III SA/Po 336/17

Dnia 4 maja 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia 1. ustanowić dla K. S. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W skardze zawarł on wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na wezwanie Sądu skarżący przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że K. S. pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto miesięcznie i posiłkuje się możliwością zaciągnięcia długu na karcie debetowej do kwoty [...] zł. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z H. D., która pobiera emeryturę w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. H. D. posiada orzeczenie o niepełnosprawności i wymaga stałej rehabilitacji przez co nie może dodatkowo zarobkować, a nieodzyskane przez nią alimenty od byłego męża na utrzymanie córki (łącznie [...] zł na dzień [...] roku), zostały umorzone z powodu zgonu dłużnika. K. S. nie posiada żadnych nieruchomości, ani oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Wnioskodawca oświadczył, że w okresie od [...] roku do [...] roku była prowadzona egzekucja z jego wynagrodzenia. W tym okresie nie był on w stanie pozyskać żadnych środków finansowych z banku z uwagi na brak zdolności kredytowej, co doprowadziło do znacznego zadłużenia na kartach kredytowych H. D. ([...] zł + [...] zł + [...] zł). K. S. zadeklarował następujące miesięczne wydatki wspólnego gospodarstwa domowego: czynsz – [...] zł, spłata zadłużenia – [...] zł, energia – [...] zł, gaz – [...] zł, dopłata do rozliczenia gazu – [...] zł, Internet i kablówka – [...] zł, telefon komórkowy – [...] zł + [...] zł, kredyt hipoteczny – [...] zł + ubezpieczenie nieruchomości (łącznie ok. [...] euro), kredyt zaciągnięty na 24 miesiące w wysokości [...] zł (na pokrycie opłat za gaz i prąd oraz wydatki wiązane z chorobą) – rata w wysokości [...] zł, spłata karty debetowej – [...] zł, spłata odsetek od [...] kart kredytowych – [...] zł, [...] zł, [...] zł + opłaty pocztowe [...] x [...] zł = [...] zł, dojazd do pracy – [...] zł + [...] zł, niezbędne leki dla H. D. – [...] zł, zakup żywności, chemii gospodarczej, osobistej, zakup obuwia, odzieży dla dwóch osób – [...] zł. Reasumując wnioskodawca oświadczył, że żyje poniżej egzystencji i nie ma perspektyw na poprawę ze względu na szereg dolegliwości zdrowotnych, z którymi się zmaga, a które zostały potwierdzone w przedłożonej dokumentacji medycznej. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie K. S. wniósł skargę w przedmiocie ubezpieczeń społecznych, co powoduje, że jest on zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Strona nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu w myśl art. 249a P.p.s.a. W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z rozpoznawanego wniosku wynika, że wnioskodawca pozostaje w dwuosobowym gospodarstwie domowym, którego łączne miesięczne przychody wynoszą [...] zł netto. Wszystkie uzyskiwane dochody są w całości przeznaczane na bieżące utrzymanie. Wnioskodawca, ani osoba z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku, który mógłby stanowić dodatkowe źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Niekorzystnie na sytuację wnioskodawcy wpływa również stan jego zdrowia, a także stan zdrowia osoby, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W takiej sytuacji należy przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych środków finansowych na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji oznacza to, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Tym samym uzasadniony jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit e oraz z art. 249a, a także w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.