III SA/Po 389/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 06 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy dofinansowania ze środków PFRON zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skargę na postanowienie opisane w rubrum. Zarządzeniem z 07 sierpnia 2018 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, bowiem skarżący, pomimo wezwania, nie wykonał obowiązku złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu, przy czym formularz został doręczony razem z wezwaniem (k. 14-15 oraz 9, 10). Zarządzeniem z 31 sierpnia 2018 r. skarżący został wezwany przez przewodniczącego III wydziału Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (k. 19). Rozpoznając zażalenie skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 października 2018 r., I GZ 359/18 oddalił zażalenie. Pismem z 21 stycznia 2019 r. Sąd wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia przewodniczącego wydziału o wpisie, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 60). Wezwanie zostało prawidłowo doręczone, w dniu 23 stycznia 2019 r. (k. 41). Termin do wykonania wezwania upływał zatem z końcem 30 stycznia 2019 r. Jak wynika z informacji Oddziału Finansowo-Budżetowego Sądu, do dnia 01 lutego 2019 r. wpis nie został uiszczony (k. 47). Z akt sprawy wynika, że w terminie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wpisie skarżący przesłał kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, także niesformalizowany (... proszę najpierw ustosunkować się do mojej prośby o zwolnienie od kosztów sądowych, później żądać bym zapłacił te 100 zł...", k. 42, 43). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. - dalej jako P.p.s.a.) Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Nadto, stosownie do art. 214 § 1 i art. 219 § 1 P.p.s.a., strona wnosząca skargę jest zobowiązana uiścić należny wpis sądowy. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie może podjąć żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona opłata sądowa. Na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanym przypadku skarżący nie uiścił należnego wpisu od skargi, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi. Przed skutkiem tym nie może ochronić skarżącego kolejny już wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem trzeba, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji, gdy referendarz sądowy musiał pozostawić bez rozpoznania wcześniejszy wniosek skarżącego, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania, we wskazanym przez sąd terminie. Dalej Sąd wskazuje, że stanowisko odmienne mogłoby spowodować uniemożliwienie prowadzenia postępowania wskutek konieczności rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum (zob. m.in. postanowienie NSA z 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 379/16; postanowienie WSA w Poznaniu z 12 października 2018 r., III SA/Po 946/17; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA). Sąd zaznacza, że zarządzenie przewodniczącego wydziału o wpisie jest prawomocne. Marginalnie Sąd wskazuje, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, pomimo faktu, że skarżącemu doręczono taki formularz w dniu 06 lipca 2018 r. (k. 10) i skarżący został wówczas pouczony przez Sąd o zasadach składania wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 9). W dacie otrzymania wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia przewodniczącego wydziału o wpisie Skarżący posiadał zatem niezbędną wiedzę co do wszystkich warunków skutecznego wniesienia skargi na postanowienie SKO w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., w tym także co do wniesienia skargi będąc zwolnionym od kosztów sądowych. W tych okolicznościach, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Jako że odrzucenie skargi kończy postępowanie przed tut. Sądem, rozpoznanie ponowionego wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne, co aktualizuje konieczność umorzenia postępowania wpadkowego wywołanego tym wnioskiem stosownie do art. 249a P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 14 grudnia 2018 r., I GZ 447/18; CBOSA), o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia. Okoliczność jednoczesnego odrzucania skargi (pkt 1 sentencji postanowienia) uzasadniała orzeczenie w tym przedmiocie przez sąd, zamiast referendarza sądowego (art. 258 § 4 w zw. z § 2 pkt 7 P.p.s.a.).