III SA/Po 228/18

Dnia 28 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2018 r. sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r.

Skarżący w skardze wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dołączonym do skargi formularzu PPF skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a w pkt 5 formularza ("uzasadnienie") podniósł, że skomplikowanie materii w tej sprawie uzasadnia udział profesjonalisty w osobie adwokata, na którego nie mogę sobie pozwolić, gdyż nie posiadam wystarczających środków. Postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r. starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika. Strona wnosząca skargę na działanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z tego względu postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, że starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu nie rozpoznał wniosku w zakresie ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (tj. m. in. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu w postanowieniu z 18 kwietnia 2018 r. uznał, że wniosek złożono jedynie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i orzekł tylko w tym zakresie, umarzając postępowanie. Rozpoznając sprzeciw od jego postanowienia Sąd może orzec jedynie w przedmiocie, w jakim orzeczono w zaskarżonym postanowieniu (zwolnienia od kosztów sądowych). Umorzenie postępowania w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 249a p.p.s.a. jest zgodne z prawem, gdyż w oparciu o art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wobec tego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 i 3 w zw. z art. 249a i art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. W zaskarżonym postanowieniu nie orzeczono o ustanowieniu adwokata, podczas gdy skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy także w tym zakresie. Przemawia za tym treść uzasadnienia wniosku, w którym mowa wprost o tej kwestii: skomplikowanie materii w tej sprawie uzasadnia udział profesjonalisty w osobie adwokata, na którego nie mogę sobie pozwolić, gdyż nie posiadam wystarczających środków. Nie ma w tym kontekście przesądzającego znaczenia dla ustalenia zakresu wniosku skreślenie rubryki 4.2. formularza PPF. Wniosek w zakresie ustanowienia adwokata zostanie skierowany do referendarza sądowego WSA w Poznaniu w celu jego rozpoznania.