Sygnatura
III SA/Po 410/23
Wyrok WSA w Poznaniu z 26 września 2023 r., III SA/Po 410/23 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 26 września 2023
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 26 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra Protokolant : sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2023 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z 03 stycznia 2023 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 z późn. zm., dalej jako u.t.d.) nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł na M. P. za naruszenie polegające na wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna, opisaną w lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 16 listopada 2022 r. o godz. 15:55 na drodze [...] został zatrzymany do kontroli samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], którym kierował Z. B.. W toku kontroli stwierdzono, że naczepa posiada uszkodzenia ramy zakwalifikowane jako niebezpieczne. Zgodnie z opisem, rama w kilkunastu miejscach popękana (mocowanie belek podłogi wystających od ramy w kierunku burt pojazdu - z lewej i prawej strony naczepy nad osiami pojazdu). Bardzo poważne pęknięcie - pionowe, znajduje się między pierwszą a drugą osią naczepy z prawej strony pojazdu. Pęknięcie ramy przekracza połowę wysokości kształtownika ramy. W obrębie ww. miejsc znajdują się także inne pęknięcia na pionowej powierzchni ramy. Pęknięcia rozgałęziają się w różnych kierunkach. W terminowo wniesionym odwołaniu M. P. (dalej także jako strona, skarżący) wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania – w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, tj.: 1. art. 92c ust 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary, w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć; 2. art 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. w zw. z § 29 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenia stypizowane w załączniku nr 3 do ustawy, w sytuacji gdy w załączniku do ustawy zamieszcza się w szczególności wykazy, wykresy, wzory, tabele i opisy o charakterze specjalistycznym, natomiast znamiona naruszeń powinny zostać uregulowane w ustawie zgodnie z konstytucyjną zasadą nullum crimen sine lege scripta, która odnosi się również do administracyjnych kar pieniężnych. Uzasadniając napisał, że kilka dni przed kontrolą, naczepa była poddana obowiązkowemu badaniu technicznemu. W trakcie przeglądu diagnosta stwierdził niesprawność układu hamulcowego, zobowiązując do usunięcia usterek i do ponownego stawienia się na badaniu technicznym. W trakcie przeglądu nie stwierdzono innych usterek. Po naprawieniu układu hamulcowego kontrola stanu technicznego zakończyła się pozytywnie. Tym samym naczepa przeszła rzetelną i rzeczywistą kontrolę stanu technicznego, a przewoźnik miał prawo być w pełni przekonany, że naczepa spełnia wymagania bezpieczeństwa i może z niej korzystać. Odcisk pieczątki w dowodzie rejestracyjnym zdaniem strony jest prawnym potwierdzeniem tego, że pojazd może bezpiecznie i zgodnie z prawem poruszać się po drogach publicznych. Decyzją z 08 maja 2023 r. nr [...] Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej jako K.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. 1), art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 u.t.d., pkt 6.1.1.a wiersz drugi zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2141, dalej także jako rozporządzenie MSWiA), art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm., dalej jako P.r.d.) oraz lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając napisał, że skarżący, jeszcze w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji, poinformował o demontażu i wyrejestrowaniu kontrolowanej przyczepy. Dalej napisał, że w myśl art. 4 pkt 22 lit. 1) u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z pkt 6.1.1.a wiersz drugi załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA poważne pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzeczek stanowi niebezpieczną usterkę. Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 P.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego: 1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę; 2) nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach szczegółowych; 3) nie powodowało wydzielania szkodliwych substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych; 4) nie powodowało niszczenia drogi; 5) zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu; 6) nie powodowało zakłóceń radioelektrycznych w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych. Według art. 12 ust. 2 dyrektywy nr 2014/47/UE usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdów są klasyfikowane do jednej z następujących kategorii: a) usterki drobne bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub oddziaływania na środowisko oraz inne drobne niezgodności; b) usterki poważne, które mogą zagrażać bezpieczeństwu pojazdu lub oddziaływać na środowisko lub stwarzać zagrożenie dla innych użytkowników dróg, lub inne istotniejsze niezgodności; c) usterki niebezpieczne stanowiące bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub oddziaływujące na środowisko. Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do u.t.d. Stosownie do treści lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna - za każdy pojazd sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł. Następnie organ odwoławczy wskazał, że ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej, podpisanym przez kierowcę bez uwag i zastrzeżeń. Organ wskazał, że kontrolujący posiadali uprawnienia do przeprowadzenia kontroli technicznej pojazdu w zakresie, w jakim upoważniają do tego obowiązujące przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenia MSWiA. W ocenie kontrolujących usterka miała charakter niebezpieczny, bowiem stanowiła bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i/lub oddziaływała na środowisko, co uzasadniało nałożenie na stronę kary z lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ podkreślił przy tym, że zaistnienie choć jednej usterki o charakterze niebezpiecznym uzasadnia nałożenie na stronę kary z lp. 9.2 załącznika nr 3 do utd. Odnosząc się do stanowiska strony, że kilka dni przed kontrolą przeprowadziła badanie techniczne, które nie wykazało usterek organ podał, że podczas kontroli inspektorzy sprawdzają m.in. stan techniczny pojazdu w danym dniu i godzinie a kontrola dotyczy stanu pojazdu w danej chwili. Przeprowadzenie badań technicznych kilka dni przed nie podważa ustaleń kontrolujących z dnia 16 listopada 2022r. Skarżący nie przedstawił w postępowaniu dowodów, że w chwili kontroli pojazd był sprawny technicznie. Usterki zostały opisane w protokole kontroli, potwierdza je również dokumentacja fotograficzna, kierowca uczestniczący w kontroli podpisał protokół kontroli drogowej. Dalej organ stwierdził, że w sprawie brak podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., za względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Strona jedynie zakwestionowała ustalenia organu I instancji nie wskazując dowodów potwierdzających brak jej wpływu na powstanie naruszenia stwierdzonego w zaskarżonej decyzji. Organ wyższego stopnia zaznaczył, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189f K.p.a. dotyczący odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 K.p.a., która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa K.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92 a utd w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. okoliczności wylączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku – także w art. 92b ust. 1 u.t.d. W terminowo wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. P. zwrócił się o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu tj.: a) art. 92c ust 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć; b) art 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. w zw. z § 29 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenia stypizowane w załączniku nr 3 do ustawy, w sytuacji gdy w załączniku do ustawy zamieszcza się w szczególności wykazy, wykresy, wzory, tabele i opisy o charakterze specjalistycznym, natomiast znamiona naruszeń powinny zostać uregulowane w ustawie zgodnie z konstytucyjną zasadą nullum crimen sine lege scripta, która odnosi się również do administracyjnych kar pieniężnych. Nadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a. a contrario, art. 189d oraz art. 189f K.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny, zdaniem skarżącego, znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie ustawy u.t.d., a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nie uwzględniający jednak wszystkich kwestii odstępowania od nałożenia kary, przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań działu IV k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z 11 września 2023r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego odnosząc się do trzeciego zarzutu skargi wskazal, że przepisy działu IV a k.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IV k.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189 a § 2 k.p.a. Art. 92 c ust. 1 u.t.d. nie wyłącza stosowania art. 189 a § 2 pkt 2 k.p.a. W świetle art. 92 c ust. 1 u.t.d. nie dochodzi do wydania decyzji nakładającej jakąkolwiek karę, natomiast zastosowanie art. 189f § 1 lub 2 k.p.a. powoduje, że strona nie pozostaje wolna od ukarania, lecz zostaje jej udzielone pouczenie, a więc sankcja innego rodzaju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako P.p.s.a.), stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona we wskazanych wyżej ramach kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wykazała, że organy nie naruszyły przepisów prawa. W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że doszło do stwierdzonego przez organy obu instancji naruszenia przepisów. Sąd podziela ocenę prawną organu, przez co powtarzanie treści wszystkich przepisów, zacytowanych zresztą we wcześniejszej części uzasadnienia, jest zbędne, tym bardziej, że skarżący nie zarzucał ich naruszenia. Z materiału dowodowego wynika, że w toku kontroli drogowej stwierdzono, że przedmiotowa naczepa posiada uszkodzenia ramy zakwalifikowane jako niebezpieczne. W protokole kontroli napisano, że "Rama jest w kilkunastu miejscach popękana (mocowanie belek podłogi wystających od ramy w kierunku burt pojazdu - z lewej i prawej strony naczepy nad osiami pojazdu). Bardzo poważne pęknięcie - pionowe, znajduje się między pierwszą a druga osią naczepy z prawej strony pojazdu. Pęknięcie ramy przekracza połowę wysokości kształtownika ramy. W obrębie ww. miejsc znajdują się także inne pęknięcia na pionowej powierzchni ramy. Pęknięcia rozgałęziają się w różnych kierunkach..." (opis stwierdzonych naruszeń, k. 52 akt adm., dokumentacja fotograficzna k. 61-68 akt adm.)). Tego rodzaju ustalenia wynikają jednoznacznie z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez inspektora ITD, będącego specjalistą transportu drogowego. Stwierdzoną usterkę prawidłowo zakwalifikowano jako niebezpieczną. Zgodnie bowiem z pkt 6.1.1.a wiersz drugi załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA z 5 listopada 2019r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. 2019r., poz. 2141) poważne pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzeczek stanowi niebezpieczną usterkę. Stosownie zaś do treści lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna - za każdy pojazd sankcjonowane jest karą pieniężną 2.000 zł. W sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że stwierdzony w trakcie kontroli stan techniczny naczepy wskazywał na usterkę w rozumieniu pkt 6.1.1.a wiersz drugi załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA. Istnienia usterki jak i jej kwalifikacji jako niebezpiecznej nie kwestionował zresztą skarżący w skardze, jak i ustanowiony w toku postępowania sądowego, zawodowy pełnomocnik skarżącego (k. 26-27). Kierowca podpisał protokół, nie wnosząc zastrzeżeń (k. 51). Sąd podkreśla, że strona skarżąca nawet nie stara się wykazać, że charakter usterki był inny, niż to wynika z treści protokołu z kontroli drogowej i zdjęć wykonanych w trakcie kontroli. Należy podkreślić, że protokół kontroli drogowej jest dokumentem urzędowym. Zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07 marca 2017 r., II GSK 1416/15 i wymienione w nim orzecznictwo tego Sądu, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego). Odnosząc się do zarzutu zawartego w uzasadnieniu skargi, że naczepa kilka dni przed kontrolą przeszła okresową kontrolę stanu technicznego, zatem przewoźnik miał prawo być przekonany, że naczepa spełnia wymagania bezpieczeństwa i można z niej korzystać, Sąd stwierdza, że jest to zarzut bezzasadny. Jak wynika z akt sprawy (k. 48) faktycznie naczepa przed kontrolą przeszła pozytywie badanie techniczne, w dniu 05 listopada 2022 r. a więc niewiele dni przed kontrolą (16 listopada 2022 r.). Co do zasady więc przewoźnik miał podstawy sądzić, że z naczepy można legalnie korzystać. Rzecz jednak w tym, że w pkt 6.1.1. lit. a załącznika do rozporządzenia MSWiA rozróżniono "niewielkie pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzeczek" podwozia od "poważnego pęknięcia lub odkształcenia podłużnic lub poprzeczek podwozia". Pierwsza dyspozycja jest scharakteryzowana jako "poważna", zaś druga jako "niebezpieczna". I tylko ta druga, niebezpieczna, jest zagrożona karą pieniężną z załącznika nr 3 do u.t.d. Jak wynika z licznych zdjęć (k. 61-69 akt adm.) pęknięcia są łatwo widoczne, zaś rozsądny użytkownik, względnie właściciel pojazdu/naczepy, zwłaszcza wieloletniej (pierwsza rejestracja w kraju to 2008 rok, k. 48 akt adm.) organoleptycznie sprawdza jej stan techniczny. Skarżący nie wykazal, że w chwili kontroli naczepa była faktycznie sprawna technicznie. Szybkie oddanie do demontażu i wyrejestrowanie naczepy przez skarżącego (w dniach 14 i 16 grudnia 2022 r., k. 38-39) potwierdza zresztą ww. wywód, o konieczności systematycznej kontroli sfatygowanej naczepy. W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że w niniejszej sprawie nie wystąpił wypadek kwalifikujący się do zastosowania instytucji z art. 92c u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, m. in jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (ust. 1 pkt 1). Podkreślić należy, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów u.t.d. ma charakter obiektywny, jest odpowiedzialnością za wystąpienie zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Istnieje domniemanie odpowiedzialności przewoźnika, które może on obalić jedynie w sytuacji spełnienia przesłanek wynikających ze wzmiankowanego przepisu, ale ciężar dowodu wykazania tych przesłanek spoczywa na przewoźniku, gdyż to on wywodzi z tego przepisu skutki prawne. Skarżący zobowiązany jest do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa (zob. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 880/19). Podmiot wykonujący przewóz musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów u.t.d. Chodzi o wykazanie konkretnych okoliczności, które ma rozważyć organ, a które także muszą być poparte dowodami (zob. wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1462/18). Obiektywny stan techniczny przedmiotowego pojazdu ujawnił niebezpieczną usterkę i samo to daje asumpt do wymierzenia kary pieniężnej. W niniejszej sprawie skarżący nie może powoływać jako przesłanki egzoneracyjnej okoliczności kiedy (w jakim czasie) miało dojść do owej usterki, choćby miało to nastąpić w ciągu kilkunastu dni pomiędzy okresowym badaniem technicznym a przeprowadzoną kontrolą. Na marginesie Sąd wskazuje, że z doświadczenia życiowego wynika, że w ciągu kilku/kilkunastu dni, które minęły pomiędzy badaniem technicznym a kontrolą przy zwykłym użytkowaniu naczepy mogłaby powstać co najwyżej usterka opisana w pkt 6.1.1. lit. a załącznika do rozporządzenia MSWiA jako "niewielkie pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzeczek" podwozia, scharakteryzowana jako "poważna", pozbawiona jednak zagrożenia karą pieniężną z załącznika nr 3 do u.t.d.n a nie taka jaką stwierdzono w trakcie kontroli. Kolejny z zarzutów skargi, dotyczący naruszenia Zasad techniki prawodawczej, jest zdaniem Sądu kompletnie bezzasadny. Znajdujący się w załączniku nr 3 do u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń - stanowi bowiem element tej ustawy. Skarżący myli załącznik do ustawy, a więc składnik aktu parlamentu o charakterze normatywnym, z rozporządzeniem, a więc aktem najniższego szczebla w systemie powszechnie obowiązującego prawa na poziomie ogólnokrajowym. Na marginesie Sąd wskazuje, że zmiany poszczególnych przepisów zawartych w załączniku do ustawy, muszą być dokonywane także przepisami ustaw, a więc z zachowaniem procedury, w wyniku której ustawa o transporcie drogowym razem z jej załącznikami pojawiła się w obrocie prawnym. Dalej Sąd wskazuje, że bezzasadny jest także ten zarzut skargi, który dotyczy braku zastosowania art. 189a i nast. K.p.a., z powodów zresztą opisanych w zaskarżonej decyzji. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że w rozpatrywanej sprawie przepisów art. 189f K.p.a. nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którą w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa K.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 u.t.d. Sąd akceptuje wywody organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji sprowadzające się do twierdzenia, że regulacja Działu IVA k.p.a. nie ma ujednolicającego charakteru w zakresie zakładania i wymierzania administracyjnych kar pieniężnych na mocy przepisów szczególnych. Kwestia odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej została uregulowana odrębnie w art. 92c ust. 1 u.t.d., a reguła kolizyjna art. 189 § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom Działu IVA k.p.a. (por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2343/20). W literaturze wskazuje się również, że określając wysokość administracyjnej kary pieniężnej organ administracji działa w warunkach uznania administracyjnego, chyba że z przepisu szczególnego wynika wprost wysokość nakładanej kary (wysokość kary jest określona w sposób sztywny). Wówczas organ wymierzy karę w wysokości wynikającej z przepisu szczególnego (por. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 189(d)). Powyższe oznacza, że Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w obu orzeczeniach WSA w Warszawie, przywołanych przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z 11 września 2023 r. (k. 26 akt sądowych). Zdaniem Sądu organy obu instancji postąpiły prawidłowo, odmawiając rozważenia kwestii odstąpienia od nałożenia na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej z art. 189f K.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd ocenia, że stwierdzoną podczas kontroli usterkę prawidłowo zakwalifikowano jako niebezpieczną, mając na uwadze pkt 6.1.1.a wiersz drugi załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA. W art. 92a ust. 1 u.t.d. przewidziano odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d.). W toku postepowania organ wyjaśnił wszystkie okoliczności majace znaczenie w sprawie i dokonał ich kompleksowej oceny. W realiach kontrolowanej sprawy, podstawą nałożenia kary na skarżącego stanowiło popełnienie naruszenia określonego w Ip. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Zgodnie z treścią I.p. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 2 000 złotych. Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 czerwca 2023
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Arkadiusz Skomra Izabela Paluszyńska /przewodniczący sprawozdawca/ Mirella Ławniczak
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
art. 92a ust. 1, l.p 9.2 załącznika nr 3 · Dz.U. 2021 poz. 919
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Lu 339/23 · 26 września 2023
Wyrok WSA w Lublinie z 26 września 2023 r., III SA/Lu 339/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 713/20 · 26 września 2023
Wyrok NSA z 26 września 2023 r., II GSK 713/20 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 1653/23 · 26 września 2023
Postanowienie NSA z 26 września 2023 r., II GSK 1653/23 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny