z konkretną normą prawną. Istnieje on wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa, z którego da się wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi. Istnienie omawianej tzw. legitymacji skargowej jest badane z urzędu przez sąd administracyjny. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., ma charakter obiektywny, a jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego (niekiedy również procesowego, czy też nawet ustrojowego), w związku z czym o jego istocie trzeba wnioskować na podstawie jego związku z konkretną normą prawną, co oznacza, że istnienie interesu prawnego uzasadnia istnienie przepisu prawa i rekonstruowanej z niego normy prawnej stanowiącej źródło (podstawę) wywiedzenia z niej dla danego podmiotu określonych praw lub obowiązków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., I GSK 290/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 478/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1609/11, orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Innymi słowy, musi istnieć bezpośrednio związek pomiędzy zaskarżonym aktem lub czynnością (tu: postanowieniem), a chronioną prawnie sferą praw i obowiązków skarżącego. W przedmiotowej sprawie skarżący nie był adresatem postanowień organów I i II instancji i nie brał udziału w postępowaniu. Z treści wniesionej skargi oraz akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżący był stroną postępowania. Wniosek inicjujący kontrolowane postępowanie pochodził od A. W., który w niniejszej sprawie działa jedynie jako pełnomocnik skarżącego. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że strona dysponuje interesem prawnym uprawniającym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że P. W. nie posiada interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., nie jest również podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu. Z tych względów skarga wniesiona w imieniu P. W. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W myśl art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd z urzędu zwrócił stronie uiszczony wpis wobec odrzucenia skargi.