III SA/Po 271/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: st. sekr. sąd. Artur Iwiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.

T. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z [...] grudnia 2020 r. stwierdzającą uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za miesiąc [...] Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie sprawy. Skarżący złożył wniosek w dniu [...] maja 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. ZUS odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] września 2020 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po upływie 14 dni, czyli w dniu [...] listopada 2020 r. Z tego względu organ uznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy za złożony z uchybieniem terminu. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił organowi, że pominął jego pismo z dnia [...] września 2020 r. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie organu powoływane przez skarżącego pismo z dnia [...] września 2020 r. nie było wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest ono rozpatrywane w odrębnym postępowaniu, które zakończy się wydaniem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ppsa uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżoną decyzję z [...] grudnia 2020 r. wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia [...] marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm. - dalej: ustawa COVID-19) od decyzji od odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek w dniu [...] maja 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. ZUS odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] września 2020 r. Zdaniem ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po upływie 14 dni, czyli w dniu [...] listopada 2020 r. ( k. 14 akt administracyjnych ). Sąd stwierdził jednak, że powołane przez skarżącego przy wnoszeniu skargi pismo z dnia [...] września 2020 r.( k. 19 akt sądowych ) powołuje się na pouczenia zawarte w przedmiotowej decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2020 r. ( skarżący wskazał w piśmie numer tej decyzji ). Pismo to określono jako "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy". ZUS nie wyjaśnił jednak ani w uzasadnieniu decyzji II instancji, ani w odpowiedzi na skargę, dlaczego uznał, że pismo z [...] września 2020 r. nie stanowi wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ nie kwestionował jego złożenia, natomiast uznał, że pismo to dotyczy innej sprawy. Powyższe wątpliwości winny być zdaniem Sądu wyjaśnione, albowiem z akt sprawy nie wynika dlaczego organ uznał, że pismo z [...] listopada 2020 r. jest wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Zdaniem sądu organ mógł między innymi zastosować tryb przewidziany w art. 64 § 2 kpa i wezwać skarżącego do definitywnego i jednoznacznego wskazania, czego dotyczy pismo z dnia [...] września 2020 r. – czy jest to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy czy też innego rodzaju pismo. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe wytyczne i ustali, czy strona wniosła skutecznie w terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu I instancji. Ponieważ skargę należało uwzględnić Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa.