III SA/Po 412/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi T. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia 27 stycznia 2026 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego T. S. oddala skargę w całości.

Uchwałą Rady Miasta z dnia 27 stycznia 2026 r. Nr [...] na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r., poz. 365 ze zm.), w zw. z art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm. dalej jako "u.s.g."), stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego T. S.. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że T. S. pełni od 6 maja 2024 r. funkcję Radnego Rady Miasta. W poprzedniej kadencji pełnił natomiast funkcję Radnego Rady Powiatu [...]. Od początku obecnej kadencji jest także członkiem Komisji Budżetu i Finansów Rady Miasta. Bezpośrednio uczestniczył w opiniowaniu projektów uchwał dotyczących zarówno uchwalania budżetu gminy, jak i zmian w budżecie dokonywanych w trakcie roku, a także brał udział w głosowniach nad ich uchwalaniem podczas Sesji Rady Miejskiej. Zatem miał pełną świadomość, że Gmina [...] przekazała w latach wcześniejszych, a w szczególności w roku 2025 na rzecz Spółek [...] funkcjonujących na terenie Gminy [...], reprezentowanych przez Rejonowy Związek Spółek [...], dotację celową na bieżące utrzymanie wód i urządzeń wodnych na terenie Gminy [...] w kwocie [...]tys. zł, w tym w kwocie [...]zł dla Spółki [...]. Podniesiono, że T. S. od początku pełnienia funkcji radnego pełnił również funkcję Przewodniczącego Zarządu Spółki [...] i jako Przewodniczący Zarządu zlecił swojej Firmie [...] wykonanie dla tej Spółki prac melioracyjnych w tym również tych objętych kwotą dotacji celowej z budżetu Gminy [...] w wysokości [...] zł. Na uwagę zasługuje również fakt, że działając jako Przewodniczący Zarządu Spółki [...] podpisał upoważnienie Kierownikowi Rejonowego Związku Spółek [...] do ubiegania się, a następnie do rozliczenia dotacji celowej pozyskanej z budżetu Gminy [...]. Zatem miał pełną świadomość, że część środków finansowych na bieżące utrzymanie wód i urządzeń wodnych na terenie miejscowości [...] w roku 2025 pochodziło z dotacji celowej z budżetu gminy, który jako radny Rady Miasta sam uchwalał. Komisja Rewizyjna na posiedzeniu w dniu 19 stycznia 2026 r. w wyniku przeprowadzonej kontroli i analizy przedłożonej dokumentacji w przedmiotowej sprawie, po zapoznaniu się ze stanowiskiem radcy prawnego w sprawie, podjęła wniosek o rekomendację Radzie Miasta podjęcie uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego T. S.. W ocenie organu patrząc przez pryzmat ustawy o samorządzie gminnym i art. 24f ust. 1, takie zachowanie radnego stanowi naruszenie przepisów antykorupcyjnych uregulowanych w tym przepisie i skutkuje wprost wygaśnięciem mandatu radnego. Skargę na powyższą uchwałę wywiódł do Sądu T. S., wnosząc o jej uchylenie w całości. Uchwale zarzucono naruszenie: 1. art. 24f ust. 1 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Radę Miejską w [...], że w realiach sprawy doszło do prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy [...], mimo że organ w treści uchwały nie dokonał identyfikacji mienia jako mienia komunalnego poprzez wskazanie jego położenia, numerów działek ewidencyjnych, ksiąg wieczystych, wpisów w ewidencji mienia komunalnego lub tytułu prawnego Gminy [...] do infrastruktury objętej robotami melioracyjnymi, co doprowadziło do błędnego uznania, iż przedmiotem działalności było mienie komunalne gminy, pomimo niewykazania przez organ tej kwestii w treści uchwały; 2. art. 24f ust. 1 u.s.g. poprzez błędną wykładnię pojęcia "wykorzystania mienia komunalnego" polegającą na utożsamieniu przez Radę Miejską w [...] z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy [...] finansowania zadania publicznego realizowanego przez podmiot trzeci poprzez dotację celową, podczas gdy w niniejszej sprawie prace wykonane przez Skarżącego wykonane zostały na mieniu nienależącym do Gminy [...] i będącym w zarządzie innego podmiotu zlecającego prace, a wykonanie tych prac zostało przez zlecającego wyłącznie częściowo sfinansowane z otrzymanej przez zlecającego prace dotacji celowej, natomiast Gmina [...] występowała wyłącznie jako podmiot udzielający wsparcia finansowego, nie była inwestorem robót melioracyjnych, nie realizowała ich we własnym imieniu, nie wybierała wykonawcy robót, nie dokonywała ich odbioru ani nie wykonywała uprawnień właścicielskich wobec infrastruktury objętej zadaniem, a zatem nie była podmiotem biorącym jakikolwiek udział w zlecaniu i realizacji tychże prac; 3. art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędne przyjęcie przez Radę Miejską w [...], że udzielona dotacja zachowała charakter mienia komunalnego, wynikające z przyjęcia przez Radę Miejską w [...], że środki finansowe przekazane przez Gminę [...] w formie dotacji celowej na realizację zadania z zakresu wykonania melioracji wodnych stanowiły mienie komunalne również po ich przekazaniu beneficjentowi dotacji, podczas gdy z chwilą przekazania i rozliczenia dotacji środki te utraciły walor mienia komunalnego i stały się składnikiem majątku podmiotu dotowanego oraz pozostawały w jego dyspozycji, co w konsekwencji wyklucza możliwość uznania tych środków za mienie komunalne w rozumieniu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym; 4. 24f ust. 1 u.s.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z pominięcia statusu prawnego Spółki [...] oraz Rejonowego Związku Spółek Wodnych w [...] polegającego na dokonaniu przez Radę Miejską w [...] oceny prawnej z pominięciem statusu prawnego spółki [...] oraz Rejonowego Związku Spółek Wodnych w [...] i przyjęciu, że podmioty te funkcjonują w sferze mienia komunalnego Gminy [...], mimo że z dokumentów systemowych, w tym statutu oraz decyzji organu nadzoru wynika, iż są to odrębne podmioty prawa działające na podstawie przepisów Prawa wodnego i zarządzające mieniem innym niż mienie komunalne gminy oraz nie pozostają pod nadzorem Gminy [...]. 5. art. 24f ust. 1 u.s.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z nieuzasadnionego przypisania Skarżącemu wykorzystania mienia komunalnego, będącego następstwem uznania przez Radę Miejską w [...], że Skarżący prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy [...], mimo że Skarżący nie był stroną umowy dotacji zawartej przez Gminę [...], nie zawierał umów cywilnoprawnych z Gminą [...], nie był stroną umowy zawieranej przez benficjenta dotacji, nie dysponował środkami publicznymi ani mieniem gminnym, a jego aktywność ograniczała się do pełnienia funkcji Przewodniczącego Spółki [...], będącej odrębnym podmiotem wykonawczym, który nie realizował prac na rzecz gminy, ani nie pobierał środków finansowych bezpośrednio z budżetu gminy; 6. art. 24f ust. 1 u.s.g. poprzez pominięcie "schodkowego" charakteru relacji prawnych pomiędzy podmiotami realizującymi zadanie polegające na nieuwzględnieniu przez Radę Miejską w [...], że realizacja robót melioracyjnych następowała w ramach wielostopniowej struktury podmiotowej obejmującej Gminę [...] jako podmiot dotujący oraz Rejonowy Związek Spółek Wodnych w [...] jako podmiot działający w imieniu spółki [...] odbierający bezpośrednio dotację od Gminy [...] i rozdzielający dotację na poszczególne spółki wodne będące jego członkami i wybierający podmiot zewnętrzny wykonujący prace, przy jednoczesnym braku wykazania bezpośredniego, realnego i funkcjonalnego związku pomiędzy działalnością Skarżącego a mieniem komunalnym gminy; 7. art. 24f ust. 1 u.s.g. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu wynikającym z pominięcia okoliczności, iż Skarżący nie zawierał umowy na wykonanie prac melioracyjnych ani z Gminą [...], ani ze Spółką [...], a stroną zawieranej przez niego umowy był wyłącznie Rejonowy Związek Spółek Wodnych, który to podmiot był nadzorującym prace i odpowiedzialnym za rozliczenie ze Skarżącym, przy czym Skarżący nie miał wpływu na decyzję zlecającego prace z jakich środków zostanie sfinansowane należne mu wynagrodzenie za wykonanie przez niego prace, a tym samym nie sposób uznać, że wykonywał on prace związane z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy; 8. art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie mimo braku przesłanek materialnoprawnych wynikające z stwierdzenia przez Radę Miejską w [...] wygaśnięcia mandatu radnego pomimo występowania istotnych i nieusuniętych wątpliwości co do charakteru mienia objętego pracami, zakresu działań Skarżącego, nienależytego sporządzenia samej uchwały, niezawierającego pełnego uzasadnienia odnoszącego się do zgromadzonych przez Organ i przedstawionych przez Skarżącego dowodów, uniemożliwiającego pełne ustalenie podstaw przyjętej uchwały, a przez to pomimo niewykazania przez Radę Miejską w [...] przesłanek naruszenia przez Skarżącego zakazu określonego w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym; 9. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na podjęciu przez organ uchwały o charakterze sankcyjnym bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności bez zgromadzenia pełnej dokumentacji dotyczącej statusu prawnego mienia oraz bez odniesienia się do dokumentów i wyjaśnień przedstawionych przez Skarżącego; 10. art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, wyrażającej się w zastąpieniu ustaleń faktycznych domniemaniami oraz w pominięciu dowodów przemawiających na korzyść Skarżącego i pomimo braku jednoznacznych ustaleń faktycznych, niezbędnych do podjęcia tego rodzaju uchwały; 11. art. 8 k.p.a., będącego następstwem przedwczesnego i nieuzasadnionego pozbawienia Skarżącego, wybranego w powszechnych wyborach na radnego, mandatu radnego i naruszenia tym samym prawa mieszkańców do posiadania w organach gminy wybranego przez siebie reprezentanta, gwarantującego realizację interesów mieszkańców gminy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 11 maja 2025 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącego z 8 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie zaś do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była uchwała Rady Miasta z dnia 27 stycznia 2026 r. Nr [...], którą stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego T. S.. Na samym wstępie wskazać należy, że pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem przepisy Kodeksu wyborczego nie odnoszą się do kodeksu postępowania administracyjnego. Podjecie uchwały nie jest poprzedzone jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym. Nie mamy tu bowiem do czynienia z załatwieniem sprawy administracyjnej. Przedmiotowe postępowanie jest odrębne i opiera się na Kodeksie wyborczym. Zgodnie z art. 24f ust. 1 u.s.g., radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 383 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy. Powołany przepis ma charakter bezwzględny i antykorupcyjny. Radny może sprawować swój mandat prawidłowo, gdy nie czerpie z niego, ani nie ma możliwości czerpania, korzyści majątkowych czy innych korzyści osobistych. Istotne jest zaufanie społeczności lokalnej, a radny jest osobą zaufania publicznego. Omawiany przepis stanowi ustawową gwarancję realizacji tego zaufania, eliminując sytuacje, gdy mienie komunalne gminy mogłoby zostać przez radnych wykorzystane na uprzywilejowanych zasadach. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym słusznie podkreśla się, że celem regulacji wprowadzających ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w tym mandat radnego, jest zapobieżenie angażowania się tych osób w sytuacje i uwikłania, mogące podawać w wątpliwość autorytet organów Państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania (wyrok Trybunatu Konstytucyjnego z 23 czerwca 1999 r., K 30/98, OTK ZU 1999, Nr 5, poz. 103 oraz uchwała Trybunału Konstytucyjnego z 13 kwietnia 1994 r., sygn. W 2/94, OTK 1994, Nr 1, poz. 21). Ratio legis zakazu wynikającego z art. 24f ust. 1 u.s.g. opiera się na założeniu, że należy dążyć do wykluczenia sytuacji, w której radny, wykonując mandat w gminie, będąc członkiem organu stanowiącego, podejmującego m.in. decyzje dotyczące zasad zarządu mieniem tej gminy, mógłby wpływać na korzystne dla siebie rozporządzenie tym mieniem, które pozostaje w jego władaniu - korzystniejsze niż to, jakie mogłyby uzyskać inne osoby nieposiadające statusu radnego. Zasadniczym celem rozwiązań antykorupcyjnych zawartych w ustawach samorządowych jest wyeliminowanie sytuacji, gdy radny, poprzez wykorzystywanie funkcji radnego, uzyskiwałby nieuprawnione korzyści dla siebie lub bliskich. O potencjalnie korupcyjnym wykorzystywaniu mienia jednostki samorządowej przez radnego można mówić wtedy, gdy radny, uczestnicząc w pracach organów właściwej jednostki samorządu, może wpływać na treść uchwał i decyzji podejmowanych przez te organy (por. wyroki NSA z: 11 lipca 2018 r., II OSK 1573/18; 16 czerwca 2015 r., II OSK 530/15, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Powyższa regulacja zasadniczo ma nie tylko przeciwdziałać korupcji, ale także służyć utrzymaniu autorytetu władzy i nieosłabiania zaufania wyborców i opinii publicznej do jej prawidłowego funkcjonowania, czyli innymi słowy, aby funkcjonariusz publiczny nie tylko nie realizował swoich prywatnych celów dzięki posiadanej władzy, ale aby nie zachodziły przesłanki mogące stworzyć, choćby mylnie, takie wrażenie (por. m.in. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r., II OSK 102/17, CBOSA). Z tych względów wszelkie wątpliwości interpretacyjne normy art. 24f ust. 1 u.s.g. nie powinny prowadzić do obejścia jej ratio legis, czyli gwarancji uczciwego wykonywania mandatu radnego. Wyjaśnić należy, że w przepisie tym chodzi o wszelkie przypadki wykorzystania mienia gminy, pozostającego w związku z funkcjonowaniem działalności gospodarczej, którą prowadzi lub zarządza radny. W odniesieniu do treści art. 24f ust. 1 u.s.g. brak jest podstaw do formułowania, w drodze wykładni, dodatkowych przesłanek przesądzających o naruszeniu omawianego zakazu, które nie zostały wprost wyrażone przez ustawodawcę, a dotyczących charakteru bądź zakresu całokształtu działalności gospodarczej podmiotu, którą zarządza radny, albo wpływu przychodów osiągniętych w związku z naruszeniem zakazu na sytuację ekonomiczną tego podmiotu. W przepisie art. 24f ust. 1 u.s.g. ustawodawca wprowadził generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny. Ustanawiając zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, ustawodawca chciał zapobiec ewentualnemu wykorzystaniu mandatu w celu ułatwienia dostępu do tego mienia (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1083/11, z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2968/13) Przepis art. 24f ust. 1 u.s.g., co należy podkreślić, używa pojemnego określenia "wykorzystanie mienia" i nie ogranicza zakazu do "własności" ani do bezpośredniego "zarządzania" mieniem komunalnym gminy. "Wykorzystywanie mienia" jest bowiem pojęciem znaczeniowo bardzo szerokim, obejmującym wiele różnorakich stosunków prawnych i faktycznych. Wyjaśnienia także wymaga, że wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego, nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści, czy też nie. Art. 24f ust. 1 u.s.g. nie uzależnia wygaśnięcia mandatu radnego od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, lecz rozstrzygający jest fakt korzystania z tego mienia (wyrok NSA z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 921/10). Pojęcie mienie komunalne obejmuje aktywa, które stanowią nie tylko nieruchomości gruntowe oraz budynki i budowle (majątek trwały), ale także środki pieniężne. Taki sposób rozumienia mienia komunalnego wynika z art. 43 u.s.g., zgodnie z którym mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Zgodnie zaś z art. 44 Kodeksu cywilnego mieniem jest własność i inne prawa majątkowe. Skoro zatem w ujęciu rachunkowym środki finansowe stanowią aktywa pieniężne, to są składnikiem majątku danej jednostki (vide wyroki: z dnia 24 listopada 2014 r., II OSK 2892/14, z dnia 16 kwietnia 2013 r., II SA/Bd 165/13). Prawidłowa wykładnia art. 24f ust. 1 u.s.g. prowadzi do stwierdzenia, że naruszenie wprowadzonego przez ustawodawcę w tym przepisie zakazu nie jest uwarunkowane także rodzajem czy przedmiotem działalności gospodarczej, prowadzonej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, ani też doniosłością środków uzyskanych z takiej działalności w kontekście całokształtu sytuacji finansowej przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z 4 października 2017 r., II OSK 2020/17, CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się również, że dla zastosowania omawianego przepisu nie jest konieczne wykazanie, że radny osiągnął korzyść majątkową ani że korzystał z mienia gminy na warunkach uprzywilejowanych - wystarczające jest ustalenie samego faktu wykorzystywania tego mienia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. NSA podkreśla, że przepis ten nie wymaga wykazania rzeczywistego nadużycia, uzyskania korzyści czy wpływu radnego na treść umów, lecz odnosi się do obiektywnej relacji pomiędzy działalnością gospodarczą a mieniem komunalnym (por. np. wyrok NSA z 10 grudnia 2025 r., III OSK 1761/25, CBOSA). Mając na uwadze powyższe, zwarzywszy na charakter art. 24 f ust.1 u.s.g nie do pogodzenia jest jego formalna i bardzo ścisła interpretacja, na jaką wskazuje skarżący, w kontekście funkcjonowania spółki wodnej i otrzymanych od gminy środków. W ocenie Sądu, przepis ten ma nie tylko zakazywać bezpośrednich literalnych umów z gminą, ale także eliminować sytuacje, w których radny pośrednio korzysta ze środków publicznych, eliminować wpływa na ich rozdysponowanie, a jego działalność z tego tytułu odnosi korzyści. Przyjmując argumentację skarżącego, że po przekazaniu dotacji środki stają się majątkiem odrębnego podmiotu i nie można utożsamiać dotacji z dalszym istnieniem mienia gminnego, i tracą związek z mieniem komunalnym, to do obejścia art. 24 f ust.1 u.s.g wystarczyłoby jedynie "wstawić" między gminę a radnego: stowarzyszenie, fundację, spółkę wodną, koło, itp. W rozpoznawanym przypadku skarżący jako Przewodniczący Zarządu Spółki Wodnej- Spółki [...] zlecił swojej Firmie [...] wykonanie dla tej Spółki prac melioracyjnych w tym również tych objętych kwotą dotacji celowej z budżetu Gminy [...]. Działając jako Przewodniczący Zarządu Spółki [...] podpisał upoważnienie Kierownikowi Rejonowego Związku Spółek Wodnych w [...] do ubiegania się, a następnie do rozliczenia dotacji celowej pozyskanej z budżetu Gminy [...]. Bezpośrednio uczestniczył w opiniowaniu projektów uchwał dotyczących zarówno uchwalania budżetu gminy, jak i zmian w budżecie dokonywanych w trakcie roku, a także brał udział w głosowniach nad ich uchwalaniem podczas Sesji Rady Miejskiej. Zatem miał pełną świadomość, że Gmina [...] przekazała w latach wcześniejszych, a w szczególności w roku 2025 na rzecz Spółek [...] funkcjonujących na terenie Gminy [...], reprezentowanych przez Rejonowy Związek Spółek Wodnych w [...], dotację celową na bieżące utrzymanie wód i urządzeń wodnych na terenie Gminy [...] w kwocie [...]tys. zł w tym w kwocie [...]zł dla Spółki [...]. Zatem fakt, że dotacja pochodząca od gminy, w której skarżący jest radnym trafia do Rejonowego Związku Spółek Wodnych w L., a stamtąd do spółki niższego szczebla, nie zdejmuje z radnego odpowiedzialności, jeśli cel dotacji pokrywa się z komercyjną działalnością jego spółki. W przedmiotowej sprawie wystąpił bowiem schemat: gmina – dotacja celowa dla spółki wodnej - korzyść firmy radnego. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący jako radny miał wpływ na wydatkowanie środków, wiedzę komu zostaną przekazane oraz, że pełnił funkcję Przewodniczącego Zarządu Spółki Wodnej - Spółki [...], która otrzymała dotację i na rzecz której wykonał usługę. Konstrukcja prawna spółki wodnej w tych okolicznościach, jak chce tego skarżący nie ma znaczenia, za to ewidentnie wystąpił tu konflikt interesów. Nie była to bowiem zwykła relacja rynkowa pomiędzy obcymi podmiotami. Spółka wodna, której przekazana została dotacja, to nie obcy, przypadkowy podmiot, a skarżący miał świadomość, że wykonał prace na rzecz spółki wodnej swoim sprzętem. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że istotą "wykorzystania mienia komunalnego" w rozumieniu art. 24f ust. 1 u.s.g. jest istnienie rzeczywistej, relacji gospodarczej pomiędzy podmiotem prowadzonym lub zarządzanym przez radnego a gminą. W niniejszej sprawie relacja ta niewątpliwie istniała o czym świadczą: - kopia faktury na roboty utrzymaniowe rowów wystawionej przez Firmę [...] wraz z pismem przewodnim Rejonowego Związku Spółek Wodnych w [...] z dnia 15 stycznia 2026r. (data wpływu do Urzędu - 16 stycznia 2026r.), - kopia umowy nr [...] o udzielenie dotacji celowej zawartej dnia 16 maja 2024r. pomiędzy Spółką [...], a Gminą [...] wraz ze sprawozdaniem z realizacji zadania, - kopia umowy nr [...] o udzielenie dotacji celowej zawartej dnia 28 kwietnia 2025r. pomiędzy Spółką [...], a Gminą [...] wraz ze sprawozdaniem z realizacji zadania, - kopia upoważnienia z dnia 20 stycznia 2023r. Zarządu Spółki [...] zrzeszonej w Rejonowym Związku Spółek Wodnych w [...] do występowania w imieniu Spółki z wnioskiem o przyznanie dotacji z budżetu gminy, podpisania umowy na dotację, - kopia pisma Rejonowego Związku Spółek Wodnych z dnia 3 kwietnia 2025r. (data wpływu do Urzędu - 4 kwietnia 2025r.) dotyczącego ważności wydanych upoważnień, w tym dla Zarządu Spółki [...]. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego, że z uwagi na fakt, że spółka wodna nie jest spółką gminną, to przekazane środki tracą charakter mienia komunalnego w związku z czym działalność gospodarcza skarżącego odbywała się już bez udziału majątku gminy. Nawet gdyby przyjąć, że dotacja po przekazaniu spółce wodnej formalnie przestała być mieniem komunalnym, bowiem środki opuściły budżet gminy, to jednak działalność gospodarcza radnego poprzez jego firmę wykorzystała mechanizmy finansowane majątkiem gminy i była oparta na środkach publicznych przekazanych na określony cel. Dotacje celowe nawet po przekazaniu zachowują bowiem publiczny charakter funkcjonalny i są kontrolowane przez gminę. Argument, że po przekazaniu dotacji traci ona związek z mieniem gminy prowadziłoby łatwo, co już wcześniej wskazano, do obejścia zakazu "wykorzystywania", które jest pojęciem szerszym niż "własność" czy "posiadanie" i byłby iluzoryczny. Wystawiona przez skarżącego faktura i opłacenie tej faktury z pieniędzy uzyskanych z dotacji od Gminy [...] na rzecz spółki wodnej, która kierował musi być uznane za prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Powyższe oznacza, że na skutek opłacenia faktury wystawionej przez radnego prowadzącego działalność gospodarczą, odniósł on korzyść. Pomimo, że w ocenie skarżącego uzyskana za świadczone usługi kwota nie była nadmierna, bowiem nie odbiegała od ustalonych stawek za podobne usługi (w związku z czym nie był on jako przedsiębiorca uprzywilejowany), to jak wcześniej podkreślono nie jest to konieczne do uznania, że radny wykorzystał mienie komunalne gminy, w której uzyskał mandat, na działanie której miał realny wpływ, będąc radnym posiadał wiedzę powszechnie niedostępną, co czyniło go osobą uprzywilejowaną. Jeszcze raz podkreślić należy, że sformułowanie: "wykorzystywanie" odnosi się do wszystkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez względu na to, czy wykorzystanie to ma podstawę prawną czy też nie, jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie czy jest odpłatne czy też nieodpłatne (por. wyrok NSA z 28.02.2025 r., III OSK 1814/24, LEX nr 3901524). Z tego względu podniesione w skardze zarzut naruszenia przez organ przepisu prawa materialnego (art. 24f ust. 1 u.s.g.) przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały nie jest uzasadniony. Zgodzić się należy z twierdzeniami zawartymi w skardze, że wygaśnięcie mandatu radnego jest daleko idącą sankcją ingerującą w sferę biernego prawa wyborczego, skutkującą również zmianą składu personalnego organu wybieralnego i kadencyjnego. Jednak nie można nie zauważyć tego, że art. 383 § 1 Kodeksu wyborczego przewiduje tylko jedną sankcję za naruszenie ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonej działalności i jest nią wygaśnięcie mandatu radnego ( por. wyrok NSA z 20.10.2022 r., III OSK 5365/21). Zatem jeżeli dojdzie do korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez radnego nie ma podstaw do zastosowania przez Radę zasady proporcjonalności. W tej sytuacji jako prawidłowe należy ocenić stanowisko Rady Miasta wyrażone w zaskarżonej uchwale, że doszło do zarządzania przez skarżącego działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, co wypełnia dyspozycję art. 24f ust. 1 u.s.g., a zaskarżona uchwała odpowiada prawu i brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Odnosząc się do wniosków dowodowych zgłoszonych w pismach procesowych stron, Sąd wskazuje, że brak było przesłanek uzasadniających przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie całokształtu akt sprawy. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić - dowody uzupełniające – tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W okolicznościach badanej sprawy nie zaistniały wątpliwości tego rodzaju, które uzasadniałyby przeprowadzenie dowodów uzupełniających. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.