III SA/Po 469/18

Dnia 14 września 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 14 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2018 roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry; postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.

Skarżący A. R. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że zamieszkuje z żoną i dwojgiem dzieci u swoich rodziców. Ponadto oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wpis od skargi wynosi 1.080 zł. Pismem z dnia 9 sierpnia 2018 roku wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: - udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów jego uzyskania za 2016, 2017 i 2018 rok, w tym także w odniesieniu do domowników, - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane na tych rachunkach od dnia 1 stycznia 2018 roku, w tym także w odniesieniu do domowników, - przedłożenie kserokopii rachunków lub faktur za trzy ostatnie miesiące w celu wykazania średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - przedłożenie odpisu dokumentacji potwierdzającej zarejestrowanie wnioskodawcy, jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Skarżący nie wykonał wezwania. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Informacje znane z urzędu (orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt III SA/Po 349/18) wskazują, że Skarżący pozostaje w związku małżeńskim od lipca 2000 roku. Natomiast w lutym 2017 roku zawarta została umowa o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Pomiędzy wskazanymi datami: ujawniono prowadzenie działalności obejmującej urządzanie przez skarżącego gier na automatach poza kasynem gry (listopad 2015 roku), wszczęte zostało postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry (luty 2016 roku) oraz dokonano wykreślenia z CEIDG działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego (marzec 2016 roku). Pomimo deklarowania statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, Skarżący osiągał dochody z tytułu umowy o dzieło oraz dokonywał wpłaty własnych na rachunek bankowy w kwocie 15.480 zł. Wpływy gotówkowe wnioskodawcy od 2 stycznia do 9 lipca 2018 roku osiągnęły poziom 4.760,90 zł średniomiesięcznie. Skoro wnioskodawca deklarował brak jakichkolwiek zobowiązań i stałych wydatków, to konsekwentnie uznano, że koszty utrzymania rodziny i wnioskodawcy pokrywane są z innych źródeł niż ujawnione dochody (umowa o dzieło i wpłaty własne). W konsekwencji przyjęto, że pozostające w dyspozycji wnioskodawcy środki finansowe, jako wolne od egzekucji, mogą zostać przeznaczone na koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie majątkowe złożone przez skarżącego w niniejszym postępowaniu jest niepełne, pomimo wyczerpania trybu z art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawą orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy może być jedynie pełne i rzetelne oświadczenie majątkowe. Ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych osoby fizycznej dokonuje się z uwzględnieniem jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Skoro strona uchyla się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd (referendarz sądowy) nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Brak współpracy ze strony Wnioskodawcy skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy. Wyjaśnić przy tym należy, że pomimo ustanowienia rozdzielności majątkowej małżonkowie nadal obowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny. Wykazanie sytuacji materialnej obojga małżonków, przynajmniej w zakresie niezbędnym do scharakteryzowania rzeczywistych możliwości płatniczych małżonka domagającego się dofinansowania z budżetu państwa, jest w postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy absolutnie niezbędne. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.