III SA/Po 374/23

Dnia 15 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2023 roku sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora [...] w [...] z dnia 21 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji dotyczącej zwolnienia ze służby oddala skargę.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2023 r. na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego [...] z dnia 19 stycznia 2023 r. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzja organu I instancji z dnia 19 stycznia 2023 r. została doręczona w dniu 8 lutego 2023 r. Termin na wniesienie odwołania wynosił wobec tego – zgodnie z art. 129 § 2 kpa – 14 dni. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2023 r. organ II instancji odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji organu z 19 stycznia 2023 r. Z tego względu należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do WSA w Poznaniu zarzucono naruszenie - art. 15 zzzzzn2 ust. 1-3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - art. 58 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 59 § 1 i 2 kpa poprzez uznanie, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji - art. 77 kpa i art. 7 kpa - art. 10 § 1 kpa i art. 81 kpa - art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 75 kpa i 80 kpa, art. 7 kpa i art. 8 kpa - art. 107 § 3 kpa i art. 77 kpa i art. 80 kpa i art. 11 kpa w zw. z art. 124 kpa i art. 126 kpa - art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 Ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji z dnia 19 stycznia 2023 r. została doręczona skarżącemu w dniu 8 lutego 2023 r. Termin na wniesienie odwołania wynosił wobec tego – zgodnie z art. 129 § 2 kpa – 14 dni. W wymaganym terminie ustawowym strona nie wniosła odwołania. Pismem z dnia 7 marca 2023 r. strona wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej ( z powodu choroby skarżącego – zwolnienie lekarskie w terminie od 11 stycznia do 28 lutego 2023 r. ). Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2023 r. organ II instancji odmówił skarżącemu – w trybie art. 59 w zw. z art. 58 kpa - przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji organu z 19 stycznia 2023 r. Postanowienie to ma charakter ostateczny i wywołuje bezpośrednio skutki prawne. Jak wskazano w wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 153/22 : "Wniosek o przywrócenie terminu wymaga rozpoznania przed wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Przywrócenie terminu wyklucza bowiem możliwość stwierdzenia uchybienia terminu, czy dalszych skutków w postaci np. niedopuszczalności odwołania (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2021 r. II GSK 744/21). Postanowienie o uchybieniu terminu organ odwoławczy może zatem wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu, który - co wynika wprost z treści art. 58 § 1 k.p.a. - podlega obowiązkowi załatwienia w pierwszym rzędzie. W przypadku wydania postanowienia o przywróceniu terminu wyłączona jest dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a zatem przed rozpatrzeniem wniosku strony o przywrócenie terminu wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu jest niezgodne z prawem (B. Adamiak, komentarz do art. 134 k.p.a. (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck. Warszawa 2017, s. 709). Również względy logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, iż załatwienie wniosku o przywrócenie terminu rozstrzyga kwestię zastosowania lub niezastosowania art. 134 k.p.a." Ze względu na wydanie ostatecznego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Należy przy tym podkreślić, że w przedmiotowym postępowaniu sądowym nie podlega ocenie Sądu legalność wydania odrębnego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Sąd nie odnosi się zatem do argumentów skargi dotyczących kwestii odmowy przywrócenia terminu do dokonania przedmiotowej czynności procesowej. Wskazać należy jednak, że nie doszło do naruszenia - art. 15 zzzzzn2 ust. 1-3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, albowiem przepis ten obowiązywał jedynie w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan ten został zniesiony z dniem 16 maja 2022 r. – od tej daty obowiązuje jedynie stan zagrożenia epidemicznego. Z tego względu skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.