III SA/Po 295/15

Dnia 10 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę

W dniach [...]-[...] przeprowadzona została kontrola w siedzibie spółki A, za okres od dnia [...] do dnia [...] ujawniła naruszenia prawa określone w protokole kontroli nr [...] z dnia [...]. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywanej działalności gospodarczej na podstawie licencji wspólnotowej nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy w zgodzie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy; przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach prawa unijnego. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie [...] zł w związku z naruszeniami ustawy o transporcie drogowym w zakresie czasu pracy kierowców, w przedmiocie niezgłoszenia na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.), przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu oraz prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp. 5.1 i 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.), skrócenia dziennego i tygodniowego czasu odpoczynku (lp. 5.3 i 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.). W odwołaniu pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji, której zarzucił naruszenie przepisów materialnych oraz procedury administracyjnej. W szczególności zakwestionował naruszenie z lp. 6.3.7 załącznika do ustawy i podniósł, iż dane z tachografów zostały przekazane kontrolującym lecz pliki zostały uszkodzone przez co były niemożliwe do odczytania. W ocenie skarżącego przepisy prawa nie sankcjonują takiej sytuacji, wobec czego nałożona kara była niezasadna. Odwołujący podkreślił, że terminowo sczytywał dane z tachografu lecz nie były one analizowane tylko przekazywane do firmy zewnętrznej. W ocenie skarżącego przedsiębiorca nie ponosi winy za okazanie nieczytelnych danych, co jest niezależne od niego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ opisał wszystkie naruszenia ujawnione podczas kontroli, na jakie powołał się organ I instancji i dokonał ich kwalifikacji z punktu widzenia kar należnych z tytułu naruszenia obowiązujących przepisów prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik spółki A wniósł , o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając organowi naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a następnie orzeczenie co do istoty sprawy w sposób identyczny z organem I instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji w części oraz umorzenie postępowania w uchylonym zakresie, 2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, w szczególności wobec faktu iż wydana została decyzja w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. podczas gdy uzasadnienie decyzji zdaje się mieć na celu wykazanie zasadności rozstrzygnięcia opartego na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. a także braku odniesienia się przez organ administracji publicznej w uzasadnieniu decyzji do argumentacji strony, nie wskazanie przez organ dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, 3. art. 92a ust. 1,6,7 w zw. z załącznikiem nr 3 lp. 6.3.7 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że na przedsiębiorcy ciąży obowiązek sprawdzenia czytelności danych cyfrowych oraz nałożeniu kary pieniężnej za czyn, który nie wypełnia znamion naruszenia określonego w przepisach, 4. art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i brak umorzenia postępowania w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia, a ewentualne naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, 5. art. 6, art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, błędnej interpretacji stanu faktycznego oraz przekroczenia przepisów prawa, co doprowadziło do nałożenia kary pieniężnej pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Spór w niniejszej sprawie dotyczyły ustalenia prawidłowego rozumienia przepisów na podstawie których wymierzono karę finansową spółce A. Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości [...] (dwadzieścia tysięcy) złotych. Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiły stwierdzone naruszenia prawa dotyczące: skrócenia dziennego czasu odpoczynku, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku, nie okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu, nie zgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie. W sprawie niesporne pozostają ustalenia dotyczące: - naruszenia l.p. 5.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2011 roku o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), dalej jako ustawy u.t.d. – M. B. i Z. Ł. przekroczyli maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu (łączna kara [...] zł). - naruszenia l.p. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. – B. B., D. S. i S.B. przekroczyli maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu (brak wymaganych przerw i odpoczynków) – (łączna kara [...] zł) - naruszenia l.p. 5.3 załącznika nr 3 u.t.d. – M.B., Z. Ł., C. M., D. S. – nie wykazano nieprzerwanego odpoczynku co najmniej 9 godzin – (łączna kara [...] zł). - naruszenie l.p. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d. – D. S. - skrócono tygodniowy czas odpoczynku – 45 godzin o 4 godz. I 13 minut – (łaczna kara [...] zł). Natomiast sporne pozostaje w sprawie naruszenie l.p. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. – nie okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu. Organy administracji uznały, że przedsiębiorca nie okazał danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej [...] za dni: [...] (2 dni), [...]-[...] (13 dni), [...]-[...] (14 dni), [...]-[...] (4 dni), [...]-[...] (9 dni), [...]-[...] (62 dni). Łącznie nie okazano danych za 104 dni. Przedsiębiorca stoi na stanowisku, że przedłożył dokument poświadczających brak możliwości pobrania danych z pojazdu o nr rejestracyjnym [...] w okresie od dnia [...] do dnia [...] roku, a ponadto przedłożył pliki cyfrowe sczytane z tachografu pojazdu w dniach [...] oraz z [...], które są uszkodzone i nie można odczytać ich wartości. Przedsiębiorca przedłożył również dokument poświadczający brak możliwości pobrania danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe [...], którym od dnia [...] do dnia [...] przedsiębiorstwo wykonywało przewozy drogowe, a także pliki cyfrowe sczytane z pojazdu po tym okresie. Jednakże pliki obejmujące okres od dnia [...] roku do dnia [...] uniemożliwiały odczyt danych z tego okresu. Zdaniem przedsiębiorcy w tym okresie była założona blokada, która uniemożliwiła odczyt pobranych danych. W rozpoznawanym przypadku kara finansowa sklasyfikowana w l.p. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wyraźnie stanowi, że nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień. Tak brzmiący przepis należy rozumieć, w ten sposób, że to na przedsiębiorcy ciążył obowiązek przedstawienia pełnych danych (w formie umożliwiającej ich odczytanie), aby można było przyjąć, że wykonywane czynności transportowe były wykonywane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Integralnym elementem okazania powyższych materiałów pozostaje zatem ich przekazanie w stanie umożliwiającym odczytanie danych. Nie wywiązanie się z tego podstawowego obowiązku powoduje, że należy przyjąć, że przedsiębiorca nie okazał danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego, ani nie przedłożył dokumentu potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu - za każdy dzień. Zasadnie zatem nałożono na spółkę skarżącą karę finansową z tego tytułu wobec braku przedstawienia przez spółkę takich materiałów, które umożliwiają potwierdzenie, że zachowała ona wszystkie warunki przepisy określające warunku wykonywania transportu publicznego. W ocenie składu rozpoznającego niniejszą sprawę organ administracji w sposób uzasadniony stwierdził, że przedsiębiorca nie okazał danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr [...] za dni [...]-[...] (27 dni łącznie). Nie można bowiem zgodzić się z poglądem, że spółka wywiązała się ze swojego obowiązku i okazała wykresówki, dane z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego za każdy dzień. Z przedłożonych materiałów nie można było natomiast dokonać odczytu danych, który potwierdziłby, że przedsiębiorca w kontrolowanym okresie wykonując działalność gospodarczą zachował wymogi obowiązującego prawa dotyczące transportu. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisu art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym należy stwierdzić, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazujące na to, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia, a ewentualne naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorca nie powołał się na żadne okoliczności, które mogłyby zostać uznane za adekwatne do przyjęcia, iż dochował on należytej staranności w zapewnieniu należytego zakupu sprawnych urządzeń rejestrujących, a także że podjął wszelkie czynności, które mogły by spowodować prawidłowy odczyt z tych urządzeń potwierdzający, że przedsiębiorca zachował ciążące na nim obowiązki wynikające z przepisów regulujących warunki wykonywania transportu publicznego. W rezultacie należy przyjąć, że nie przestawione w sprawie takie okoliczności, które uniemożliwiłyby nałożenie na skarżącą spółkę kary określonej l.p. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że organ nie dokonał jego naruszenia poprzez niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a następnie orzeczenie co do istoty sprawy w sposób identyczny z organem I instancji, podczas gdy zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji w części oraz umorzenie postępowania w uchylonym zakresie. W tym względzie należy podkreślić, że organ II instancji miał prawo uchylić zaskarżoną decyzję i nałożyć karę pieniężną, zgodnie z funkcjonującym w orzecznictwie poglądem, że "jeżeli decyzja jest zgodna z prawem organ utrzymuje ją w mocy w całości, jeżeli natomiast uznaje, że niektóre składniki kary (kary jednostkowe) są przy obliczeniu kary uwzględnione nieprawidłowo, uchyla całą decyzję i orzeka na nowo o karze z uwzględnieniem koniecznych zmian wpływających na wysokość orzeczonej kary" (por. wyrok NSA z dniu 8 maja 2013 r. sygn. akt: II GSK 393/12). Odnosząc się do argumentu strony, iż zaskarżona decyzja nie zawiera w swej treści uzasadnienia faktycznego należy mieć na uwadze przepis art. 107 § 3, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie organ administracji zawarł w zaskarżonej decyzji zarówno uzasadnienie faktyczne jak i uzasadnienie prawne. W szczególności nie można stwierdzić, że organ nie wskazał dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu wydał w sprawie rozstrzygnięcie. Argumentacja przedstawiona przez organ odwoławczy w sposób wyraźny wskazuje na okoliczności będące podstawą wydanego rozstrzygnięcia, które nie budziły wątpliwości i nie wymagały dodatkowego wyjaśnienia. Odnosząc się do zarzutów natury procesowej, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Mając na uwadze zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., należy wskazać, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego zgodnie z nałożonymi na niego ustawowymi obowiązkami, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy w tym przypadku do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. Reasumując w rozpoznawanej sprawie na podstawie akt administracyjnych sprawy należy stwierdzić, że w sprawie zaskarżony organ działał w granicach ustawowo powierzonych obowiązków i nie przekroczył swoich uprawnień. Mając to wszystko na uwadze sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).