III SA/Po 331/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ł. na orzeczenie lekarskie J. W. – Indywidualna Praktyka Lekarska w [...] z dnia 21 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia przeciwskazań do dysponowania bronią; postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu na jego koszt wpis od skargi w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych.

Pismem z 14 lutego 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł odwołanie od orzeczenia lekarskiego nr [...] z 28 stycznia 2025 r. wydanego przez M. M. – Gabinet Lekarski, stwierdzającego, że J. Ł. (dalej: skarżący) nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 485 dalej: u.b.a.) i może dysponować bronią. Na skutek tegoż odwołania, orzeczeniem lekarskim nr [...] z 21 marca 2025 r. J. W. – Indywidualna Praktyka Lekarska w [...] stwierdził, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a Pismem z 20 kwietnia 2025 r. J. Ł. (dalej: skarżący) wniósł do tutejszego Sądu skargę na ww. orzeczenie lekarskie żądając jego uchylenia. W odpowiedzi na skargę J. W. – Indywidualna Praktyka Lekarska w [...] wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, ewentualnie oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności weryfikuje dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej: P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosuje środki określone w tych przepisach. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 tej ustawy spory o właściwość, a także przekazane na podstawie ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie. Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w której skarga została wniesiona na orzeczenie lekarskie wydane na podstawie art. 15h u.b.a., na potrzeby postępowania administracyjnego prowadzonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W odpowiedzi na skargę J. W. zasadnie podniósł, że od ostatecznych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych nie jest dopuszczalne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Podstawę do wydania kwestionowanego orzeczenia lekarskiego w przedmiocie stwierdzenia przeciwskazań do dysponowania bronią stanowiły przepisy ustawy o broni i amunicji (publikator ustawy podano powyżej). Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. pozwolenia na broń nie wydaje się osobom: z zaburzeniami psychicznymi lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Ponadto stosownie do treści art. 15 ust. 5 w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydawane są na podstawie art. 15f i art. 15g u.b.a. Kwalifikacje upoważnionych lekarzy i psychologów przeprowadzających badania określają przepisy art. 15b ust. 1 i art. 15c ust. 1 u.b.a. zaś rejestr upoważnionych lekarzy i psychologów prowadzi i aktualizuje właściwy komendant wojewódzki Policji (art. 15b ust. 2 i art. 15c ust. 2 u.b.a.). Od orzeczenia lekarskiego przysługuje osobie ubiegającej się o pozwolenie na broń oraz komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (art. 15h ust. 2 u.br.am.) odwołanie za pośrednictwem lekarza albo psychologa, który wydał orzeczenie, do innego wybranego lekarza upoważnionego albo psychologa upoważnionego (art. 15h ust. 1 i ust. 3 u.b.a.). ). Przepisy ustawy o broni i amunicji nie przewidują możliwości złożenia od orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie odwołania skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że orzeczenie lekarskie wydane na podstawie art. 15h ust. 7 u.b.a. nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a. Nie jest też czynnością oraz aktem określonymi w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., albowiem przepis ten odnosi się do działań organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. wynika, że wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w indywidualnych sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Jednocześnie Sąd wskazuje, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 11 grudnia 2006 r., I OPS 4/06; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się jednocześnie, że stanowiące konieczny element kwalifikujący skargę do sądu administracyjnego jako dopuszczalną sformułowanie "z zakresu administracji publicznej" należy rozumieć w ujęciu materialnym (por. np. postanowienie NSA z 16 października 2007 r., II OSK 1364/07, publ.: jak wyżej). Działalność z zakresu administracji publicznej obejmuje w tym znaczeniu sprawy administracyjne, a więc zadania i kompetencje w zakresie władzy wykonawczej, wykonywane w formie władczej, którą cechuje jednostronność działania, moc wiążąca oraz dopuszczalność stosowania przymusu. Za zasadniczy element charakterystyczny dla określenia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej uważany być musi element władztwa administracyjnego (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych; ZNSA nr 2(5) 2006, s. 14-15). Orzeczenie lekarskie stanowiące przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie ma tych cech. Wydanie tego rodzaju opinii nie powoduje, że strona z mocy samego prawa uzyskuje jakieś uprawnienie lub ma obowiązek działania związanego z treścią tej opinii. Z tego powodu uznać należy, że nie jest aktem lub czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego w drodze odrębnej skargi. W konsekwencji na podstawie ww. przepisów skarga do sądu administracyjnego na orzeczenie lekarskie wydane w trybie art. 15h u.b.a. jest niedopuszczalna. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił. W przedmiocie zwrotu wpisu orzeczono zaś na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.