Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Po 464/18

Wyrok WSA w Poznaniu z 30 października 2018 r., III SA/Po 464/18 – egzekucja należności pieniężnych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
30 października 2018
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 30 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] maja 2018r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Naczelnik [...] w dniu [...] maja 2017 r. wystawił dwa tytuły wykonawcze o nr.: [...] oraz [...], dotyczące należności pieniężnych, wynikających z dwóch decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] września 2016 r., którymi wymierzono A. R., kary pieniężne w wysokości [...] zł oraz [...] zł za urządzanie gier na automatach, poza kasynem gry. Postępowanie egzekucyjne przeprowadził Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], który dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego A. R. (dalej jako skarżący). Zawiadomienie doręczono skarżącemu w dniu [...] maja 2017 r. W dniu [...] maja 2017 r. do Urzędu Skarbowego w [...] wpłynęły zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Zawodowy pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania, zarzucając w oparciu o art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm., dalej jako u.p.e.a.): 1. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6), 2. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (pkt 7), 3. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8), 4. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (pkt 9), 5. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (pkt 10). Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ nie doręczył należycie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego – upomnienia bowiem skarżący "nie mieszka stale" pod adresem: [...], ul. [...], natomiast działalność prowadził pod adresem [...]. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący przebywa stale, z zamiarem zamieszkania, w [...] przy ul. [...]. Ma z tego wynikać, że uzasadnionym jest zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wynika - w ocenie pełnomocnika - z faktu, że został zajęty rachunek bankowy skarżącego do wysokości całej wierzytelności w kwocie [...]zł, natomiast jedynymi wpływami na ten rachunek bankowy są środki pieniężne z wynagrodzenia skarżącego. Zarzut braku spełnienia wymogów formalnych nie został sprecyzowany. Postanowieniem z [...] września 2017 r. Naczelnik [...] uznał zarzuty wymienione w art. 33 § 1 pkt 6, 7, 9 i 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione. Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z [...] lutego 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie tego organu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] marca 2018 r. nr [...], wskazując na art. 17 § 1 oraz art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 6, 7, 8, 9 i 10 u.p.e.a., po rozpatrzeniu zarzutów skarżącego na postępowanie egzekucyjne – uznał zarzuty wniesione przez zobowiązanego za nieuzasadnione. Uzasadniając napisał, że stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione, o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Wierzyciel stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania zarzutów za uzasadnione: 1. w odniesieniu do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) wierzyciel uznał, że z akt sprawy nie wynika aby skarżący był podmiotem w stosunku do którego przepisy prawa wyłączają możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej. Egzekwowany obowiązek wynika z decyzji ostatecznych pozostających w obrocie prawnym i podlega egzekucji administracyjnej, gdyż stosownie do treści art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają między innymi grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej. Ponadto postępowanie egzekucyjne prowadzi podmiot będący organem egzekucyjnym na wniosek podmiotu będącego wierzycielem. Wykonalność obowiązku wynika wprost z art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zgodnie z którym decyzja naczelnika urzędu celnego podlega wykonaniu w terminie 7 dni od dnia, w którym stała się ostateczna. 2. w odniesieniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) wierzyciel wskazał, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Celem instytucji upomnienia przedegzekucyjnego jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia egzekucji. Jako że w przepisach u.p.e.a. brak uregulowań co do doręczania pism, doręczenie nastąpiło z zastosowaniem przepisów K.p.a. Wierzyciel wysłał na adres: [...] upomnienie, które doręczono do rąk skarżącego w dniu [...] kwietnia 2017 r. Ponadto z akt sprawy wynika, że adres, pod który skierowano upomnienie, wierzyciel potwierdził w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności (PESEL) a nadto dokonano sprawdzenia zgodności ww. adresu z danymi z Systemu Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników. 3. w odniesieniu do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) wierzyciel stwierdził, że tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu [...] maja 2017 r., kiedy organem właściwym na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających, m.in., z wydanych przez naczelnika urzędu celnego lub przez dyrektora izby celnej decyzji, których wykonanie następuje w trybie przepisów u.p.e.a. był Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie. W dniu 1 marca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U z 2016 r., poz. 1947, z późn. zm., dalej jako u.k.a.s.). Na podstawie art. 11 ust. 7 tej ustawy, wydane zostało rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 lutego 2017 r. w sprawie wyznaczenia organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań Krajowej Administracji Skarbowej oraz określenia terytorialnego zasięgu ich działania (Dz. U z 2017 r., poz. 448). Na mocy § 4 tego rozporządzenia organem właściwym na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do wykonywania zadań wierzyciela należności pieniężnych, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy, w zakresie należności wskazanych w § 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 3-6 został wyznaczony Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie. Zaskarżone tytuły wykonawcze skierował do organu egzekucyjnego następca prawny ówczesnego wierzyciela - Naczelnik [...]. Egzekucja administracyjna została więc wszczęta po dniu wygaszenia organów celnych (co nastąpiło z dniem 1 marca 2017 r.), zatem także zawieszenia ich funkcji jako organów egzekucyjnych. Wobec powyższego, w odniesieniu do tytułów wydanych w dniu [...] maja 2017r. zastosowanie znajdują znowelizowane przepisy u.k.a.s., na mocy których właściwymi organami egzekucyjnymi są naczelnicy urzędów skarbowych. W niniejszej sprawie, organem egzekucyjnym, jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 4 u.k.a.s., do zadań naczelnika urzędu skarbowego należy wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wykonywanie zabezpieczenia należności pieniężnych. Zatem nie doszło do naruszenia właściwości rzeczowej. Co do właściwości miejscowej wierzyciel wskazał, że zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Mając na uwadze miejsce zamieszkania skarżącego organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. 4. w odniesieniu do zarzutu niespełnienia wymogów przez tytuł wykonawczy (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.) przy czym pełnomocnik skarżącego wskazał na naruszenie art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - tytuł wykonawczy nie określa w sposób prawidłowy wierzyciela oraz art. 27 § 3 u.p.e.a, (uchylonego) - do tytułu wykonawczego wierzyciel nie dołączył dowodu doręczenia upomnienia, wierzyciel ocenił, że podstawą zarzutu jest to, że Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie był organem niewłaściwym w sprawie. Odnosząc się do tego zarzutu wierzyciel stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie został w przedmiotowym zakresie umocowany przez Ministra Finansów w wyniku wykonania delegacji, która została udzielona w akcie prawnym rangi ustawy i mógł żądać wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w decyzjach Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] września 2016 r. Odnosząc się zarzutu braku dołączenia przez wierzyciela, do tytułu wykonawczego, dowodu potwierdzającego upomnienie, wierzyciel napisał, że nowelizacja art. 27 u.p.e.a., dokonana na podstawie art. 111 pkt 17 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1289 z późn. zm.), m.in. uchyliła § 3 art. 27 u.p.e.a. i dodała jednocześnie do art. 27 § 1 nowy pkt 12, który zwalnia wierzyciela z powinności dołączania do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, w zamian za nałożenie na wierzyciela obowiązku wskazania w tytule daty doręczenia upomnienia lub podstawy prawnej braku obowiązku doręczenia upomnienia. W analizowanej sprawie ówczesny wierzyciel wpisał datę doręczenia upomnienia w stosownej rubryce tytułu wykonawczego. Ponadto tytuły wykonawcze zostały sporządzone zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1305 z późn. zm.) i zawierają wszystkie elementy wskazane w art. 27 § 1 u.p.e.a. 5. W odniesieniu do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zaznaczył, że rozpatruje ten zarzut we własnym zakresie i przy tym zarzucie nie jest wymagane stanowisko wierzyciela. Zarzut został uzasadniony tym, że został zajęty rachunek bankowy, na który wpływa wyłącznie wynagrodzenie skarżącego. Zajęcia dokonano do wysokości [...] zł do całości wierzytelności z rachunku bankowego, co zdaniem pełnomocnika ewidentnie narusza obowiązujące prawo. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Ocenił, że zasada stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego musi wiązać się z zasadą celowości egzekucji. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowej realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, przy czym gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować wszystkie dostępne środki egzekucyjne. Sam wybór środka egzekucyjnego należy do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Zobowiązany w toku tego postępowania może wskazać inny środek egzekucyjny, który jego zdaniem będzie mniej uciążliwy ale pod warunkiem, że będzie on równie skuteczny w wykonaniu obowiązku. Wobec skarżącego zastosowano tylko jeden środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego zaznaczył, że wnosząc zarzut na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego skarżący nie zaproponował innego środka egzekucyjnego, który umożliwiłby wykonanie obowiązku, a który byłby dla dłużnika mniej dolegliwy. Kwestionując ww. postanowienie skarżący wniósł zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zarzucił naruszenie przepisów art. 19 § 1 w związku z art. 1a pkt 7 u.p.e.a. poprzez niedołączanie, do dokonywanych czynności egzekucyjnych, pisemnych upoważnień świadczących o tym, że wymienieni pracownicy administracji skarbowej byli upoważnieniami do działania w imieniu organu. Postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej jako K.p.a.), art. 18, art. 33 i art. 34 u.p.e.a. - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając postanowienie organ napisał, że analiza akt sprawy potwierdza, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami u.p.e.a. oraz K.p.a. Dalej organ wyższego stopnia napisał, że z jego ustaleń wynika, że adres: ul. [...] w [...] jest adresem, który skarżący nadal wskazuje jako adres zamieszkania, choćby w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2017 rok – skierowanym w dniu [...] kwietnia 2018 r. Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu organ napisał, że żadna norma prawna, mając zastosowanie w niniejszej sprawie nie stanowi, iż egzekutor przy dokonywaniu każdej czynności egzekucyjnej zobowiązany jest do dołączenia upoważnienia świadczącego o tym, że dany pracownik działa w imieniu organu egzekucyjnego. Pracownik administracji skarbowej z chwilą zatrudnienia otrzymuje zakres czynności na danym stanowisku pracy oraz stosowne do tego zakresu upoważnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. R., zastępowany przez tego samego zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie obu postanowień wydanych w sprawie oraz zwrot kosztów postępowania. Pełnomocnik nawiązał do zarzutów podnoszonych wcześniej: niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji (art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a.) i związanego z tym uchybienia organu I instancji, który w takiej sytuacji winien umorzyć postępowanie egzekucyjne, jako niedopuszczalne. Nadto zarzucił naruszenie art. 78 § 2 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność nieprawidłowego doręczenia upomnienia. Dalej zarzucił naruszenie art. 22 § 2 u.p.e.a. oraz art. 160 ust. 2 i 3 oraz ust. 9 i ust. 10 oraz art. 739 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej i wskazanie nieprawidłowo wierzyciela oraz organu właściwego do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dalej zarzucił naruszenie art. 19 § 1 w zw. z art. 1a pkt 7 u.p.e.a., gdyż do pism i wykonanych czynności egzekucyjnych nie dołączono upoważnień dla osób uczestniczących przy czynnościach egzekucyjnych, w tym dokonujących tych czynności udzielonych im przez piastunów organów egzekucyjnych, w tym nie wskazano, czy osoby te posiadały stosowne upoważnienie do działania w imieniu organu egzekucyjnego, w tym do podejmowania czynności egzekucyjnych. Uzasadniając pełnomocnik powtórzył podnoszone wcześniej argumenty, w tym argument, że skarżący na stale przebywa, z zamiarem stałego pobytu, pod adresem: ul. [...] w [...]. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302., dalej jako P.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, jak również wydanego w niniejszej sprawie postanowienia organu egzekucyjnego i postanowień wierzyciela Sąd stwierdził, że nie naruszają one prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu pomiędzy skarżącym a organami egzekucyjnymi sprowadza się do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczących między innymi miejsca zamieszkania skarżącego. Skarżący wywodzi, że organy wadliwie ustaliły jego miejsce zamieszkania, przez co upomnienie nie zostało prawidłowo doręczone, a nadto zdaniem skarżącego postępowanie było prowadzone przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Kolejne zarzuty skarżącego dotyczą umocowania urzędników uczestniczących przy czynnościach egzekucyjnym, skoro do pism i wykonywanych czynności nie dołączono upoważnień dla tych osób. Nadto skarżący zarzucił, że organy nie uwzględniły wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność nieprawidłowego doręczenia upomnienia. Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonego postanowienia Sąd wskazuje na treść przepisu art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a., który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn mogących stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast art. 34 § 1 u.p.e.a. reguluje w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel postanowieniem z [...] września 2017 r. zajął stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów, uznając wszystkie zarzuty za nieuzasadnione. Rozpoznając zażalenie skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] lutego 2018 r. uznał zażalenie za nieuzasadnione. W ocenie Sądu postanowienia te są zgodne z prawem. Sąd podkreśla, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1–5 i 7 u.p.e.a. (co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie) nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestia ta nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 10 maja 2018 r., I SA/Gl 1420/17; wyrok NSA z 21 maja 2013 r., II FSK 359/12; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Akcentuje się, że w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu, który uprawniałby organ egzekucyjny do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów, badania pod tym względem stanowiska wierzyciela oraz ingerowanie w treść tego stanowiska (por. wyroki NSA: z 16 lipca 2015 r. II FSK 1522/13; z 28 października 2008 r., II FSK 1006/07; z 17 czerwca 2009 r. II FSK 333/08; z 10 listopada 2016 r., II FSK 2390/14, CBOSA). Sąd stwierdza, że legalność postanowień wierzyciela dotyczących zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podlega także kontroli sądu administracyjnego. Pomimo, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza możliwość wniesienia skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Powyższe stanowisko wynika także z uzasadnienia projektu zmian 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. (sejm RP VII kadencji, nr druku: 1633 – por. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 30 lipca 2018 r., II SA/Gl 122/18; CBOSA). Uwzględniając zatem treść art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 135 tej ustawy, Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu nadzoru i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, ale także postanowień wierzyciela. W ocenie Sądu zarówno postanowienie wierzyciela wydane w niniejszej sprawie nie narusza prawa, jak również brak jest wadliwości postanowień organu egzekucyjnego i organu nadzoru, wydanych na tej podstawie i z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela. Sąd stwierdza, że zarzut wadliwego ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego (inne miasto), skutkujący - zdaniem skarżącego - nieprawidłowym doręczeniem upomnienia do wykonania obowiązku czyli prowadzeniem postępowania egzekucyjnego bez doręczenia jak również skutkujący prowadzeniem egzekucji przez miejscowo niewłaściwy organ egzekucyjny – jest bezzasadny. Organy administracji wywodzą, że skarżącemu doręczono, na sporny adres i do rąk własnych, obie decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. Decyzje te stały się podstawą prawną dochodzonych należności (odpowiedź na skargę, k. 10v akt sądowych), ten adres - jako miejsce pobytu skarżącego - wynika z danych znajdujących się w bazie PESEL oraz w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników (postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lutego 2018 r. o utrzymaniu w mocy stanowiska wierzyciela, k. 71 i nast. akt administracyjnych), wreszcie przedmiotowy adres został wskazany przez skarżącego jako adres zamieszkania w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok 2017 r., które to zeznanie wpłynęło do Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] kwietnia 2018 r. (k. 155 akt administracyjnych). Sąd podkreśla, że skarżący, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, nie przedstawił żadnego uprawdopodobnienia dlaczego miejsce zamieszkania skarżącego nie miałoby się znajdować pod ww. adresem, poprzestając na gołosłownym wskazaniu adresu w innym mieście i negowaniu ustaleń organów egzekucyjnych. Sąd stwierdza, że organy egzekucyjne należycie i przekonująco wyjaśniły, dlaczego przyjęły, że skarżący mieszka pod ww. adresem i pod ten adres doręczały korespondencję. Sąd wskazuje, że adres ten wynika z dokumentacji zgromadzonej przez organy i skarżący pod tym adresem odbierał i to bezpośrednio korespondencję. W odniesieniu do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a., (tj. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny) - organ nadzoru, w ślad za organem egzekucyjnym wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu [...] maja 2017 r. kiedy organem właściwym na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających, m. in. z wydanych przez naczelnika urzędu celnego lub przez dyrektora izby celnej decyzji, których wykonanie następuje w trybie przepisów u.p.e.a. był Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie. W dniu 1 marca 2017 r. weszły w życie przepisy u.k.a.s. Na podstawie art. 11 ust. 7 tej ustawy, wydane zostało rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 lutego 2017 r. w sprawie wyznaczenia organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań Krajowej Administracji Skarbowej oraz określenia terytorialnego zasięgu ich działania (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1096). Na mocy § 4 tego rozporządzenia organem właściwym na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do wykonywania zadań wierzyciela należności pieniężnych, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy, w zakresie należności wskazanych w § 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 3-6 został wyznaczony Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie. Dalej Sąd wskazuje, że w odniesieniu do przedmiotowych tytułów wykonawczych zastosowanie znajdują znowelizowane przepisy u.k.a.s., na mocy których właściwymi organami egzekucyjnymi są naczelnicy urzędów skarbowych (art. 28 ust. 1 pkt 4 u.k.a.s.). Bezzasadny jest również zarzut braku wskazania, czy osoby uczestniczące w czynnościach egzekucyjnych legitymowały się stosownymi upoważnieniami. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że żadna norma prawna nie stanowi, iż urzędnik przy dokonywaniu każdej czynności egzekucyjnej zobowiązany jest do dołączenia upoważnienia świadczącego o tym, że działa w imieniu organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8 tego artykułu. Pracownik administracji skarbowej z chwilą zatrudnienia otrzymuje zakres czynności na danym stanowisku pracy oraz upoważnienia - stosowne do tego zakresu. Osobną kwestią, która jednak nie zaistniała w niniejszej sprawie, byłoby zażądanie, w siedzibie organu, aby poszczególni urzędnicy wykazali, że legitymują się stosownymi upoważnieniami. Sąd podziela także stanowisko organów co do pozostałych zarzutów, do których nie nawiązano w skardze. Sąd stwierdza, że wszystkie wydane w sprawie postanowienia są zgodne z prawem, zaś organy prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 lipca 2018
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Marek Sachajko /sprawozdawca/ Marzenna Kosewska /przewodniczący/ Walentyna Długaszewska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny