III SA/Po 277/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. Z. na akt Wojewody z dnia 12 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia kuratora 1. uchyla zaskarżony akt; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wojewoda aktem z dnia 12 stycznia 2026 roku ustalił wynagrodzenie dla r. Z. za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu strony postępowania w sprawie nr [...] Powyższy akt został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym. Sąd Rejonowy w [...], postanowieniem z 28 stycznia 2025 r., o sygn. akt. [...] ustanowił r. Z. kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu M. C., do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Wojewodę w sprawie unieważnienia dokumentu paszportowego nr [...], ważnego do 27 stycznia 2032 r., wszczętym na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...]. Decyzja Wojewody z 14 kwietnia 2025 r., nr [...] o unieważnieniu dokumentu paszportowego została doręczona kuratorowi w dniu 18 kwietnia 2025 r. Pismem z 19 maja 2025 r. kurator za pośrednictwem Wojewody wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia 14 kwietnia 2025 r., która wyrokiem z dnia 16 października 2025 r. została oddalona. Dnia 5 stycznia 2026 r. do Wojewody wpłynęło pismo kuratora z 29 grudnia 2025 r. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pełnienia czynności kuratora. Wspomnianym na wstępie aktem z dnia 12 stycznia 2026 roku Wojewoda ustalił wynagrodzenie dla r. Z. za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu strony postępowania w sprawie nr [...] w kwocie brutto [...] zł. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że wynagrodzenie zostało ustalone wg norm przepisanych, w wysokości 100% stawki minimalnej za czynności adwokackie, określone w przepisach wykonawczych, wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2024 r. poz. 1564 ze zm.). Zdaniem organu czynności wykonane przez kuratora w postępowaniu administracyjnym uzasadniają przyznanie: wynagrodzenia w kwocie stawki minimalnej, określonej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, z dnia 9 marca 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 536), tj. [...] zł, do kwoty tej należy doliczyć podatek od towarów i usług VAT w wysokości [...] zł. oraz zgodnie z pismem kuratora z 29 grudnia 2025 r.: koszty dojazdu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w kwocie [...]zł,; koszty korespondencji 7 x [...] zł tj. w łącznej kwocie [...]zł.; koszty wniosku do Burmistrza Miasta [...] w kwocie [...]zł + opłata za przelew [...] zł.; koszty wniosku do Krajowego Rejestru Karnego w kwocie [...]zł + opłata za przelew [...] zł. Organ wskazał, że zakres kosztów kuratora określa w/w rozporządzenie. Brak jest zatem podstaw prawnych do przyznania innych kosztów, które nie są objęte rozporządzeniem. Skargę na powyższy akt (w treści skargi określono "czynność") złożył M. Z. wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucił zaskarżonemu aktowi naruszenie: 1. art. 16 ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, przez ich niewłaściwe zastosowanie. 2. ustawy z 06 lipca 1982 roku o radcach prawnych, przez jej niezastosowanie. 3. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, przez jego niezastosowanie, 4. § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 09 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, przez niewłaściwą wykładnię ust. 1 i uznanie, że przewiduje on samodzielną stawkę wynagrodzenia radcy prawnego, a ust. 2, przez jego niezastosowanie i zaniechanie ustalenia stawki minimalnej wynagrodzenia radcy prawnego w sprawie zbliżonej rodzajowo do przedmiotu postępowania w sprawie, w której kurator został ustanowiony. 5. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 roku w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej, przez niewłaściwe zastosowanie jego przepisów oraz przez ich błędną wykładnię. 6. § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 kwietnia 2024 roku w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym, przez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżoną czynnością Wojewoda przyznał skarżącemu wynagrodzenie za pełnienie w postępowaniu administracyjnym "czynności kuratora" dla nieznanego z miejsca pobytu M. C. w kwocie [...]zł brutto. Kurator jest radcą prawnym, zatem podstawę ustalenia jego wynagrodzenia powinny stanowić przepisy ustawy z 06 lipca 1982 roku o radcach prawnych oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Skarżący wskazał na uchwałę Sądu Najwyższego w sprawie III CZP 117/88. Nadto wskazał także, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, nie reguluje wysokości wynagrodzenia kuratora ustanowionego w postępowaniu administracyjnym, wobec tego należy kierować się dyrektywą wyrażoną w § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2018 roku i za wiążące przyjąć stawki dla spraw o najbardziej zbliżonym rodzaju, tj. w tym wypadku stawki co do "innej sprawy" w rozumieniu § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Dalej Skarżący powołał się na się na Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2025 roku wydany w sprawie SK 89/22, zgodnie z którym, § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 09 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim ogranicza wynagrodzenie kuratora będącego radcą prawnym do wysokości 40% minimalnej stawki opłaty za czynności radców prawnych. W dalszej części uzasadnienia Skarżący odniósł się do wniosku o przyznanie zwrotu wydatków poniesionych w związku z pełnioną funkcją, podając w uzasadnieniu, że na wnioskowaną z tego tytułu kwotę [...]zł netto, składają się udokumentowane wydatki opisane w punktach 1-4 pisma skarżącego z 29 grudnia 2025 roku oraz ryczałtowo wydatki związane ze zużyciem mediów i te wynikające z kosztów administracyjnych prowadzenia biura. Wskazał, że Wojewoda nie uznał wydatków ryczałtowych wskazanych przez kuratora, uzasadniając to brakiem ich ujęcia w przepisach w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, do których odwołuje się § 2 rozporządzenia z 2018 roku. Skarżący podniósł, iż rozporządzenie z 2018 roku, co zostało już wyżej podkreślone, stosuje się jedynie odpowiednio, zatem jego przepisy i zawarte w nim odesłania do innych regulacji, nie mogą być stosowane wprost, lecz z modyfikacjami wynikającymi ze specyfiki sprawy administracyjnej. Przy czym, rozporządzenie z 2018 roku odsyłając w § 2 do przepisów w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, mówi, że wysokość zwrotu uzasadnionych wydatków, które kurator poniósł w związku ze swoimi czynnościami, nie może przekraczać kwot wynikających z przepisów w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Oznacza to, że nie ma rodzajowego określenia wydatków, których zwrotu kurator może się domagać, lecz istnieje jedynie kwota graniczna, której nie mogą one przekroczyć. Wojewoda nie ustalił, jaka kwota wynika z przepisów w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, uznając, że wydatki kuratora objęte ryczałtem, nie są objęte tymi przepisami. Przyjęta wykładania § 2 rozporządzenia z 2018 roku jest zatem nieprawidłowa i organ bezpodstawnie odmówił przyznania kuratorowi wydatków ryczałtowych. Kurator podniósł we wniosku o przyznanie wynagrodzenia i zwrot wydatków, że w zakresie wydatków ryczałtowych, mógłby znaleźć odpowiednie zastosowanie § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 kwietnia 2024 roku w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym, który stanowi, że poniesione przez biegłego wydatki niezbędne dla wydania opinii, w szczególności wydatki materiałowe, amortyzację aparatury badawczej oraz koszty dojazdu na miejsce wykonania czynności, biegły dokumentuje za pomocą faktur lub rachunków albo kopii tych dokumentów, a jeżeli udokumentowanie poniesionych przez biegłego wydatków, nie jest możliwe za pomocą faktur lub rachunków albo kopii tych dokumentów, biegły składa pisemne oświadczenie o poniesieniu wydatku, zawierające w szczególności wysokość wydatku, mechanizm jego wyliczenia oraz przyczynę braku możliwości jego udokumentowania. Zdaniem Skarżącego, przepis ten można stosować analogicznie do kuratorów. Skarżący złożył w piśmie z 29 grudnia 2025 roku stosowne oświadczenie, do którego Wojewoda się nie odniósł. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał w uzasadnieniu, że zarzuty naruszenia lub niezastosowania przepisów w rozporządzeń i ustaw są całkowicie bezzasadne. Ustalenie wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu strony postępowania nastąpiło na podstawie przedłożonych przez kuratora dokumentów, zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Zgodnie z § 1 ust. 1. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż [...] zł. Nadto organ zauważył, że stawki określone rozporządzeniami Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) oraz z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) są tożsame. Dalej organ wskazał, że przedstawione przez kuratora kopie potwierdzeń poniesionych wydatków oraz wskazany przez niego koszt dojazdu na rozprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zostały uwzględnione w całości przy ustaleniu wynagrodzenia dla kuratora. Co do kwoty wynagrodzenia za pełnienia funkcji kuratora Wojewoda przyznał stawkę minimalną w wysokości [...] zł brutto zamiast wnioskowanej kwoty [...]zł brutto, gdyż kurator nie wskazał, że poniesione przez niego inne koszty (na obsługę biurową, wodę, energię i ogrzewanie itd.) wynikały stricte z czynności niezbędnych do ustalenia miejsca pobytu nieznanej strony postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewodę. Przy ustaleniu wynagrodzenia dla osoby pełniącej funkcję kuratora Wojewoda opiera się na przepisach prawa i działa w reżimie finansów publicznych. Organ nie może ustalać zwrotu kosztów nie znajdującego oparcia w przepisach prawa i według własnego uznania. Nie ma też zdaniem organu żadnych podstaw ani uzasadnienia do zastosowania, przy ustalaniu wynagrodzenia kuratora, powołanego przez Skarżącego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1444). Wojewoda podtrzymuje w pełnym zakresie stanowisko wyrażone w ustaleniu wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu strony postępowania. Organ zaznaczył, że w trakcie procedowania wniosku o unieważnienie dokumentu paszportowego M. C. kurator nie wskazał wykonanych czynności, które by zmierzały do ustalenia miejsca pobytu nieobecnej strony postępowania. Nie skorzystał również z przysługującego mu prawa do uzyskania wyjaśnień w sprawie, zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Po zakończeniu postępowania administracyjnego kurator złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu na decyzję Wojewody z dnia 14 kwietnia 2025 r., którą na wezwanie Sądu miał uzupełnić między innymi poprzez podanie numeru pesel zastępowanej osoby. Dnia 3 czerwca 2025 r. M. Z. zwrócił się do Wojewody o udostępnienie danych osoby zastępowanej, które pismem z 5 czerwca 2025 r. zostały mu udostępnione. Składając skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kurator nie dochował należytej staranności, składając pisma wyłącznie w jednym egzemplarzu. Wobec faktu, że kurator w trakcie trwania postępowania administracyjnego w żaden sposób nie wykazał, że podejmował czynności zmierzające do ustalenia miejsca pobytu osoby zastępowanej, ustalona została minimalna stawka wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora, zgodnie z rozporządzeniem z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Prócz kwoty wynagrodzenia, ustalono zwrot tylko udokumentowanych kosztów oraz kosztu podróży służbowej. Do uwzględnienia innych kosztów wskazanych przez kuratora w piśmie z 29 grudnia 2025 r. brak podstaw prawnych i uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm. dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Chodzi tu zatem o akty lub czynności, które nie są decyzją lub postanowieniem, (bo te są wymienione w pkt od 1 do 3), a więc są czynnościami faktycznymi, materialno-technicznymi, skierowanymi do indywidualnego podmiotu, dotyczącymi jego praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przedmiotem skargi do WSA na podstawie wyżej cytowanego przepisu mogą być akty niebędące decyzjami ani postanowieniami, o charakterze indywidualnym. Takim indywidualnym aktem jest pismo Wojewody w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu strony postępowania. W sprawie poza sporem jest to, że kuratorowi ustanowionemu dla strony postępowania administracyjnego, a tym samym i Skarżącemu przysługuje z tego tytułu wynagrodzenie. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2748/12, LEX nr 1529036), jak również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1989 r., sygn. akt III CZP 117/88 (OSNC z 1990 r. Nr 1, poz. 11). Zgodnie z powołaną uchwałą wyznaczenie przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek organu zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. następuje na podstawie art. 184 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r., poz. 236, dalej: "k.r.o."), zaś wynagrodzenie takiego przedstawiciela należy do kosztów postępowania administracyjnego. W uchwale tej stwierdzono również, że kurator wyznaczony przez sąd na podstawie art. 184 § 1 k.r.o. do zastępowania strony w postępowaniu administracyjnym nie jest kuratorem prawa materialnego, a jest kuratorem w danym postępowaniu. O charakterze kuratora decyduje cel ustanowienia, nie zaś jego podstawa prawna. Zatem wynagrodzenie za sprawowanie kurateli przez przedstawiciela strony postępowania administracyjnego, ze względu na jej charakter jest ściśle związane z konkretnym postępowaniem administracyjnym. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 4381/21 (dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"), że choć w zakresie ustalenia podstaw wynagrodzenia kuratora w postępowaniu administracyjnym brakuje właściwej regulacji, to jednak w tego rodzaju sprawie możliwym jest odpowiednie stosowanie przepisów, których treść, cel ustanowienia oraz funkcje uzasadniają wniosek o ich odpowiedniości dla potrzeb ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego kuratorowi ustanowionemu dla osoby nieobecnej na podstawie art. 34 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tego rodzaju przepisy można odnaleźć w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536; dalej: "rozporządzenie z 2018 r."), które regulują wynagrodzenie kuratora działającego w podobnym charakterze (zob. także wyroki NSA z 2 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7054/21; z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II FSK 165/23; z 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 696/23, CBOSA). W niniejszej sprawie Wojewoda, ustalając wynagrodzenie Skarżącego z tytułu pełnienia funkcji kuratora prawidłowo oparł się na przepisach rozporządzenia z 2018 r. W ocenie Sądu nieprawidłowo, jednak organ odczytał normę odnoszącą się do ustalenia wysokości przyznanego kuratorowi wynagrodzenia. Zgodnie z § 1 ust. 1-3 rozporządzenia z 2018 r.: "wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej «kuratorem», ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż [...] zł." (§ 1 ust. 1). "Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1 ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju." (§ 1 ust. 2). "Wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to: 1) nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie; 2) wartość przedmiotu sporu; 3) stopień zawiłości sprawy." (§ 1 ust. 3). W celu ustalenia wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w postępowaniu cywilnym prawodawca w treści § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. odsyła wprost do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy o radcach prawnych. Powołany przepis ustanawia umocowanie dla Ministra Sprawiedliwości, do określenia w drodze rozporządzenia, stawek minimalnych za czynności radcowskie. Wydane na podstawie powołanego przepisu rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118 z późn. zm. - aktualny na dzień wydania zaskarżonego aktu; dalej: "rozporządzenie z 2015 r.") określa stawki minimalne wynagrodzenia radcy prawnego w poszczególnych kategoriach spraw. Co istotne, rozporządzenie nie wyodrębnia osobnej kategorii spraw administracyjnych, a jedynie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (§ 14 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r.). Z tego względu w orzecznictwie przyjmuje się, że należy kierować się dyrektywą wyrażoną w § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2018 r. i za wiążące przyjąć stawki dla spraw o najbardziej zbliżonym rodzaju. W realiach niniejszej sprawy, dla określenia wynagrodzenia kuratora dla osoby nieobecnej, ustanowionego w sprawie administracyjnej mającej za przedmiot unieważnienie dokumentu paszportowego zastosowanie powinien mieć § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r. Przepis ten określa minimalną stawkę wynagrodzenia radcy prawnego za udział w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym "w innej sprawie" niż te, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, albo decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego. Jest to więc kategoria przedmiotowo najbardziej zbliżona do sprawy, w której ustanowiono kuratora w analizowanej sprawie. Pomimo tego, że powołane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. określa wysokość wynagrodzenia kuratora wskazując, że winno się ono zawierać w przedziale od [...] zł do nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radcy prawnego, określonych w przepisach wykonawczych, a organ uprawniony jest do jego określenia w obszarze wytyczonym tymi kwotami, to należy mieć na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt SK 89/22, uznał § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536), za niezgodne z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP (publ. OTK- A 2025/47). Z uwagi na to przy ustaleniu przedmiotowego wynagrodzenia dla kuratora należy mieć na względzie, że w obrocie prawnym pozostał § 1 ust. 2 oraz § 2 rozporządzenia z 2018 r. Dają one podstawy zarówno do przyznania wynagrodzenia kuratorowi, jak też do przyznania mu zwrotu uzasadnionych wydatków. Tymczasem organ powołał się na § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. bez uwzględnienia treści wyroku TK z 23 kwietnia 2025 r., co Sąd ocenił jako uchybienie mające wpływ na wynik sprawy. W tych okolicznościach normę prawną określającą wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie administracyjnej należy rekonstruować z przepisów § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2018 r. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r. (por. postanowienie SN z 22 października 2025 r., I CSK 2396/24, LEX nr 3934051) z uwzględnieniem art. 22(5) ust. 2 z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 499), z którego wynika, że ustalenie opłaty wyższej niż stawka minimalna, lecz nieprzekraczająca sześciokrotności tej stawki, może być uzasadnione rodzajem i zawiłością sprawy oraz niezbędnym nakładem pracy radcy prawnego. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 grudnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1552/23 (CBOSA), który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w całości. W zaskarżonym akcie brak jest powołania się na rozporządzenie dotyczące radców prawnych i stawki w nim zawarte, wspomina się jedynie ogólnikowo o ustawie - Prawo o adwokaturze i o tym, że wynagrodzenie zostało ustalone według norm przepisanych, w wysokości 100% stawki za czynności adwokackie. Tymczasem, nie budziło sporu, że kurator jest radcą prawnym. Dodatkowo błędne było ustalenie wynagrodzenia na kwotę [...]zł. W świetle treści powyższego wyroku TK minimalna należna radcy prawnemu wysokość wynagrodzenia, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, to kwota [...]zł. W zakresie wysokości przysługującego wynagrodzenia wszystkie zarzuty Skarżącego okazały się zasadne. Odnosząc się z kolei do kwestii wydatków i wniosku Skarżącego o ich zwrot wskazać należy, że podstawą do zwrotu wydatków jest § 2 rozporządzenia z 2018 r. Zgodnie z tym przepisem wysokość zwrotu uzasadnionych wydatków, które kurator poniósł w związku ze swoimi czynnościami, nie może przekraczać kwot wynikających z przepisów w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Zdaniem Sądu zasadnie organ jako uzasadnione wydatki w tym zakresie wskazał na: koszty dojazdu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w kwocie [...]zł.; koszty korespondencji 7 x [...] zł tj. w łącznej kwocie [...]zł.; koszty wniosku do Burmistrza Miasta [...] w kwocie [...]zł + opłata za przelew [...] zł.; koszty wniosku do Krajowego Rejestru Karnego w kwocie [...]zł + opłata za przelew [...] zł. Wniosek o powyższej treści z wyszczególnionym spisem wydatków złożył sam Skarżący w piśmie do Wojewody z 29 grudnia 2025 r., które zostały przez organ uwzględnione w tej części w całości. Natomiast niezasadne jest żądanie od organu na rzecz Skarżącego kuratora zasądzenia kwoty ryczałtu dotyczącego zużycia mediów i tych wynikających z kosztów administracyjnych prowadzenia biura. Do zasądzenia kwot z tego tytułu na pewno nie uprawnia § 2 rozporządzenia z 2018 r. W przepisie tym bowiem mowa o "uzasadnionych wydatkach, które kurator poniósł w związku ze swoimi czynnościami". Koszty mediów i prowadzenia biura wpisują się w koszty działalności radcy prawnego i to jej dotyczą, a nie konkretnej sprawy gdzie występuje jako kurator nieznanej z miejsca pobytu strony postępowania. Prawidłowe w takich sprawach, więc jest przyznanie zwrotu tylko uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z wykonanymi czynnościami, a górną granicą jest kwota określona w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej, której w niniejszej sprawie nie przekroczono. Dodatkowo nie ma w sprawie podstaw do zastosowania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 kwietnia 2024 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym. Zakresu czynności kuratora w postępowaniu dla strony nieznanej z miejsca pobytu, nawet poprzez daleko idącą analogię, nie można odnosić do czynności biegłego zakończonych sporządzeniem opinii opartej na wiadomościach specjalnych w danej dziedzinie. W ocenie Sądu, kurator dla osoby nieznanej z miejsca pobytu pełni innego rodzaju rolę procesową. Odwoływanie się do przepisów rozporządzenia dotyczącego biegłych jest zatem nieuzasadnione, zwłaszcza że rozporządzenie z 2018 r. zawiera regulacje odnoszące się do wynagrodzenia i zwrotu uzasadnionych wydatków poniesionych przez kuratorów. Z uwagi na ustalenie wynagrodzenia i uzasadnionych wydatków kuratora w łącznej kwocie [...]zł Sąd uchylił zaskarżony akt z dnia 12 stycznia 2026 r. na podstawie art. 146 p.p.s.a. w związku z art. 145 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w całości, mimo prawidłowych ustaleń co do wysokości uzasadnionych wydatków kuratora, jak w punkcie 1 wyroku. Rzeczą organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie uwzględnienie oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku i ustalenie wysokości wynagrodzenia dla Skarżącego jako kuratora powołując się na prawidłową podstawę prawną, tj. § 1 ust. 2 i § 2 rozporządzenia z 2018 r. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lic. c rozporządzenia z 2015 r. z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. SK 89/22. W sprawie należy również uwzględnić art. 22(5) ust. 2 ustawy o radcach prawnych w razie ustalenia przez organ zaistnienia podstaw do jego zastosowania. Ponadto pamiętać należy, że brak uregulowania w rozporządzeniu z 2018 r. dotyczącego podwyższenia o podatek od towarów i usług wynagrodzenia kuratorów procesowych, będących adwokatami (radcami prawnymi), należy uznać za lukę prawną, a w celu jej wypełnienia zastosować per analogiam art. 603? § 3 k.p.c. W konsekwencji jeżeli kuratorem osoby, której miejsce pobytu nie jest znane jest adwokat (radca prawny) jego wynagrodzenie podlega podwyższeniu o należny podatek od towarów i usług (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt III CZP 37/22, publ. OSNC-ZD 2023/2/16). O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody na rzecz Skarżącego kwotę 200 zł (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2021 r. poz. 535) tytułem wpisu od skargi, jak w punkcie 2 wyroku.